Yapılan Arkeolojik Kazılar, Karmaşık Mozaiklere ve Hamama Sahip Roma Villasını Tüm Boyutlarıyla Gün Yüzüne Çıkardı!

Araştırmacılar, Devon'daki bir tarım arazisinin altında yer alan bir Roma villası kalıntısında nadir ve oldukça karmaşık, çok renkli bir mozaik ortaya çıkardı. Binlerce kırmızı, beyaz ve koyu mavi-gri küpten oluşan 12 metrekarelik bu mozaiğin, MS 4. yüzyılda inşa edildiğinde villanın tabanında çarpıcı bir dekoratif unsur olarak hizmet ettiği düşünülüyor.

Ana villadan uzakta; boyalı alçı duvarlara ve en az iki soğuk su havuzuna sahip detaylı bir hamamın yanı sıra, zafer tanrıçası Victoria'yı tasvir eden bir mühür taşı da dahil olmak üzere çeşitli Roma dönemi eserleri bulundu. Bu eserlerin bir arada bulunması, villada yaşayan insanların oldukça zengin ve yüksek statülü kişiler olduğuna işaret ediyor. Ayrıca bu kişilerin oldukça tipik bir Roma yaşam tarzı sürdükleri anlaşılıyor. Roma döneminde güneybatının bu bölümünde böylesine bir ihtişama nadiren rastlanır, öyle ki bölgede bilinen yalnızca birkaç villa bulunuyor.

Bu keşifler, Halberton ve Sampford Peverell köyleri arasındaki tarım arazisinde yürütülen iki aylık bir kazının ardından gün yüzüne çıktı. Kazılar, Exeter Üniversitesi ve Cotswold Archaeology bünyesindeki arkeologlar tarafından yönetildi. Halberton'ın Antik Roma Çevresini Koruma Projesi, üniversiteden arkeoloji öğrencilerinin yanı sıra çok sayıda gönüllüyü de kendine çekti. Proje, Devon İl Meclisi, Tiverton Arkeoloji Grubu ve Sampford Peverell Derneği'nin ortaklığıyla yürütülüyor.

Exeter Üniversitesi Arkeoloji ve Tarih Bölümünden proje yöneticisi Dr. Susan Greaney, bu durumu şöyle açıklıyor:

Başlangıçta bu villanın ve çevresindeki çalışma alanlarının Devon'un 'Romalılaşma' sürecini anlamak için önemli bir alan olduğunu biliyorduk. Ancak ilk günden itibaren bu çarpıcı çok renkli mozaiğin yanı sıra bize çok sayıda ilginç ve bazen de şaşırtıcı buluntu sundu. Örneğin bu kadar detaylı bir hamam bulmayı beklemiyorduk. Bu villa şüphesiz varlıklı ve yüksek mevkili insanlara ev sahipliği yapıyordu.

Gösteriş için İnşa Edilmiş Bir Zemin

Mozaiğin, villanın odalarından birinin (muhtemelen bir yemek veya kabul odası) zeminini kapladığına inanılıyor. Bu mozaik, 12 milimetrelik küçük kare taş küplerden oluşuyor. Mozaiğin kalbinde yer alan taş parçaları, sekiz adet üst üste binen gözyaşı damlası şeklindeki taç yaprağa sahip stilize bir çiçeği içeren dairesel bir motif oluşturuyor. İç içe geçmiş kareler ve düğümlenmiş çizgilerden oluşan yaygın bir Roma deseni bu çiçeği çevreliyor. Odanın daha fazla yaya trafiği alan dış kısımlarında ise daha büyük ve kaba, kırık beyaz kireçtaşı mozaikleri kullanılmış.

Mozaiği tamamen gün yüzüne çıkaran uzmanlar, şimdi onu koruma altına almak ve daha sonra elde edilen diğer eserlerle birlikte Mid-Devon Yaşamı Tiverton Müzesinde sergilemek üzere dikkatlice yerinden çıkarıyorlar. Devon İl Meclisinde İl Arkeoloğu ve Tarihi Çevre Yöneticisi olan Bill Horner, konu hakkında şunları söyledi:

Bu çok renkli mozaik, Roma Britanyası'ndaki bir villada şimdiye kadar bulunmuş en batıdaki örnek olma özelliğini taşıyor. Bu mozaik ile birlikte Roma medeniyetine ait diğer eşyalar ve zenginlik belirtileri, eyaletin bu uzak köşesinin bile Roma İmparatorluğu'na ne kadar entegre olduğunu gösteriyor.

Lüks Eşyalar ve Bölgesel Etki

Alanda bulunan eşyalar arasında, başlangıçta bir yüzüğün içine yerleştirilmiş ve balmumu belgeleri mühürlemek için kullanılmış olması muhtemel mavi camdan yapılmış bir süs olan mühür taşı da yer alıyor. Mozaiğin üzerinde zarif bir bakır alaşımlı bilezik, villa odalarının birinde ise ince gümüş kaplama bir kaşık gün yüzüne çıkarıldı. İçecek servisi için kullanılan girintili bir bardak, hamamın yakınında bulunan aslan ağızlı bir Samos (Samian) seramiği ve devasa bir saklama küpü de dahil olmak üzere çok sayıda çanak çömlek parçası bulundu. Ekip ayrıca büyük olasılıkla boya veya kozmetik ürünleri için karıştırma paleti ya da havan olarak kullanılmış doğal bir çakmaktaşı parçası da tespit etti.

Ulusal Piyango Miras Fonu'nun İngiltere-Londra ve Güney Bölgesi Direktörü Stuart McLeod, durumu şöyle değerlendirdi:

Bu heyecan verici keşifler, Devon'un Roma geçmişine dair anlayışımızı dönüştürüyor. Ulusal Piyango katılımcıları sayesinde proje, ulusal çapta önem taşıyan mirasları gün yüzüne çıkarıyor; aynı zamanda yerel halka ve gençlere bu keşfin bir parçası olma ve yeni beceriler öğrenme şansı tanıyor. Hayatta bir kez karşılaşılabilecek bu arkeolojik yolculuk, bu muazzam hikayelerin korunmasına ve gelecek nesillerle paylaşılmasına yardımcı oluyor.

Villa Zaman İçinde Büyüdü

Çok sayıda yerel meraklı, altmış beş arkeoloji öğrencisi ve profesyonel proje üyesiyle birlikte iki büyük açmanın kazısına katıldı. Birlikte yürüttükleri çalışmalar, villanın yerleşim planının ilk düşünülenden daha büyük olduğunu ortaya koydu; bu da arkeologların villanın orijinal ve mütevazı dikdörtgen boyutlarından birkaç kez genişletilmiş olabileceğini düşünmelerine yol açtı.

Kuzey ve güney uçlara ilave odalar eklenmişti. Arka tarafta bulunan duvarlar ve bir yağmur suyu kanalı, buranın depolama veya mutfak için pratik bir alan olduğunu düşündürüyor. Ahşap bir merdivenin izleri ise villanın bir bölümünün iki katlı olabileceğine işaret ediyor.

Hamamlar ve Ek Binalar Ortaya Çıkıyor

Her ikisi de taştan inşa edilmiş iki bina daha kazıldı. Bunlardan biri, arkeologların soğuk su havuzu olduğuna inandıkları en az iki büyük su deposu içeriyor; bunlar su geçirmez bir Roma betonu formu olan opus signinum kullanılarak inşa edilmiş. Diğeri ise bölgede bulunan büyük miktardaki hayvan kemiği ve işlenmiş geyik boynuzu göz önüne alındığında, ahır veya tarım amaçlı kullanılmış olabilecek büyük dikdörtgen bir bina olarak karşımıza çıkıyor. Bu yılki kazı, alana yapılacak üç yıllık ziyaretin ilkini oluşturuyor ve gelecekteki kazıların komşu arazilerdeki daha geniş alanlara odaklanması planlanıyor.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Neden Desteğe İhtiyacımız Var?

Aslında maddi destek istememizin nedeni çok basit: Çünkü Evrim Ağacı, bizim tek mesleğimiz, tek gelir kaynağımız. Birçoklarının aksine bizler, sosyal medyada gördüğünüz makale ve videolarımızı hobi olarak, mesleğimizden arta kalan zamanlarda yapmıyoruz. Dolayısıyla bu işi sürdürebilmek için gelir elde etmemiz gerekiyor.

Bunda elbette ki hiçbir sakınca yok; kimin, ne şartlar altında yayın yapmayı seçtiği büyük oranda bir tercih meselesi. Ne var ki biz, eğer ana mesleklerimizi icra edecek olursak (yani kendi mesleğimiz doğrultusunda bir iş sahibi olursak) Evrim Ağacı'na zaman ayıramayacağımızı, ayakta tutamayacağımızı biliyoruz. Çünkü az sonra detaylarını vereceğimiz üzere, Evrim Ağacı sosyal medyada denk geldiğiniz makale ve videolardan çok daha büyük, kapsamlı ve aşırı zaman alan bir bilim platformu projesi. Bu nedenle bizler, meslek olarak Evrim Ağacı'nı seçtik.

Eğer hem Evrim Ağacı'ndan hayatımızı idame ettirecek, mesleklerimizi bırakmayı en azından kısmen meşrulaştıracak ve mantıklı kılacak kadar bir gelir kaynağı elde edemezsek, mecburen Evrim Ağacı'nı bırakıp, kendi mesleklerimize döneceğiz. Ama bunu istemiyoruz ve bu nedenle didiniyoruz.

Destek Ol

Devon İl Meclisinin Çevre ve Biyoçeşitlilikten Sorumlu Kabine Üyesi Jacqi Hodgson, projeyle ilgili duygularını şu sözlerle ifade etti:

Bu, yerel halk için bir Roma villasının çığır açan kazısına katılmak adına hayatta bir kez ele geçecek bir fırsattı. Bu tür fırsatlar son derece nadirdir ve bu projeyi daha da özel kılan şey, halkın en başından beri; yani ilk keşiflerden alanın önemini doğrulamaya yardımcı olan çalışmalara kadar hikayenin bir parçası olmasıdır. Ulusal Piyango katılımcıları sayesinde yerel gönüllüler, okullar ve topluluk grupları Devon'un Roma geçmişinin olağanüstü bir parçasının ortaya çıkarılmasına yardımcı oldu ve bunu koruyacaklar.

Cotswold Archaeology ekibine liderlik eden proje sorumlusu Dan Sausins ise bunu şu şekilde değerlendirdi:

Bu kazı; profesyonel arkeologlar, toplum gönüllüleri, üniversite personeli ve öğrencilerin birlikte çalıştığında neler başarılabileceğinin harika bir örneğidir. Mozaik doğal olarak göze çarpan bir keşif; ancak kurtarılan metal eserler de oldukça olağanüstü ve sorumlu metal dedektörlüğünün harika bir örneğini oluşturuyor. Başlangıçta bu alanı tespit eden dedektörcü John Hill de bu başarının önemli bir parçası oldu. Bu kazıya liderlik etmek ve bölgenin tarihini yerel halkla paylaşmak benim için gerçek bir zevkti; tüm katılımcıların ilgisi ve sıkı çalışması beni çok mutlu etti.