Keşfedin, Öğrenin ve Paylaşın
Evrim Ağacı'nda Aradığın Her Şeye Ulaşabilirsin!
Yeni Soru Sor
Premium
Paylaşım Yap
Sorulara Dön
Yusuf Yusuf
Üye 1 ay önce
2

YouTube'de Panzehir Adlı kanal Evrimin yalan olduğunu iddia ediyor, videolarında kaynak kullanıyor. Kaynakları ne kadar doğru?

Panzehir1" adlı kanalın kullandığı kaynaklar aşağıdadır
  • Şikayet Et
  • Mantık Hatası
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Tüm Reklamları Kapat
2 Cevap
Ardil Yıldırım
Öğrenciyim, kozmoloji hedefliyorum 1 ay önce

Kanalı bilmiyorum ama evriminin yok olduğunu iddia eden kişiler bunu kanıtlamalı.

Ve bu kanıtlar "bilimsel" olmalı

Tüm Reklamları Kapat

Evrimin günümüzde tonlarca kanıtı var ve aksini kanıtlayacak tek bir kanıt dahi yok.

Bunu Evrim ağacının makale arşivinde bulabilirsin.

Tüm Reklamları Kapat

Unutma "ispat yükü iddia sahibinin omuzlarındadır".

[1]

Kaynaklar

  1. Bilinmeyen. İnsan Evrimi Kanıtları. Alındığı Yer: The Smithsonian's Human Origins Program | Arşiv Bağlantısı
4
0 Yorum
  • Şikayet Et
  • Mantık Hatası
1
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Alper Göçen
Alper Göçen
101.4K UP
Mühendis 1 ay önce

      Eğer evrimin doğru olmadığını söylüyorsa kaynakları doğru değildir. Bu konuyla ilgili bu kanalda da bir video yapıldı geçmişte. İsmi lazım değil bir kanal "Youtube'ta(!)" evrimi çürüttüğünü söylemişti. O zaman Çağrı Mert Bakırcı'nın da söylediği gibi. Evrim bir gün yanlışlanacaksa bu Youtube'ta değil hakemli dergilerde yayınlanmış, sorgulanmış, yanlışlanmaya çalışılmış akademik yayınlar aracılığıyla olacaktır.Aksi halde bu tip söylemlere pek de prim vermemek gerek.

        Gelelim video altındaki referanslara: Bu listedeki 12 bilimsel kaynağın hiçbiri evrimi reddetmiyor. Hepsi evrimsel biyologlar tarafından, evrim çerçevesinin içinde, hakemli dergilerde yayımlanmış çalışmalar. "Patlama" kelimesi bu makalelerde bir hız tanımı — jeolojik zaman ölçeğinde hızlı çeşitlenme demek. Videodaki argüman bu kelimeyi alıp "aniden yoktan var oldu" anlamına çekiyor. Kaynakların otoritesi ödünç alınıyor, sonuçları atılıyor. Buna literatürde quote-mining (alıntı madenciliği) denir ve bu videodaki iddia sahiplerinin temel sorunu bu.

Tüm Reklamları Kapat

Videodaki kaynak listesinin kendi içindeki çelişkiler

Kaynak 5 (Strahler, 1999). Science and Earth History: The Evolution/Creation Controversy kitabı, yaratılışçılığa karşı yazılmış en kapsamlı sistematik reddiyelerden biridir. Strahler bu kitapta yaratılış bilimi iddialarını tek tek çürütür. Bir yaratılış argümanının destek kaynağı olarak gösterilmesi başlı başına açıklanması gereken bir durum. Ve tahmin edebileceğiniz gibi saçmalık.

Kaynak 13 (Wolpoff vd., "The Case for Sinking Homo erectus"). Bu makale Homo erectus ile Homo sapiens'in ayrı türler olarak ayrılamayacağını, tek bir kesintisiz evrilen soy hattı olduğunu savunur — o kadar kademeli bir süreklilik var ki tür sınırı çizmek keyfî hale geliyor. Yani bu kaynak "ani ortaya çıkış" tezinin tam tersini söylüyor. Aynı şekilde Delson'ın "One skull does not a species make" başlıklı yazısı da aşırı tür bölmeciliğine karşı bir uyarıdır.

Kaynak 8 (O'Leary vd., 2013, Science). Bu makalenin ürettiği şeyin kendisi bir soy ağacı ve hipotetik bir ortak ata rekonstrüksiyonudur: 86 takson, 4.500'den fazla karakter üzerinden plasentalıların ortak atası çizilmiştir. Ortak atadan türeyişi kanıtlamak için yapılmış bir çalışmayı ortak atalığa karşı kanıt diye göstermek, argümanı kendi kendini yıkar hale getiriyor. Üstelik makalenin savunduğu "patlayıcı model" bugün moleküler saat çalışmalarınca büyük ölçüde reddedilmiş durumda — "long fuse" modeli (K-Pg öncesi ayrışma, sonrası çeşitlenme) daha güçlü destek görüyor. Yani "patlama" burada bilimsel tartışmanın kazanan tarafı bile değil.

Tüm Reklamları Kapat

Kaynak 2 (Fraser vd., 2010, BioEssays). Bu makalenin sonucu şu: dişler ve diş benzeri yapılar derin moleküler homoloji paylaşır; aynı gen düzenleyici ağ farklı epitel dokularda tekrar tekrar devreye sokulur, diş ağızda da yutakta da neredeyse aynı gen ifade programıyla oluşur. Bu, ortak atadan miras alınan bir genetik araç kutusunun yeniden kullanımının (co-option) ders kitabı örneğidir — ortak soy lehine kanıttır, aleyhine değil.

Kaynak 7 (Friedman, 2009). Friedman'ın makalesinin asıl tezi, Darwin'in "iğrenç muamma" ifadesinin nesiller boyunca yanlış aktarıldığıdır. Darwin çiçekli bitkilerin kökenini ya da atasını dert etmiyordu; Üst Kretase'de dikotil yaprak fosillerinin hızlı yayılımının doğal seçilime yeterli zaman bırakıp bırakmadığını sorguluyordu. Yani bir hız problemi. Friedman'ın makalesi tam olarak bu ifadenin bağlamından koparılmasına karşı yazılmış — ve burada yine bağlamından koparılarak kullanılıyor.

Kaynak 9 ve 10 birlikte. Thomas'ın 2015 Nature yazısı, kuş soy ağacını çözen filogenomik çalışmalar üzerine bir değerlendirme yazısıdır. Feduccia'nın 2003 makalesi ise modern kuş takımlarının K-Pg öncesi mi sonrası mı çeşitlendiğine dair evrimciler arası bir tarihlendirme tartışmasıdır. Feduccia evrimci bir ornitologdur; itirazı kuşların dinozor kökenine ve moleküler saat tarihlerinedir, evrime değil. İkisi birbiriyle tartışan iki evrimsel pozisyon; ikisi de "yaratılış" demiyor.

Kaynak 12. Bir üniversite basın bülteni. Bilimsel kaynak değil, halkla ilişkiler metni — ve bültenin anlattığı çalışma (Hawks vd. 2000, kaynak 11) Molecular Biology and Evolution'da yayımlanmış, insan soyunda ~2 milyon yıl önce bir darboğaz ve hızlı değişim öneren, tamamen evrimsel bir modeldir.

Yani kısacası bu ve bunun gibi videoların yaptığı alta rasgele araştırmalar bırakıp sanki o araştırmalar onların iddialarını destekliyormuş gibi oradan cımbızla cümle seçmek, ya da hiç söylemediği bir şeyi söylediğini iddia etmek.

 Evrim için aşağıda daha son yılda çıkmış ve hala evrimi destekleyen bazı araştırmaları bırakıyorum referanslara. Buradan yola çıkıp dallanarak sizler de aslında evrimin ne kadar gerçek bir doğa yasası olduğunu görebilirsiniz

[1] [3][2][4][5]

Kaynaklar

  1. A. Akbari, et al. (2026). Ancient Dna Reveals Pervasive Directional Selection Across West Eurasia. Nature, sf: 419-428. doi: 10.1038/s41586-026-10358-1. | Arşiv Bağlantısı
  2. J. O’Connor, et al. (2025). Chicago Archaeopteryx Informs On The Early Evolution Of The Avian Bauplan. Nature, sf: 1201-1207. doi: 10.1038/s41586-025-08912-4. | Arşiv Bağlantısı
  3. B. Villmoare, et al. (2026). New Discoveries Of Australopithecus And Homo From Ledi-Geraru, Ethiopia. Nature, sf: 374-380. doi: 10.1038/s41586-025-09390-4. | Arşiv Bağlantısı
  4. J. T. Stroud, et al. (2025). Long-Term Studies Provide Unique Insights Into Evolution. Nature, sf: 589-601. doi: 10.1038/s41586-025-08597-9. | Arşiv Bağlantısı
1
0 Yorum
  • Şikayet Et
  • Mantık Hatası
1
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Daha Fazla Cevap Göster
Cevap Ver
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
Evrim Ağacı'na Destek Ol

Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katın.

Evrim Ağacı'nı Takip Et!
Aklımdan Geçen
Tür Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Başlık
Kafana takılan neler var?
Bağlantı
Ekle
Soru Sor
Stiller
Kurallar
Topluluk Kuralları
Bu alan, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu türün ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu alanın amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim topluluğuna değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Aklınızdan geçenlerin bu platformda bulunmuyor olabilecek kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Keşfet
Ara
Yakında
Sohbet
Agora

Bize Ulaşın

ve seni takip ediyor
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
"Küçük, giderek kirlenen ve aşırı kalabalık bir gezegende kendi içimize bakmayı sürdüremeyiz. Bilimsel çaba ve teknolojik yenilik aracılığıyla bir yandan Dünya’daki problemleri çözmeye uğraşırken, diğer yandan dışarıya, evrenin uzak köşelerine bakmalıyız."
Stephen Hawking
Kapak Görseli Seç
Videodan otomatik olarak çıkartılan karelerden birini seçin.
Kareler yükleniyor…
Videoyu kaydırarak istediğiniz kareyi seçin.
0:00 / 0:00
Kendi kapak görselinizi yükleyin. Görsel otomatik olarak kırpılacaktır.
Görseli sürükleyin veya tıklayın PNG, JPG veya WEBP (Maks. 10MB)