İlgisiz şeylerden anlamlı şekiller çıkarmaya apofeni denir. Apofeni prototip teorisiyle açıklanabilir. İnsanlar doğduklarından beri duyumladıkları uyaranları kavramsallaştırır ve belleklerinde saklar. Prototip teorisi yeni uyaranın ortalama özelliklerini alıp bellekten o uyarana en çok benzeyen şeyi çağırıp tanıdığımız söyler. Zaman tasarrufu ve hata payı göz önüne alındığında evrimsel bir avantaj olarak görülebilir örneğin ormanda bir çalıyı kaplan olarak tanımak kaplan olarak tanımamaktan iyidir ve hayatta kalma açısından avantajlıdır.
İlgisiz şeyleri insan yüzüne benzetmeye ise pareidolia denir. İnsan yüzlerini okumak, anlam çıkarmak, çıkarılan anlama göre tepki vermek insanlar için çok önemlidir bu bağlamda pareidolia seçilmiş adaptif bir bilişsel mekanizmanın yan ürünü olarak evrimleşmiş olabileceğini söyleyebiliriz.[1][2]
Kaynaklar
- Psychology Today. 11-11-11, Apophenia, And The Meaning Of Life. Alındığı Tarih: 30 Temmuz 2024. Alındığı Yer: Psychology Today | Arşiv Bağlantısı
- Oxford Reference. Prototype Theory. Alındığı Tarih: 30 Temmuz 2024. Alındığı Yer: Oxford Reference doi: 10.1093/oi/authority.20110803100351197. | Arşiv Bağlantısı