- İdiokrasi
Bu film, belki de birçoğunuzun aklına bir noktada gelmiş olabilecek, çok ilginç ama bir o kadar da sakat bir önerme üzerine kurulu.
- doğal seçilim
Doğal seçilimin 'en hızlı', 'en güçlü' ve 'en zeki' gibi 'en'leri seçtiği çok sık söylense de bu, teknik olarak doğru değil.
- evrim
Evrim, her zaman 'trade-off', yani 'takas' dediğimiz uzlaşımlarla geliyor.
- zihin
Beyin, vücudun %2'sini kaplıyor ama ürettiğimiz enerjinin %20'sini tek başına kullanıyor.
- güçlü
Bir ortamda en güçlü olmak avantajlıysa, o zaman doğal seçilim de bunları seçecek.
- zeka
Zekayı düşünün: Beynimiz vücudumuza göre irileştikçe biz de daha zeki olduk, evet ama, bu organ, aynı zamanda vücudumuzdaki en masraflı organ!
- özellik
Her özellik bakımından kusursuz hiçbir canlı yok; çünkü her bir özellik, belli bir enerji sarfiyatıyla geliyor.
- uyumlu varyantlar
Doğal seçilim, en uyumlu varyantları seçiyor, diğerlerini eliyor.
- süreç
Doğal seçilim, daha ziyade doğal bir sürece verdiğimiz bir isim.
- mutasyonlar
Mutasyonlar, eşeyli üreme, rekombinasyon gibi çok sayıda genetik mekanizma nedeniyle birbirlerinden farklı bir dolu özellikleri var.
- eşeyli üreme
Eşeyli üreme, genetik çeşitliliği artıran bir mekanizmadır.
- rekombinasyon
Rekombinasyon, genetik materyalin yeniden düzenlenmesiyle yeni kombinasyonların oluşmasını sağlar.
- seçilim baskısı
Seçilim baskısı altında, evrimle belirleniyor.
- IQ testleri
IQ testleri, kişilerin sözcük algılama, algısal mantıklama, hafıza ve bilgi işlem hızı gibi bir dizi yeteneklerini ölçüp, bunları popülasyon ortalamasını 100 alan tek bir sayıya indirgiyor.
- g faktörü
Spearman, buna 'g faktörü' adını verdi. Yani g faktörü, IQ test sonuçları gibi 100 civarında bir sayı değil; daha ziyade, farklı testlerin farklı sonuçlarının istatistiki olarak analiz edilmesiyle elde edilen ortak bir payda gibi.
- korelasyon
Bu sayılar %100'e ne kadar yakınsa, o iki şey arasında o kadar güçlü bir ilişki var demek.
- Flynn Etkisi
İnsanların ortalama zekası, 1942'den 2008'e kadar olan sürede toplam 14 puan yükseldi ve her 10 yılda bir 3 puan artmaya devam ediyor.
- Tersine Flynn Etkisi
Son 20-30 yılda Amerika ve Avrupa'da yapılan çalışmalar, gençlerin IQ değerlerinin bir miktar azalmış olabileceğine işaret etse de.
- sosyoekonomik gruplar
Farklı sosyoekonomik gruplarda gördüğümüz çok genel, çok yüzeysel trendler.
- doğum kontrol yöntemleri
Doğum kontrol metotlarını daha etkili ve doğru bir şekilde kullanabiliyorlar.
- aile planlaması
Aile planlamasına daha çok önem veriyorlar.
- Cattell Paradoksu
IQ'su çok yüksek kişiler birçok durumda o kadar da başarılı ve zengin olamıyorlar; işte bu uyumsuzluğa literatürde Cattell Paradoksu diyoruz.
- büyük yer değiştirme
Büyük yer değiştirmeye neden olanların çoğunun diğer ülkelerde yaşayan azınlıklar değil, bizzat büyük bir yer değiştirmeye sebep olmak üzere başka topraklara gidip de şimdi yerlerinden edilmekten korkanların ta kendileri olduğunu görüyoruz.
- Büyük Yer Değiştirme Teorisi
Bu teori, Avrupa'daki beyazların az üremesi, Müslümanlarınsa aşırı üremesi nedeniyle bir noktadan sonra Avrupa'nın Müslüman çoğunluklu bir kıta olacağını, beyazların kıtadaki üstünlüğünü yitireceğini ileri sürüyor.
- sosyal devletler
Sosyal devletler haklı olarak çocukları korumak için ailelere para yardımı yapmayı seçtiğinde.
- çocuk yapma oranları
Bir çiftin, özellikle de kadınların eğitim seviyesi arttıkça, çocuk yapma oranları düşüyor.
- okuryazarlık oranı
Hindistan gibi doğum oranlarının aşırı yüksek olduğu bir yerde bile kadınlar arası okuryazarlık oranıyla çocuk yapma oranı arasında tamamen zıt bir ilişki var.
- sosyal yardım
Sosyal yardımın asıl amacından sapıp, ters tepmesine neden olabiliyor.
- genetik nedenler
Eğer ki insan toplumunda genetik nedenlerle düşük zekalı olanları, yani ürediklerinde o düşük zekaya sebep olan genleri istikrarlı bir şekilde seçip.
- kültürel farklılıklar
Bu birkaç puanlık azalmayı kültürel farklılıklarla izah etmek mümkün olabilir.
- bulaşıcı hastalıklar
Bulaşıcı hastalıkların azalmış olması, birçok toplumda ensestin ve akraba evliliklerinin düşmüş olması.
- besinlere erişim
Dünya genelinde kaliteli okullara erişimin artması, kaliteli besinlere erişimin artması.
- sosyal ve duygusal beceriler
Geri kalanlarını izah etmek için işte çevre, kişilik özellikleri, eğitim, sosyal ve duygusal beceriler, aile, motivasyon, sağlık durumu ve genler gibi diğer unsurlara da bakmamız gerekiyor.
- genetik mekanizmalar
Genetik mekanizmalar nedeniyle birbirlerinden farklı bir dolu özellikleri var.
- doğal süreç
Doğal seçilim, daha ziyade doğal bir sürece verdiğimiz bir isim.
- beyin
Beyin, vücudun %2'sini kaplıyor ama ürettiğimiz enerjinin %20'sini tek başına kullanıyor.
- çocuk yapma
Çocuk yapma konusunda daha aktif ve bilinçli bir karar süreci işletiyorlar.
- sosyal yetenekler
Geri kalanları izah etmek için işte çevre, kişilik özellikleri, eğitim, sosyal ve duygusal beceriler, aile, motivasyon, sağlık durumu ve genler gibi diğer unsurlara da bakmamız gerekiyor.
- kültürel değişim
Kültürel değiştikçe IQ testleri buna yeterince hızlı adapte olamadığı için.
- genetik çeşitlilik
Her canlı popülasyonu, bu değişimleri mümkün kılacak kadar çeşitliliğe sahip olmayabilir.
- sosyal baskılar
Sosyal baskılar, bireylerin çocuk yapma kararlarını etkileyebilir.
- sosyoekonomik durum
Farklı sosyoekonomik gruplarda gördüğümüz çok genel, çok yüzeysel trendler.
- birey
Her canlı türü (ve türün içindeki her birey de) birbirinin aynı değil.
- çevre
Çevre, canlının elinde olmayan bir şekilde değiştikçe, hangi özelliklerin avantajlı, hangilerinin dezavantajlı olduğu da değişiyor.
- doğum oranları
Doğum oranı yüksek olan grupların gerek eğitimsizlik, gerek sağlık hizmetlerine erişimsizlik, gerekse de diğer nedenlerle genellikle bebek ölüm oranlarının da daha yüksek olduğu hatırlanmalı.
- bireysel farklılıklar
Bireysel farklılıklar, genetik ve çevresel faktörlerin etkileşimiyle oluşur.
- sosyal yapı
Sosyal yapı, bireylerin davranışlarını ve kararlarını etkileyen bir çerçeve sunar.
- eğitim
Eğitimle birlikte zeka arttıkça, çocuk yapma sayısı düşüyor demek.
- sosyal değişim
Sosyal değişim, toplumların dinamiklerini etkileyen önemli bir faktördür.
- demografik değişim
Demografik değişim, nüfus yapısındaki değişiklikleri ifade eder.
- nüfus
Nüfus, belirli bir bölgedeki insan sayısını ifade eder.
- sosyal sorunlar
Sosyal sorunlar, toplumda bireylerin yaşam kalitesini etkileyen durumları ifade eder.
- toplum
Toplum, bireylerin bir arada yaşadığı ve etkileşimde bulunduğu bir yapıdır.
- kültürel normlar
Kültürel normlar, bir toplumda kabul gören davranış biçimlerini belirler.
- sosyal etkileşim
Sosyal etkileşim, bireyler arasındaki ilişkileri ve iletişimi ifade eder.
- sosyal değişim
Sosyal değişim, toplumların dinamiklerini etkileyen önemli bir faktördür.
- sosyal yapı
Sosyal yapı, bireylerin davranışlarını ve kararlarını etkileyen bir çerçeve sunar.
- toplumsal cinsiyet
Toplumsal cinsiyet, bireylerin cinsiyet rollerinin toplum tarafından nasıl belirlendiğini ifade eder.
- sosyal adalet
Sosyal adalet, bireylerin eşit haklara ve fırsatlara sahip olmasını ifade eder.
- sosyal değişim
Sosyal değişim, toplumların dinamiklerini etkileyen önemli bir faktördür.
- sosyal normlar
Sosyal normlar, bir toplumda kabul gören davranış biçimlerini belirler.