- Tel
Metalden yapılan, örneğin çelik (demir ve karbon karışımı atomlar) veya bakır gibi, iletken özelliğe sahip uzun yapı. Tellerin en önemli özelliği iletken olmaları; yani içlerindeki yüklü parçacıkların diğer malzemelere göre daha serbest hareket edebilmesi.
- İletken
Elektronlar gibi yüklü parçacıkların bir malzeme içinde serbestçe hareket edebilmesini sağlayan özellik. Bakır ve çelik gibi maddeler iletkendir; plastik gibi maddeler yalıtkandır ve yüklü parçacıklar bu tür maddelerde serbestçe hareket edemez.
- Yalıtkan
Yüklü parçacıkların (ör. elektronların) bir malzeme içinde serbestçe hareket edemediği madde türü. Örneğin plastik yalıtkandır ve bu yüzden bir tel yerine plastik kullanılsaydı elektrik akışı gerçekleşmezdi.
- Elektron
Negatif yüklü parçacık. Kütlesi olan, foton gibi kütlesiz parçacıklardan farklı olarak ışık hızında hareket edemeyen parçacıklar. Bir tel içinde termal hareketle rastgele yönlerde çok yavaş hareket ederler ve akım uygulandığında bile sürüklenme hızları çok küçüktür (örneğin 2 mm çaplı bir bakır telde 1 Amper akım için bir elektronun 1 saatte yaklaşık 8 santimetre yol alması gibi).
- Foton
Kütlesiz parçacık; vakumda ışık hızında hareket eder. Ancak yoğun bir ortama girdiklerinde o ortamdaki atomlarla etkileşerek hız kaybederler; vakumdaki kadar hızlı yer değiştiremezler.
- Sürüklenme hızı
Elektronların bir tel içinde akım varken bir yönde ortalama olarak yer değiştirme hızına verilen ad. Çok düşüktür; örnek verilmiş: 2 milimetre çapa sahip bakır tellerde ve 1 Amper akımda herhangi bir elektron 1 saatte yaklaşık 8 santimetre yol alır. Tel kalınlığına ve akıma bağlı olarak değişir. Videodaki başka bir ifade ile saniyede yaklaşık 0.02 milimetre civarı bir büyüklük de verildi.
- Termal hareketi
Elektronların sıcaklığa bağlı olarak sürekli ve rastgele yönlerde yaptığı hareket. Üzerinden akım geçmeyen bir telde bu rastgele hareketin her yönde yaklaşık eşit olması nedeniyle net bir elektrik akımı oluşmaz; etkiler birbirini götürür.
- Doğru akım (DC)
Elektronların tek bir yönde sürekli olarak akması durumu olarak tanımlanan akım türü. Günümüzde pil ile çalışan cihazlar genellikle doğru akımla çalışır; çünkü pil bir doğru akım kaynağıdır.
- Alternatif akım (AC)
Elektronların tel boyunca tek bir yönde akmadığı, bir yönde birkaç mikrometre gidip durdukları, sonra diğer yönde eşit miktarda gidip durdukları ve bunu saniyede onlarca hatta yüzlerce kez tekrarladıkları akım türü. Örneğin 240 Volt alternatif akım devresiyle 100 Watt'lık bir ampulü 1 mm² bakır tellerle çalıştırdığınızda elektronların hareketi yalnızca yaklaşık 28 mikron kadardır; tungsten için bu mesafe 150 mikron civarındadır.
- Potansiyel fark
Bir pilin içinde bir tarafta elektronların daha fazla, diğer tarafta daha az bulunması sonucu oluşan elektron dengesizliği; elektrik alanı yaratacak bu fark sayesinde elektronlar akabilecek bir durum oluşur. Fizik ve kimya kullanılarak yaratılan bu potansiyel fark, pilin yaptığı iştir.
- Elektrik alan
Yüklü parçacıkların etkileştiği alan; bir potansiyel fark yaratarak oluşturulur. Hareket halindeki yükler elektrik alan ile etkileşir; elektrik alan hareket ediyorsa manyetik alanın da yaratılmak zorunda olduğu elektromanyetizmanın bir parçasıdır.
- Manyetik alan
Hareket eden yüklerin veya değişen elektrik alanının etrafında oluşturduğu alan. Elektrik alan hareket ettiğinde manyetik alan da ortaya çıkar; tel etrafında oluşan manyetik alanın yönünü sağ el kuralı ile belirleyebiliyoruz (baş parmak akış yönünü gösterdiğinde diğer parmakların sardığı yön manyetik alan yönünü gösterir).
- Elektromanyetizma
Elektrik ve manyetizmanın birbirine bağlı olması durumu; elektrik ve manyetizma bir paranın iki yüzü gibidir. Hareket halindeki yükler elektrik alan ile etkileşir ve bunun sonucunda manyetik alanlar oluşur; ikisi birlikte elektromanyetizmayı oluşturur.
- Elektromanyetik dalga
Yüklü parçacıkların hareketinin yarattığı, tel boyunca takip eden ve enerjiyi ileten dalga. Elektrik enerjisini aktaran esas şey budur; elektronların kendi yer değiştirme hızları önemsizdir çünkü enerji elektromanyetizma tarafından, ışık hızına yakın hızlarda iletilir. Teller vakumda olmadıkları için bu dalga ışık hızında değil ama çoğu zaman ışık hızının %96'sı civarında ilerler.
- Sinyal hızı
Elektromanyetik dalganın tel boyunca ilerleme hızı; vakumda ışık hızında olmayan bir ortamda genellikle ışık hızının yaklaşık %96'sı civarıdır (örneğin saniyede yaklaşık 297 milyon metre). Bu nedenle düğmeye bastığınız anda ışığın anında yanması mümkün olur.
- Elektrik gücü
Birim zamanda aktarılan elektrik enerjisi miktarı. Cihazları çalıştıran, iş yapma kapasitesi veya enerji olarak düşünebileceğimiz büyüklüktür.
- Elektrik güç yoğunluğu
Bir telin birim hacmi boyunca aktarılan elektrik gücüne verilen isim; elektrik enerjisinin hangi yoğunlukta iletildiğini ifade eder. Videoda bunun Poynting Vektörü ile ilişkilendirildiği ve teknikte önemli olduğu söyleniyor.
- Poynting Vektörü
Elektrik enerjisinin yönünü ve yoğunluğunu belirleyen vektör. Elektrik enerjisi, elektronların hareketiyle aynı yönde değil; Poynting Vektörü elektrik alan ve manyetik alan vektörlerine dik yönde olmak zorundadır. Yani elektrik ve manyetik alanların çarpımı ile belirlenen bir yönü gösterir ve telin etrafındaki Evren'den tele doğru enerji akışını tarif eder.
- Sağ el kuralı
Manyetik alan yönünü veya Poynting yönünü bulmak için kullanılan pratik kural. Bir örnek açıklamayla: Baş parmağınızı elektronların akış yönüne (örnekte aşağı) işaret edecek şekilde tuttuğunuzda, diğer dört parmağınızın kavradığı yön tel etrafında oluşan manyetik alanın yönünü gösterir. Poynting yönünü bulmak içinse elektrik alan yönüne parmaklarınızı yerleştirip manyetik alan yönünde bükerseniz, baş parmağınız enerji akışının (Poynting Vektörü) yönünü gösterir.
- Konvansiyonel akım yönü
Elektrik akışının + yüklü parçacıkların aktığı yön olarak tarihsel kabulü. Benjamin Franklin zamanında pozitif yükün aktığı yön tanımlanmış ve elektronik keşfedildikten sonra bile bu konvansiyon korunmuştur; dolayısıyla fiziksel olarak elektronların gerçekte ters yönde hareket etmesine rağmen elektriğin yönü +'dan -'ye olarak tanımlanmaya devam edilmiştir.
- Enerjinin korunumu (elektrik bağlamında)
Bir elektrik devresinin Evren'den enerji çalıyor gibi görünse bile toplam enerji dengesinin korunduğu ilkesi. Videoda vurgulandığı üzere devre boyunca Evren'den tele gelen enerji, bataryadan devreye saçılan enerji ile dengelidir; batarya olmadan Evren'den enerji alınamaz, aksi halde enerjinin korunumu ihlal edilmiş olur.