Yeni 200 Gbps Fotodedektör Veri Merkezleri için Optik Alım Kapasitesini İkiye Katlıyor!
Phys.org
- Çeviri
- Hesaplama Bilimleri
- Mühendislik
Koreli araştırmacılar, devasa yapay zekâ veri merkezlerinde ve 5G/6G mobil iletişim altyapılarında kullanılmak üzere, kanal başına 200 Gbps veri işleyebilen yeni bir fotodedektör aygıtı geliştirdi. Bu teknoloji sayesinde, saniyede 5 GB boyutunda beş adet tam HD filmi aktarabilecek kadar yüksek bir hıza sahip ultra yüksek hızlı veri alımının mümkün hale geldiğini görüyoruz.
Araştırmanın sonuçları ilk olarak Japonya'nın Sapporo kentinde düzenlenen OECC 2025 konferansında sunuldu ve kısa süre önce Optics Express dergisinde yayımlandı. Gelişmeyi duyuran Elektronik ve Telekomünikasyon Araştırma Enstitüsü, aygıtın kanal başına 200 Gbps seviyesindeki optik sinyalleri işleyebildiğini belirtti.
Veri merkezlerinde ve iletişim ağlarında veri alım performansını belirleyen temel bir bileşen olan fotodedektörler, optik sinyalleri elektrik sinyallerine dönüştürüyor. Araştırmacıların geliştirdiği bu yeni aygıt ise 70 GHz veya daha yüksek bir bant genişliğine, 0,75 A/W veya üzerinde yüksek bir tepkiselliğe ve yalnızca 0,5 mm x 0,4 mm boyutlarına sahip.
Arka Mercek Entegreli Tasarım
Bu yeni teknolojinin en dikkat çekici yanlarından biri, çipin arka tarafına indiyum fosfit malzemeden yapılmış dışbükey bir merceğin tek parça hâlinde eklendiği "arka mercek entegreli yapı" tasarımı oldu. Bu tasarımın, optik alım verimliliğini ve hizalama kolaylığını önemli ölçüde artırdığı belirtiliyor. Ayrıca tasarımdan üretime kadar olan tüm sürecin tamamen yerel teknolojiler kullanılarak hayata geçirildiği de vurgulanıyor.
Aygıtın, dahili yapay zekâ veri merkezi ağları için geliştirilen optik alıcı-vericilerin alıcı bölümünde kullanılması bekleniyor. Veri merkezi sunucu kabinlerinde yer alan hat kartları çok sayıda optik alıcı-verici taşıyor, bu nedenle temel bileşenlerin performans ve maliyet verimliliği büyük önem taşıyor.
ETRI'nin geliştirdiği bu yapı, ışığı almak için ayrı bir mercek bileşenine ihtiyaç duymuyor. Bu durumun hem paketleme sürecini basitleştirmesi hem de 800 Gbps ve 1,6 Tbps kapasiteli optik modüllerin üretim maliyetlerini düşürmesi öngörülüyor. Günümüzde veri merkezlerinde yaygın olarak kullanılan fotodedektör cihazlarının genellikle kanal başına yaklaşık 112 Gbps veri hızları sunduğunu biliyoruz. Araştırmacıların geliştirdiği bu yeni teknoloji ise kanal başına 224 Gbps'ye kadar optik sinyali işleyerek veri işleme kapasitesini mevcut seviyenin yaklaşık iki katına çıkarıyor.
Optik İletişim Sektöründe Küresel Rekabet
Son zamanlarda yapay zekâ, bulut sistemleri, dijital yayın platformları ile sanal gerçeklik ve artırılmış gerçeklik hizmetlerinin yaygınlaşması; veri trafiğinde büyük bir artışa neden oluyor. Bu nedenle ultra yüksek hızlı ve yüksek kapasiteli optik aygıt teknolojilerini güvence altına almanın önemi de giderek artıyor.
Yalnızca dünya çapında çok az sayıda şirketin geliştirebildiği 200 Gbps sınıfı fotodedektör çipleri, son derece gelişmiş bir teknolojiyi temsil ediyor. ETRI; indiyum galyum arsenit fotodedektör teknolojisine ve bileşik yarı iletken dökümhanesi işletme deneyimine dayanarak bu alandaki temel kaynak teknolojilerini güvence altına almayı başardı.
Bu başarının dışa bağımlılığı azaltması ve ülkenin optik aygıt ve bileşen endüstrisinin rekabet gücünü artırması hedefleniyor. Bununla birlikte arka mercek entegreli yapının yeni nesil 800 Gbps ve 1,6 Tbps optik modül pazarında fiyat rekabeti avantajı sağlaması da bekleniyor. ETRI'nin Fotonik ve Kablosuz Cihazlar Araştırma Bölümü'nden sorumlu başkan yardımcısı Kwon Yong Hwan durumu şöyle açıkladı:
Hızla büyüyen yapay zekâ veri merkezi ve 5G/6G pazarlarında uygulanabilen temel fotodedektör aygıtı teknolojisini geliştirerek optik bileşenler endüstrisinin rekabet gücünü artırmaya katkıda bulunabiliyoruz.
Yarı iletken teknolojilerindeki bu ilerleme, laboratuvar ortamındaki başarıların ötesinde bir üretim yeteneği de gerektiriyor. Nitekim ETRI'nin Optik İletişim Bileşenleri Araştırma Bölümü'nden baş araştırmacı Han Young Tak, sürecin zorluklarına değinerek şu ifadeleri kullandı:
Bu başarının anahtarı, süreç değişkenlerine karşı oldukça hassas olan bileşik optik yarı iletkenler alanında hem temel kaynak teknolojilerini hem de istikrarlı dökümhane işletim yeteneklerini güvence altına almaktı.
Bu teknolojiyle ilgili yerel ve uluslararası patent başvurularını tamamlayan ekip, teknolojinin Wooriro Co., Ltd. şirketine transferini de gerçekleştirdi. Gelecekte yapay zeka veri merkezi ve 5G/6G iletişim pazarlarında küresel şirketlerle rekabet edebilmek amacıyla endüstriyel uygulama ve ticarileşme süreçlerinin aktif olarak desteklenmesi planlanıyor.
Aslında maddi destek istememizin nedeni çok basit: Çünkü Evrim Ağacı, bizim tek mesleğimiz, tek gelir kaynağımız. Birçoklarının aksine bizler, sosyal medyada gördüğünüz makale ve videolarımızı hobi olarak, mesleğimizden arta kalan zamanlarda yapmıyoruz. Dolayısıyla bu işi sürdürebilmek için gelir elde etmemiz gerekiyor.
Bunda elbette ki hiçbir sakınca yok; kimin, ne şartlar altında yayın yapmayı seçtiği büyük oranda bir tercih meselesi. Ne var ki biz, eğer ana mesleklerimizi icra edecek olursak (yani kendi mesleğimiz doğrultusunda bir iş sahibi olursak) Evrim Ağacı'na zaman ayıramayacağımızı, ayakta tutamayacağımızı biliyoruz. Çünkü az sonra detaylarını vereceğimiz üzere, Evrim Ağacı sosyal medyada denk geldiğiniz makale ve videolardan çok daha büyük, kapsamlı ve aşırı zaman alan bir bilim platformu projesi. Bu nedenle bizler, meslek olarak Evrim Ağacı'nı seçtik.
Eğer hem Evrim Ağacı'ndan hayatımızı idame ettirecek, mesleklerimizi bırakmayı en azından kısmen meşrulaştıracak ve mantıklı kılacak kadar bir gelir kaynağı elde edemezsek, mecburen Evrim Ağacı'nı bırakıp, kendi mesleklerimize döneceğiz. Ama bunu istemiyoruz ve bu nedenle didiniyoruz.
Pazar araştırması şirketi LightCounting'e göre; küresel optik alıcı-verici pazarının 2019'da 6 milyar dolardan, 2026'da 18 milyar dolara çıkarak üç kat büyümesi öngörülüyor.
Evrim Ağacı'nda tek bir hedefimiz var: Bilimsel gerçekleri en doğru, tarafsız ve kolay anlaşılır şekilde Türkiye'ye ulaştırmak. Ancak tahmin edebileceğiniz gibi Türkiye'de bilim anlatmak hiç kolay bir iş değil; hele ki bir yandan ekonomik bir hayatta kalma mücadelesi verirken...
O nedenle sizin desteklerinize ihtiyacımız var. Eğer yazılarımızı okuyanların %1'i bize bütçesinin elverdiği kadar destek olmayı seçseydi, bir daha tek bir reklam göstermeden Evrim Ağacı'nın bütün bilim iletişimi faaliyetlerini sürdürebilirdik. Bir düşünün: sadece %1'i...
O %1'i inşa etmemize yardım eder misiniz? Evrim Ağacı Premium üyesi olarak, ekibimizin size ve Türkiye'ye bilimi daha etkili ve profesyonel bir şekilde ulaştırmamızı mümkün kılmış olacaksınız. Ayrıca size olan minnetimizin bir ifadesi olarak, çok sayıda ayrıcalığa erişim sağlayacaksınız.
Makalelerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!
Bu makalemizle ilgili merak ettiğin bir şey mi var? Buraya tıklayarak sorabilirsin.
Soru & Cevap Platformuna Git- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- 0
- Çeviri Kaynağı: Phys.org | Arşiv Bağlantısı
Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?
Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:
kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci
Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 17/07/2026 14:43:32 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/23431
İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.
This work is an exact translation of the article originally published in Phys.org. Evrim Ağacı is a popular science organization which seeks to increase scientific awareness and knowledge in Turkey, and this translation is a part of those efforts. If you are the author/owner of this article and if you choose it to be taken down, please contact us and we will immediately remove your content. Thank you for your cooperation and understanding.