Özet
Videoda felsefi zombi kavramı üzerinden bilincin doğası ve bilincin 'zor problemi' tartışılıyor; algı, kualia, acı deneyimi, fizikalizm vs dualizm gibi konular ele alınarak Çin Odası düşünce deneyi ve modal/kavramsal argümanlar tartışılıyor.

Videoda felsefi zombi kavramı üzerinden bilincin doğası ve bilincin 'zor problemi' tartışılıyor; algı, kualia, acı deneyimi, fizikalizm vs dualizm gibi konular ele alınarak Çin Odası düşünce deneyi ve modal/kavramsal argümanlar tartışılıyor.
Hayır, o zombilerden değil. Felsefi zombilerden... Bize bilincimizle ilgili bazı gerçekleri fısıldayan zombilerden... Filmlerdekilerden çok daha korkunç olan zombilerden!
Evrimin bir doğa yasası ve bir gerçek olduğunu biliyoruz. Halk arasında halen aynı geyikler dönse de akademik dünyada yaklaşık 100 yıldır tartışması olmaksızın kabul edilen bir konu.
Ama evrimsel süreçle ilgili çok hoş ve ilginç bir tartışma konusu var: Bilincimiz.
Etrafınıza bir bakın. Gördüğünüz her şey, size ne kadar gerçek geliyor, öyle değil mi? Cisimlerin yüzeyinden yansıyan ışık, gözünüze ulaşıyor, retinanızda biyoelektrik sinyallerine dönüşüyor, optik sinir tarafından beyninize taşınıyor ve beyniniz, gelen veriye bağlı olarak bilincinizde belli bir görüntü oluşuyor.
Cisimlerin yüzeyinden yansıyan ışık, gözünüze ulaşıyor, retinanızda biyoelektrik sinyallerine dönüşüyor
retinanızda biyoelektrik sinyallerine dönüşüyor
optik sinir tarafından beyninize taşınıyor
beyniniz, gelen veriye bağlı olarak bilincinizde belli bir görüntü oluşuyor
beyniniz, gelen veriye bağlı olarak bilincinizde belli bir görüntü oluşuyor
Ama henüz bu biyoelektrik sinyallerinin nasıl olup da bilincimizde böylesi gerçekçi bir görüntüye dönüşebildiğini çözebilmiş değiliz. Buna, "bilincin zor problemi" deniyor ve kimine göre asla çözemeyeceğimiz bir problem, kimine göre bir gün muhakkak çözülecek, kimine göreyse ortada böyle bir problem en başından yok.
Daha önce anlatmıştım, beyin çipleri ile yapay görüntüler ve kıtalararası beyinden beyine görüntü aktarımı gibi uçuk denemeler bile yapabiliyoruz.
Daha önce anlatmıştım, beyin çipleri ile yapay görüntüler ve kıtalararası beyinden beyine görüntü aktarımı gibi uçuk denemeler bile yapabiliyoruz.
Daha önce anlatmıştım, beyin çipleri ile yapay görüntüler ve kıtalararası beyinden beyine görüntü aktarımı gibi uçuk denemeler bile yapabiliyoruz.
Felsefi zombiler, davranış ve fiziksel yapı olarak bilinçli varlıklardan ayırt edilemeyen ancak öznel deneyimi (bilinci) olmayan varsayımsal varlıklardır; sinematik zombi imgeleriyle karıştırılmamalıdır.
Evrim, akademik dünyada yaklaşık 100 yıldır geniş kabul görmüş bir gerçek ve doğa yasası olarak değerlendirilir; halk arasındaki tartışmalar akademik konsensüsü yansıtmaz.
Görsel bilgiyi algılamak için sinyal yolları ve hücreler gibi mekanizmaları iyi biliyor olsak da, bu biyoelektrik sinyallerin öznel bilinçli deneyime nasıl dönüştüğünü (bilincin zor problemi) açıklayamıyoruz.
Bu teknolojik ilerlemeler bazı fonksiyonları taklit etmeye veya bilgi aktarmaya olanak sağlasa da, öznel deneyimin (qualia) fiziksel süreçlerle ilişkisinin temel açıklamasını sunmazlar.
Bilinci olmayan ama davranış ve fiziksel olarak bilinçli varlıklardan ayırt edilemeyen varsayımsal varlıklardır; sinemadaki zombilerden farklıdırlar.
Bilincin doğası ve bilinç ile fiziksel süreçler arasındaki ilişkiyi sorgulamak için kavramsal bir araç sağlarlar.
Evrim, doğa yasası ve akademik dünyada yaklaşık 100 yıldır tartışmasız kabul edilen bir gerçek olarak belirtiliyor.
Işık cisimlerden yansır, göze gelir, retinada biyoelektrik sinyallere dönüşür, optik sinirle beyne taşınır ve beyin bu veriye bağlı olarak bilinçte görüntü oluşturur.
Görüntünün sinyale dönüşümü ve hangi hücrelerin rol aldığı gibi birçok mekanizmayı iyi biliyoruz, fakat bu sinyallerin öznel deneyime dönüşmesini açıklayamıyoruz.
Evet, beyin çipleriyle yapay görüntüler üretme ve belli deneylerde beyinden beyine görüntü aktarımı gibi girişimler yapılmıştır.
Nöral/biyoelektrik süreçlerin nasıl ve neden öznel bilinçli deneyime (qualia) dönüştüğünü açıklayamamamızdır.
Farklı görüşler var: bazıları bunun asla çözülemeyeceğini, bazıları çözüleceğini, bazıları ise böyle bir problemin olmadığını savunuyor.
Konsept, davranış açısından insanla aynı ama içsel yaşamı olmayan varlık fikrinin bilinç ve öznel deneyimin anlamını derinlemesine sorgulatması nedeniyle metaforik olarak daha rahatsız edicidir.
Bu sinir sinyallerinin nasıl olup da bu kadar gerçekçi bir görüntüye dönüşebildiği ne, şu anda henüz kimse tam olarak bilmiyor. Buna bilincin zor problemi adını veriyoruz ama bu başka bir videonun konusu. Burada önemli olan kritik nokta, gözden gelen verinin beyinde işlendikten sonra bilince ulaşması ve bu sayede görüntünün oluşması.