Bilim İnsanlarının Çoğu Ateist midir?

383 B görüntülenme11.03.2018
Evrim AğacıBi' Başka Video
Bu Videonun YazısıBilim ve Ateizm: Bilim İnsanlarının Çoğu Ateist mi?
Derinlemesine

Özet

Video, bilim insanlarının çoğunun ateist olduğu yönündeki yaygın yanlış kanıyı verilerle çürüterek; inanç/inaçsızlık kavramlarını tanımlıyor, anketsel bulguları (Pew 2009, Rice 2015, American Scientist 2007) özetliyor ve evrimsel biyologlar arasındaki inançsızlık oranlarının nedenlerini bilimsel metodoloji çerçevesinde açıklıyor.

Terimler

  • Teizm

    İlki, teizm. Yani bir yaratıcının varlığına ve onun insanlarla iletişime geçmek için gönderdiği dinlerden biri veya birkaçının geçerli olduğuna inanan insanlar. Bildiğimiz büyük dinlerin neredeyse hepsi teistik dinlerdir.

  • Deizm

    İkincisi, deizm, yani bir yaratıcının var olduğuna inanan; ancak bu yaratıcının insanlarla organize dinler aracılığıyla iletişim kurduğuna inanmayan, dinlerin insan yapımı olduğu düşünen kişiler.

  • Agnostisizm

    Üçüncüsü, agnostisizm, yani bilinmezcilik. Bu kişiler, bir yaratıcının var olup olmadığı konusunda elimizde yeterli bilginin bulunmadığını, dolayısıyla bir sonuca varamayacağımızı ileri sürerler.

  • Ateizm

    Ve son olarak, dördüncüsü de, ateizm. Yani her türlü yaratıcı gücü ve bütün dinleri reddeden kişiler.

  • Panteistler

    Örneğin panteistler, Evren'in kendisinin yaratıcı olduğuna inanırlar.

  • Dawkins Skalası / Teistik Olasılık Spektrumu ("de facto ateist")

    Ya da "Dawkins Skalası" olarak da bilinen "Teistik Olasılık Spektrumu" üzerinde "de facto ateist" olarak tanımlanan kişiler, bir yaratıcının var olma ihtimalinin aşırı düşük olduğunu ama sıfır olmadığını savunurlar.

  • Natüralist / Doğalcı

    Natüralistler, Evren'de yaşanan olayların hiçbirinin doğaüstü güçlerle ilişkilendirilemeyeceğini, hepsinin doğal yollarla açıklanabileceğini savunurlar.

  • Evrimsel biyolog

    Evrimsel biyologlar, insanlar da dahil olmak üzere bütün canlıların davranışlarını, özelliklerini ve hepsinden önemlisi biyolojik kökenlerini çalışmaktadırlar. Dolayısıyla bir çeşit "köken araştırmacısı" oldukları söylenebilir. Bir evrimsel biyolog, insanlığın kökenlerini, insan-öncesi zamanlardan itibaren, kategorik ve sistematik bir şekilde incelediği için, kaçınılmaz olarak dini inançları da hayvan davranışlarının bir parçası ve insanlarda kültürel evrimin bir ürünü olarak görecektir.

  • Etolog (hayvan davranış bilimcisi)

    Etolog (hayvan davranış bilimcisi)

  • Bilim (bilim insanının görevi)

    Bilim insanının görevi, etrafımızdaki olay, olgu ve süreçleri doğal nedenlerle açıklamayı başarmaktır.

  • Bilimsel metodoloji

    Bilimsel metodoloji, yani uygulamaya söz verdikleri yöntem bunu gerektirmektedir.

  • Maddeci (materyalist) nedenler

    Evrimsel biyologlar, tüm bilim insanları gibi, doğadaki olay, olgu ve süreçleri tamamen doğal ve materyal, yani maddeci nedenlerle açıklamaya çalışmaktadırlar.

  • Aceleci Genelleme (mantık safsatası)

    Sadece bir veya birkaç kişiden yola çıkıp, bütün bir disiplini yargılamak, mantık safsatalarından Aceleci Genelleme'ye girmektedir ve bu safsatadan kaçınmak gerekir.

  • Kültürel evrim

    Bir evrimsel biyolog, ... kaçınılmaz olarak dini inançları da hayvan davranışlarının bir parçası ve insanlarda kültürel evrimin bir ürünü olarak görecektir. (dinlerle özdeşleştirilen her türlü inanca dayalı ve ritüelistik davranışın psikolojik ve kültürel evrimin bir ürünü olarak açıklanabildiği belirtilmektedir)

Doğru Bilinen Yanlışlar

  • Bilimin veya evrimin özü gereği ateist bir iş olması, yani bilimsel çalışmanın otomatik olarak ateizme götürmesi.

    Bilim metodolojik olarak doğal açıklamalar arar ancak bu metodoloji bilimsel çalışmaların otomatik olarak ateizme yol açtığı anlamına gelmez; birçok bilim insanı dinsel inançlarını sürdürebilmektedir.

  • Bilim insanlarının çoğu ateisttir (ezici çoğunluk olarak).

    Araştırmalar (Pew 2009, Rice 2015 vb.) bilim insanları arasında ateistlerin oranın yüksek olabildiğini gösterse de çoğunluğun kesinlikle ateist olduğunu söylemek doğru değildir; oranlar alan ve ülkeye göre değişir ve genelde yaklaşık eşit düzeydedir.

  • Evrimsel biyologlar dine ve yaratıcıya başkaldırmış, asi çocuklardır.

    Evrimsel biyologların çoğunun doğalcı olması, mesleki çalışmalarının insan inançlarını kültürel evrimin bir ürünü olarak görmelerinden kaynaklanır; bu profesyonel bir sonuçtur, kişisel isyan değil.

  • Richard Dawkins gibi ateist bilim insanları evrimsel biyolojinin tamamını temsil eder.

    Dawkins popüler bir figürdür ama evrimsel biyoloji çok çeşitli bakış açıları barındırır ve alanda inançlı, dindar bilim insanları da önemli roller oynar (ör. Kenneth Miller, Francisco Ayala).

  • Bilim insanlarının dindar veya dinsiz olması, onların argümanlarını veya bulgularını geçersiz kılar.

    Bilimsel bulguların geçerliliği kişisel inançlardan bağımsızdır; argümanların ve sonuçların değerlendirilmesi veri, yöntem ve hakem sürecine dayanmalıdır.

  • Bilim, doğaüstü iddiaları kanıtlayamadığı için otomatik olarak yaratıcıyı reddeder.

    Bilim doğaüstü iddiaları test edemediği için bunları açıklama alanına almaz; bu metodolojik bir sınırlamadır, ontolojik bir red anlamına gelmez; bireyler bilimsel sonuçların ötesinde inanç sahibi olabilir.

  • Bilim insanları farklı inançlardan geldiği halde bilimsel sonuçları inançlarına göre çarpıtırlar.

    Bilim camiası peer-review, veri açıklığı ve bağımsız araştırmalarla hataları ve önyargıları sınarlar; araştırmacılar farklı arka planlardan gelseler de bulguların kamuya açık şekilde sunulması ve tekrarlanabilirlik bilimsel güveni sağlar.

  • Bilimsel makalelerin hiçbir zaman 'bu sürecin bir yaratıcının ürünü olduğu' şeklinde sonuç vermemesi, bilim insanlarının inançsız oldukları için böyle yaptıkları anlamına gelir.

    Bilimsel makalelerin doğal sebepleri öne çıkarması metodolojik naturalizmle ilgilidir; bilimsel format doğaüstü açıklamaları test edilemez olduğu için bu tür kapatıcı ifadeleri içermez, bu bilim insanlarının kişisel inançlarının yokluğunu göstermez.

  • Bilim insanları çoğunlukla ateist olduğu için evrim kanıtları onların ideolojik çıkarına göre üretilmiştir.

    Evrimsel biyoloji literatürü bağımsız, tekrar edilebilir veriler, deneyler ve gözlemler üzerine kuruludur; bilginin doğruluğu araştırma metotlarına ve kanıta dayanır, kişisel ideolojiye değil.

Sorular

  • Bilim insanlarının çoğu ateist midir?

    Hayır; uluslararası ve alan bazlı araştırmalar bilim insanları arasında ateistlerin oranının yüksek olabildiğini gösterse de çoğunluk her zaman ateist değildir; genel olarak oranlar yaklaşık %50/%50 civarındadır ve alana/ülkeye göre değişir.

  • Bilim, gerçekten ateist işi midir?

    Hayır; bilim metodolojik olarak doğal açıklamalar arar (metodolojik naturalizm) fakat bu bilimin ateizmi savunduğu anlamına gelmez; bireylerin kişisel inançları ayrı bir konudur.

  • Bilim insanları arasında inançlılık nasıl sınıflandırılır?

    İnanç tutumları teizm, deizm, agnostisizm ve ateizm şeklinde ana kategorilere ayrılabilir; bunların içinde panteizm ve Teistik Olasılık Spektrumu gibi çok sayıda ara varyasyon vardır.

  • Pew araştırması bilim insanları arasında ne gösteriyor?

    2009 Pew çalışmasına göre bilim insanlarının yaklaşık %33'ü teist, %18'i deist, %41'i ateist ve %7'si diğer/kararsız olarak raporlanmıştır, yani inançlı oranı yaklaşık %51'dir.

  • Evrimsel biyologlar genelde ne düşünüyor?

    2007 American Scientist çalışması evrimsel biyologların ~%89'unun kendini doğalcı/natüralist olarak tanımladığını göstermektedir; teist veya deist olanlar çok azdır.

  • Neden evrimsel biyologlar arasında inançsızlık daha yaygın?

    Çünkü evrimsel biyologlar kökenleri, davranışları ve kültürel evrimi inceleyerek inançları insan davranışının ve kültürel evrimin bir ürünü olarak görmeye daha çok eğilimlidir; bu mesleki bir sonuçtur, isyan değil.

  • Richard Dawkins bütün evrimsel biyolojiyi temsil ediyor mu?

    Hayır; Dawkins popüler ve görünür bir figürdür ama evrimsel biyoloji geniş, heterojen bir alandır ve içinde dini inançlı saygın bilim insanları da vardır.

  • Bilim insanlarının inançları bilimsel kanıtları etkiler mi?

    Bilim insanlarının kişisel inançları olabilir ancak bilimsel sonuçlar verilere, yöntemlere ve hakemli yayınevine dayanır; kişisel inançlar bilimsel argümanları otomatik olarak geçersiz kılmaz.

  • Bilim neden akademik makalelerde 'yaratıcı yaptı' demiyor?

    Çünkü bilimsel yöntem test edilebilir, tekrarlanabilir ve doğal nedenlere dayalı açıklamalar gerektirir; doğaüstü iddialar test edilemez oldukları için bilimsel makalelerin yöntemsel çerçevesinde yer almazlar.

  • Bilim insanlarının ateist olması halkın bilime güvenini etkiler mi?

    Bilim insanlarının daha yüksek oranlarda ateist olması halk algısını etkileyebilir ve manipülasyonlara açık bir zemin oluşturabilir, bu yüzden inanç oranları hakkında doğru ve nuanslı bilgiler önemlidir.

Ön Bilgiler

  • Temel evrim teorisi bilgisi (evrim nedir, neyi açıklar)
  • Felsefi terimler hakkında temel bilgi (teizm, deizm, agnostisizm, ateizm)
  • Anket sonuçları ve yüzde/istatistik okuma becerisi
  • Bilimsel metodoloji ve akademik makale yapısını anlamak
  • Mantık hataları ve argüman analizine dair temel farkındalık
  • Kültürel evrim ve davranışsal bilimlere dair temel kavrayış (yararlı ama zorunlu değildir)

Tarihsel Bağlam

  • 2009 - Pew Araştırma Merkezi araştırması: yaklaşık 2500 bilim insanı üzerinde inanç dağılımı çalışması
  • 2015 - Rice Üniversitesi çalışması: Fransa, Hong Kong, Hindistan, Tayvan, Türkiye, ABD ve İngiltere'de toplam yaklaşık 2500 bilim insanı üzerinde teist/ateist oranı analizi
  • 2007 - American Scientist tarafından yayınlanan araştırma: evrimsel biyologların inanç tutumlarına ilişkin veri (natüralist oranı yüksekliği)
  • Dawkins Skalası olarak bilinen Teistik Olasılık Spektrumu kavramının anılması
  • Richard Dawkins'in ateist evrimsel biyolog olarak yüksek görünürlük kazanması
  • Kenneth Miller ve Francisco Ayala'nın evrim teorisinin halk arasındaki kabulüne ve politika üzerindeki etkilerine katkıları
  • Evrimsel biyolojisinin 150 yıla yayılan akademik literatürünün varlığı ve gelişimi
  • Modern bilim dönemi
  • Son 150 yıl evrimsel biyoloji literatürü

Kişiler

  • Richard Dawkins

    Evrim ile ateizm arasında organik bağ kurulmasına neden olan, popüler ve ön planda olan ateist evrimsel biyolog örneği olarak anıldı; ayrıca 'Dawkins Skalası' kavramına atıf yapıldı.

  • Kenneth Miller

    Evrimin halk arasındaki kabulüne katkı sağlamış, inançlı olmasına rağmen sahasında önde gelen bir evrimsel biyolog örneği olarak anıldı.

  • Francisco Ayala

    Evrimin halk arasındaki kabulüne ve devlet politikalarına yön vermeyi başarmış, inançlı olmasına rağmen önde gelen evrimsel biyologlardan biri olarak anıldı.

  • Frans de Waal

    Din ve ritüelistik davranışların psikolojik ve kültürel evrimin ürünü olduğunu gösteren kitap ve araştırmaları örnek olarak gösterildi.

Bu Videodaki Sözler

Bu videoda verilenler

Bilim ile ateizm arasındaki olası organik bağ; bilim insanlarının araştırmalarında yaratıcıdan neden bahsetmediğinin ve akademik makalelerin neden 'yaratıcı' sonucuyla bitmediğinin açıklanması.

Neden tek bir saygın akademik makale bile, "Araştırmalarımız sonucunda bu sürecin bir yaratıcının ürünü olduğu sonucuna vardık." şeklinde bir sonuç cümlesiyle bitmez? Bunları, bir sonraki videomuzda izah edeceğiz. Ancak o zamana kadar, eğer ki bu videolarımızı faydalı buluyorsanız, lütfen sosyal medya hesaplarınızdan paylaşarak daha fazla kişinin modern bilim gerçeklerini öğrenmelerine katkı sağlayın.