Sizce bir gün yapay zeka insanlar kadar nedensel düşünüp farklı fiziksel yasalar keşfedebilir mi?

Teoride bu mümkün. Fizik yasalarından değil de daha basit haliyle toplumu modelleyen yasaları örneğimizde kullanarak farazi olarak vereyim. Elimizde 5 farklı kanun olsun. Bunlar PDF formatında ve standardize edilmiş bir formatta yazılmış olsunlar. Bunlar;

• 5607 sayılı KAÇAKÇILIKLA MÜCADELE KANUNU
• 5237 sayılı TÜRK CEZA KANUNU
• 6136 sayılı ATEŞLİ SİLAHLAR VE BIÇAKLAR İLE DİĞER ALETLER HAKKINDA KANUN
• 3713 sayılı TERÖRLE MÜCADELE KANUNU
• 5201 sayılı HARP ARAÇ VE GEREÇLERİ İLE SİLÂH, MÜHİMMAT VE PATLAYICI MADDE ÜRETEN SANAYİ KURULUŞLARININ DENETİMİ HAKKINDA KANUN

olsun. Sanal zeka (Ai) bu 5 kanunu çapraz olarak sorgulayarak mantıksal çatışmaları bulabileceği gibi bunlardan birinde yer aldığı halde diğerinde tanımlanmamış veya atıf yapılmamış olgu ve durumu da raporlayabilir. Elbette bunun olumlu olduğu kadar olumsuz neticeleri de olacaktır. Terör soruşturması gereken kişiye yanındaki mühimmatı işaret ederek daha az ceza alabileceği bir suçlama uydurulması ve az ceza ile kurtulması sağlanabileceği gibi, yanında dededen yadiğar çakı var diye kişiye nitelikli suç da yöneltilebilir. Olayın burası farklı bir tartışmaya ait olduğundan girmek istemem... Ancak günlük hayatta avukatlar, savcılar, hakimler, hukuk alanında çalışan akademisyen, parlementer ve adalet bakanlığı çalışanları gibi bir çok kişi Ai entegrasyonu olmasa da, bu çapraz sorguyu yapan Mevzuat Bilgi Sistemlerini (MBS) yıllardır kullanıyorlardı. Bu sayede spesifik bir kelime ile tarif edilen suç, olay, durum, delil anında tüm yasal sistemlerde eş zamanlı taranarak bu kelimenin geçtiği kanun, yönetmelik, kararname, yüksek yargı kararları listeleniyordu. Elbette bu biraz search engine mantığıyla oluyordu. Şu an MBS mantığına Ai entegre ederek yasada açık bulma veya var olan boşluğu yakalama dönemine geçmiş durumdayız.

Benzer gelişme fizik kanunları içinde kuantum işlemcilerle mümkün olabilir. Var olan kanunları inceleyerek arada kalan ve açıklanmamış konular listeletilebileceği gibi; Ai için verilen veri setinin kümesini aşan konularda listeletilebilir.