ReklamTüm Reklamları Kapat

Vücudumuzun Google Earth'ü Anatomi Anlayışımızı Nasıl Değiştiriyor?

1dk
ReklamTüm Reklamları Kapat
Vücudumuzun Google Earth'ü Anatomi Anlayışımızı Nasıl Değiştiriyor?

Bu Makalede Neler Öğreneceksin?

Bu bölümü yapay zekâ hazırlar.
  • İnsan Organ Atlası, insan organlarını üç boyutlu ve hiyerarşik olarak, tek bir hücreye kadar detaylı inceleme imkanı sunan çevrimiçi bir platformdur.
  • Atlas sayesinde böbrekteki her nefron tek tek görülebiliyor, beyin, kalp ve akciğer gibi organlardaki hastalıklar daha doğru ve detaylı analiz edilebiliyor.
  • Hiyerarşik Faz Kontrast Tomografisi tekniği kullanılarak geliştirilen atlas, insan vücudunun iç yapısını mikron seviyesinde görüntüleyerek anatomi ve hastalık anlayışımızı köklü şekilde değiştirebilir.

Yeni bir çevrimiçi portal, bilim insanlarının, doktorların (ve elbette yeterince meraklı olan herkesin) insan organlarının tamamını yaklaşık 20 mikrometre çözünürlükle incelemesine olanak tanıyor; seçilen bölgelerde ise benzeri görülmemiş bir ayrıntıyla tek tek hücrelere kadar inilebiliyor. Araştırmacılara göre, tüm bir organdan tek bir hücreye kadar inebilen bu platformun, insan anatomisi ve hastalıklarına dair anlayışımızı temelden dönüştürme potansiyeli bulunuyor.

İnsan organları için bir tür çevrimiçi Google Earth olarak tanımlanan İnsan Organ Atlası (İng: "Human Organ Atlas"), Mart 2026'da 25 donörden 56 organa ait 307 veri seti barındırıyordu. Kasım 2026 itibarıyla ise 60 donörden 94 organı kapsayan 370'ten fazla üç boyutlu veri setine ev sahipliği yapıyor ve beyinden kalbe, plasentadan prostata kadar her şeyi içeriyor. En önemlisi herhangi bir standart internet tarayıcısı üzerinden kolaylıkla incelenebiliyor.

Bu atlasın tıp dünyası için doğuracağı sonuçlar son derece büyük olabilir. University College London'da doçent ve İnsan Organ Atlası Merkezi yöneticisi olan Dr. Claire Walsh, konuyu şöyle açıkladı:

Tüm Reklamları Kapat
İnsan organları üç boyutlu ve hiyerarşik bir yapıya sahiptir. Bu, gerçek insan organlarının üç boyutlu hiyerarşik görüntülerini sağlayan ve dünyadaki herkesin erişimine açık olan, dünyada bildiğim tek veritabanıdır.

Elde edilen ilk sonuçlar, atlasın potansiyelini şimdiden gözler önüne seriyor. Daha önce de 2014'teki MRG ile glomerül sayımı gibi çalışmalar yapılmıştı; ancak bir insan böbreğinde kaç nefron (böbreğin süzme birimleri) bulunduğunu belirleyen yöntemlerin çoğu, örnekten yapılan tahmine dayanıyordu. HOA verilerini kullanan araştırmacılar, 2021'deki bir çalışmada (Walsh, 2021) bir örnekteki 853 glomerülü sayıp bütün böbrek için tahmin yürüttü. 2026'da yayımlanan bir çalışmada ise iki böbreğin tamamındaki glomerüller otomatik olarak sayıldı (1.019.890 ve 231.179). Dr. Walsh, glomerül (nefron) sayısının böbrek işlevini anlamak için son derece önemli bir belirteç olduğunu vurguluyor.

Atlasın kullanım alanları böbreklerle de sınırlı değil. Beyinle ilgili veriler, halihazırda derin beyin uyarımı elektrotlarının cerrahi olarak daha doğru bir şekilde yerleştirilmesini sağlamak amacıyla kullanılıyor. Dr. Walsh, kalp verileri sayesinde ise araştırmacıların doğuştan gelen kusurları tüm detaylarıyla inceleyebildiğini vurguluyor. Benzer şekilde, akciğer verileri bilim insanlarının COVID-19'un ve pulmoner fibrozun (akciğer sertleşmesi) kan damarı ağlarını nasıl değiştirdiğini anlamalarına yardımcı oluyor.

Atlas, Fransa'nın Grenoble kentindeki Avrupa Senkrotron Işıma Tesisi'nde geliştirilen Hiyerarşik Faz Kontrast Tomografisi adı verilen bir teknik kullanılarak oluşturuldu. Bu teknik, standart bir hastane tomografi cihazının X ışını kaynağından 100 milyar kata kadar daha parlak bir senkrotron X ışını kaynağı kullanıyor. Böylece araştırmacılar organların tamamını, bütünlüğünü bozmadan yaklaşık 20 mikrometre çözünürlükle görüntüleyebiliyor. Bazı organlarda seçilen bölgelerin yerel taramalarında ise insan saçından yaklaşık 50 kat daha ince olan bir mikronun (mikrometre) altına, 0,65 mikrometrelik voksel boyutuna kadar inebiliyorlar.

Tekniğe öncülük eden ESRF araştırmacısı Paul Tafforeau, insan vücudunun iç mimarisine yepyeni bir pencere açtıklarını belirterek süreci şu şekilde değerlendirdi:

Altı yıllık çabalarımızın ardından hâlâ yolun en başındayız. Şu an için sadece yalıtılmış organlar üzerinde çalışıyoruz ancak gelecekte bu tekniği, bugün ulaştığımızdan 10 ila 20 kat daha yüksek bir çözünürlükle tüm bir insan vücudunu görüntüleyebilecek seviyeye taşımayı hedefliyoruz. Böylesi veriler, anatomiyi inceleme ve anlama biçimimizi bütünüyle dönüştürebilir.
16
Alt Başlıklar
Bu Makale Sana Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem!
    Muhteşem!
    5
  • Tebrikler!
    Tebrikler!
    1
  • Bilim Budur!
    Bilim Budur!
    1
  • Güldürdü
    Güldürdü
    1
  • İnanılmaz
    İnanılmaz
    1
  • Mmm... Çok sapyoseksüel!
    Mmm... Çok sapyoseksüel!
    0
  • Umut Verici!
    Umut Verici!
    0
  • Merak Uyandırıcı!
    Merak Uyandırıcı!
    0
  • Üzücü!
    Üzücü!
    0
  • Grrr... *@$#
    Grrr... *@$#
    0
  • İğrenç!
    İğrenç!
    0
  • Korkutucu!
    Korkutucu!
    0
  1. Çeviri Kaynağı: BBC Science Focus Magazine | Arşiv Bağlantısı

Bilimsel bir hata mı gördün?

Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misin?

Şu iki siteden biriyle hemen destek olabilirsin:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracıyla 20.11.2026 19:31:09 tarihinde oluşturuldu. Evrim Ağacı'ndaki içerikleri birden fazla editör sürekli gözden geçiriyor, güncelliyor ve geliştiriyor. Bu çıktıdan sonraki güncellemeleri görmek ve içeriğin en güncel hâlini okumak için şu adrese git: evrimagaci.org/s/22580

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı sürece izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş hâlleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz.

Keşfetmeye Devam Et