Felsefe ve bilim kitapları az ve yavaş mı okunmalı ve nasıl okunmalı?

Sindire Sindire…

Yavaş okuma, not alma ve özellikle felsefe için sözlük kullanma sindirimin ilk basamağıdır.

İkinci basamak alınan notlar üzerinden her ikisi için farklı kaynaklara da başvurma, felsefe için ise ve ayrıca başkalarıyla beyin jimnastiği olmazsa olmazdır. Bu aşama sindirimde ayıklamadır. Yararlı olanın bünyeye transferidir. Gereksiz olanın da çıkışa…

Son aşama pratikte sınamadır. Çünkü her tür bilginin doğruluğunun sınanacağı yegane yer pratiğin kendisidir. Bilim için deney, felsefe için yaşam pratiğin tezahür alanıdır.

Sonra gerisin geri yine ve yeniden okuma ve sınama ve kesintisiz. Bir an gelir bu döngü öylesine bir otomatikleşir ki artık bir uğraş olmaktan çıkar bir zevke dönüşür. Nereden nereye geldiğinizi unutturacak denli sıradanlaşır. Ancak sizi uzun süredir görmeyen birileri çıkıp aradaki (önceki ve sonraki siz arasındaki bütüncül ve devasa ) farkı ve sizi şaşırtacak şekilde önünüze serene dek.

Bu sürecin tamamında temel olan şey nicelik değil niteliktir. Ve bu okunan makale, kitap veya sayfa sayısı için de, zihne doluşan bilginin kendisi için de, bunun için harcanan emek ve zaman için de geçerli. Çünkü bilim ve ebesi olan felsefe yığınla verinin damıtılıp en saf ve hakikate uygun özünün elde edilmesi (şişelenmesi-gülücük) sürecidir, az ve öz. Sevgiyle…

Felsefe kitaplarını ilk okumaya başladığında muhtemelen pek bir şey anlamayacaksın ve bu çok normal. Cümleleri tekrar tekrar okuyup anlamaya çalışmak yerine okuyup devam etmen daha iyi bence. Çünkü aslında ileride okuyacağın felsefe kitapları için bir temel oluşturuyorsun. Okudukça o cümle yapılarına ve kullanılan kelimelere alışıyorsun. O yüzden başlangıçta daha az sayfalı ve daha kolay okunabilen felsefe kitaplarından başlayabilirsin. İlerledikçe daha ağır kitaplara geçersin. Bilim kitaplarında da bence aynı şekilde, ilk başta her şeyi anlamaya çalışmak yerine okuyup kavramlara aşina olmak daha önemli.

Yavaş okuyup konuyu kavramalı, okurken notlarını almalısın. Karşına çıkan terimleri hızlıca araştırıp o terimlere aşınalığını artırmalısın. Atıfta bulunulan konuyu o kaynak açıklamıyorsa başka kaynaklardan okuyup fikir edinmelisin. Felsefe kitabıysa önermeler üzerinde kafa yorarak, oluşturulan argümanı kendi düşüncelerinde test etmek, kısacası düşünce pratiği yapmak verimini artırır.

Bu tür kitaplarda okuyup bitirmek bir amaç olamaz. Amaç bilgi edinme ve bu bilgiyi ne kadar sağlam edindiğinle alakalı.

Felsefe ve bilim kitaplarını hızlı okumaya çalışmak, bir sanat galerisinde koşarak gezmeye benzer. Bu kitaplar az, yavaş ve her cümle üzerine düşünerek okunmalıdır. Önemli olan kaç sayfa bitirdiğiniz değil; yazarın argümanlarını ne kadar sorguladığınız, nerede katılmadığınız ve kendi zihninizde hangi yeni soruları doğurduğunuzdur