Felsefi Zombi: Neden Bilincimiz Var?

317 B görüntülenme12.12.2021
Evrim AğacıBi' Başka Video
Bu Videonun YazısıKitap Analizi: "Makinedeki Hayalet" ve Zihin Felsefesine Giriş
Derinlemesine

Özet

Videoda felsefi zombi kavramı üzerinden bilincin doğası ve bilincin 'zor problemi' tartışılıyor; algı, kualia, acı deneyimi, fizikalizm vs dualizm gibi konular ele alınarak Çin Odası düşünce deneyi ve modal/kavramsal argümanlar tartışılıyor.

Terimler

  • Felsefi zombi

    Hayır, o zombilerden değil. Felsefi zombilerden... Bize bilincimizle ilgili bazı gerçekleri fısıldayan zombilerden... Filmlerdekilerden çok daha korkunç olan zombilerden!

  • Evrim

    Evrimin bir doğa yasası ve bir gerçek olduğunu biliyoruz. Halk arasında halen aynı geyikler dönse de akademik dünyada yaklaşık 100 yıldır tartışması olmaksızın kabul edilen bir konu.

  • Evrimsel süreç

    Ama evrimsel süreçle ilgili çok hoş ve ilginç bir tartışma konusu var: Bilincimiz.

  • Bilinç

    Etrafınıza bir bakın. Gördüğünüz her şey, size ne kadar gerçek geliyor, öyle değil mi? Cisimlerin yüzeyinden yansıyan ışık, gözünüze ulaşıyor, retinanızda biyoelektrik sinyallerine dönüşüyor, optik sinir tarafından beyninize taşınıyor ve beyniniz, gelen veriye bağlı olarak bilincinizde belli bir görüntü oluşuyor.

  • Retina

    Cisimlerin yüzeyinden yansıyan ışık, gözünüze ulaşıyor, retinanızda biyoelektrik sinyallerine dönüşüyor

  • Biyoelektrik sinyaller

    retinanızda biyoelektrik sinyallerine dönüşüyor

  • Optik sinir

    optik sinir tarafından beyninize taşınıyor

  • Beyin

    beyniniz, gelen veriye bağlı olarak bilincinizde belli bir görüntü oluşuyor

  • Görüntü

    beyniniz, gelen veriye bağlı olarak bilincinizde belli bir görüntü oluşuyor

  • Bilincin zor problemi

    Ama henüz bu biyoelektrik sinyallerinin nasıl olup da bilincimizde böylesi gerçekçi bir görüntüye dönüşebildiğini çözebilmiş değiliz. Buna, "bilincin zor problemi" deniyor ve kimine göre asla çözemeyeceğimiz bir problem, kimine göre bir gün muhakkak çözülecek, kimine göreyse ortada böyle bir problem en başından yok.

  • Beyin çipleri

    Daha önce anlatmıştım, beyin çipleri ile yapay görüntüler ve kıtalararası beyinden beyine görüntü aktarımı gibi uçuk denemeler bile yapabiliyoruz.

  • Yapay görüntüler

    Daha önce anlatmıştım, beyin çipleri ile yapay görüntüler ve kıtalararası beyinden beyine görüntü aktarımı gibi uçuk denemeler bile yapabiliyoruz.

  • Kıtalararası beyinden beyine görüntü aktarımı

    Daha önce anlatmıştım, beyin çipleri ile yapay görüntüler ve kıtalararası beyinden beyine görüntü aktarımı gibi uçuk denemeler bile yapabiliyoruz.

Doğru Bilinen Yanlışlar

  • Felsefi zombiler, sinemadaki kanlı ve yürüyen ölü zombilerdir.

    Felsefi zombiler, davranış ve fiziksel yapı olarak bilinçli varlıklardan ayırt edilemeyen ancak öznel deneyimi (bilinci) olmayan varsayımsal varlıklardır; sinematik zombi imgeleriyle karıştırılmamalıdır.

  • Evrim hâlâ akademik olarak tartışmalıdır veya kabul görmemiştir.

    Evrim, akademik dünyada yaklaşık 100 yıldır geniş kabul görmüş bir gerçek ve doğa yasası olarak değerlendirilir; halk arasındaki tartışmalar akademik konsensüsü yansıtmaz.

  • Görsel işlemenin tüm yönlerini bildiğimiz için bilinçli deneyimi de tam olarak anlıyoruz.

    Görsel bilgiyi algılamak için sinyal yolları ve hücreler gibi mekanizmaları iyi biliyor olsak da, bu biyoelektrik sinyallerin öznel bilinçli deneyime nasıl dönüştüğünü (bilincin zor problemi) açıklayamıyoruz.

  • Beyin çipleri ve beyinler arası veri aktarımı, bilincin nasıl oluştuğunu tamamen çözdü.

    Bu teknolojik ilerlemeler bazı fonksiyonları taklit etmeye veya bilgi aktarmaya olanak sağlasa da, öznel deneyimin (qualia) fiziksel süreçlerle ilişkisinin temel açıklamasını sunmazlar.

Sorular

  • Felsefi zombiler nelerdir?

    Bilinci olmayan ama davranış ve fiziksel olarak bilinçli varlıklardan ayırt edilemeyen varsayımsal varlıklardır; sinemadaki zombilerden farklıdırlar.

  • Neden felsefi zombiler önemlidir?

    Bilincin doğası ve bilinç ile fiziksel süreçler arasındaki ilişkiyi sorgulamak için kavramsal bir araç sağlarlar.

  • Evrim hakkında ne söyleniyor?

    Evrim, doğa yasası ve akademik dünyada yaklaşık 100 yıldır tartışmasız kabul edilen bir gerçek olarak belirtiliyor.

  • Görsel algı nasıl çalışır?

    Işık cisimlerden yansır, göze gelir, retinada biyoelektrik sinyallere dönüşür, optik sinirle beyne taşınır ve beyin bu veriye bağlı olarak bilinçte görüntü oluşturur.

  • Görsel işleme süreçlerinin tüm ayrıntılarını biliyor muyuz?

    Görüntünün sinyale dönüşümü ve hangi hücrelerin rol aldığı gibi birçok mekanizmayı iyi biliyoruz, fakat bu sinyallerin öznel deneyime dönüşmesini açıklayamıyoruz.

  • Beyin çipleri ve beyinler arası görüntü aktarımı mümkün mü?

    Evet, beyin çipleriyle yapay görüntüler üretme ve belli deneylerde beyinden beyine görüntü aktarımı gibi girişimler yapılmıştır.

  • Bilincin zor problemi nedir?

    Nöral/biyoelektrik süreçlerin nasıl ve neden öznel bilinçli deneyime (qualia) dönüştüğünü açıklayamamamızdır.

  • Bu zor problem çözülebilir mi?

    Farklı görüşler var: bazıları bunun asla çözülemeyeceğini, bazıları çözüleceğini, bazıları ise böyle bir problemin olmadığını savunuyor.

  • Felsefi zombiler neden daha 'korkutucu' olarak betimleniyor?

    Konsept, davranış açısından insanla aynı ama içsel yaşamı olmayan varlık fikrinin bilinç ve öznel deneyimin anlamını derinlemesine sorgulatması nedeniyle metaforik olarak daha rahatsız edicidir.

Ön Bilgiler

  • Temel biyoloji bilgisi (özellikle evrim)
  • Nöroanatomi ve nörofizyoloji hakkında temel bilgi (retina, sinirler, nöral sinyaller)
  • Felsefe (özellikle zihin felsefesi) hakkında temel kavrayış
  • Bilişsel bilimler ve yapay zeka hakkında temel bilgiler
  • Düşünce deneyleri ve modal mantık kavramlarına aşinalık

Tarihsel Bağlam

  • Evrimin akademik dünyada tartışmasız kabulü - yaklaşık son 100 yıl
  • Beyin çipleri ile yapay görüntü üretimi denemeleri - günümüz
  • Kıtalararası beyinden beyine görüntü aktarımı denemeleri - günümüz
  • Bilincin zor problemi olarak adlandırılan sorun etrafındaki tartışmalar - modern dönem
  • 20. ve 21. Yüzyıl
  • Günümüz
Bu Videodaki Sözler

Bu videoyla tutulanlar

bilincin zor problemi

Bu sinir sinyallerinin nasıl olup da bu kadar gerçekçi bir görüntüye dönüşebildiği ne, şu anda henüz kimse tam olarak bilmiyor. Buna bilincin zor problemi adını veriyoruz ama bu başka bir videonun konusu. Burada önemli olan kritik nokta, gözden gelen verinin beyinde işlendikten sonra bilince ulaşması ve bu sayede görüntünün oluşması.