- Multitasking
Aynı anda birden fazla işi yapabilme becerisi olarak sunulan, insanlarda çoğu zaman gerçek paralel işlem değil hızlı görev geçişi anlamına gelen kavramdır.
- Çoklu görev
Birden fazla görevi eş zamanlı yürütme iddiasını ifade eden Türkçe terimdir.
- Dikkat ekonomisi
Modern dijital ortamların insan dikkatini sürekli bölerek rekabet ettiği toplumsal ve teknolojik düzeni anlatan kavramdır.
- Psikolojik refrakter dönem
Zamana çok yakın verilen iki uyarandan ikincisine verilen tepkinin genellikle yavaşlaması durumudur.
- Darboğaz
Beynin bilgi işleme kapasitesinde aynı anda birden fazla karmaşık görevi sınırlayan dar geçiş noktasıdır.
- Frontoparietal kontrol ağı
Bir görevin hedefini belirleme ve yürütücü kontrol süreçlerinde rol alan beyin ağıdır.
- Dorsal dikkat ağı
Hedefe ulaşmak için gerekli çevresel unsurları ve hafızadaki bilgileri seçen, ilgisiz olanları baskılayan dikkat ağıdır.
- Ventral dikkat ağı
Ani ve beklenmedik uyaranlara dikkati otomatik olarak yönlendiren evrimsel olarak eski dikkat ağıdır.
- Yürütücü kontrol sistemi
Beyindeki dikkat ağları ve görevler arasında öncelik belirleyen bilişsel kontrol sistemidir.
- Top-down dikkat
Bilinçli hedeflerden hareketle dikkatin yukarıdan aşağıya yönlendirilmesi sürecidir.
- Goal shifting
Beynin bir görev hedefinden başka bir görev hedefine geçiş kararı almasıdır.
- Hedef kaydırma
Goal shifting kavramının Türkçe karşılığı olup zihnin bir işten başka bir işe yönelmesini anlatır.
- Rule activation
Yeni görevin gerektirdiği kuralların çalışma belleğinde etkinleştirilmesi sürecidir.
- Kural aktivasyonu
Bir görevden diğerine geçerken önceki görevin kurallarının geri plana itilip yeni görevin kurallarının öne alınmasıdır.
- Çalışma belleği
Bir görev sırasında kısa süreli olarak gerekli bilgilerin aktif tutulduğu bilişsel sistemdir.
- Switch cost
Görevler arasında geçiş yaparken ortaya çıkan kısa süreli zihinsel tıkanıklık ve verim kaybıdır.
- Geçiş maliyeti
Switch cost kavramının Türkçe karşılığı olup bağlam değiştirme sırasında biriken zihinsel ve zamansal kaybı ifade eder.
- Sürekli kısmi dikkat
Çok sayıda bilgi akışına az miktarda dikkat verip hiçbirine derinlemesine odaklanamama durumudur.
- Medya Çoklu Görev Envanteri
İnsanların aynı anda birden fazla medya kullanma düzeylerini değerlendirmek için kullanılan ölçektir.
- Pupil dilatasyonu
Göz bebeğinin büyüme ve küçülme oranları üzerinden dikkat ve bilişsel yük hakkında bilgi veren fizyolojik ölçümdür.
- EEG
Beynin elektriksel aktivitesini ölçerek dikkat ve bilişsel süreçleri incelemede kullanılan yöntemdir.
- Evrimsel psikoloji
İnsan zihni ve davranışlarını evrimsel süreçler bağlamında açıklamaya çalışan psikoloji alanıdır.
- Just-so stories
İlk bakışta mantıklı görünen fakat sağlam kanıtlara dayanmayan evrimsel açıklama hikayeleridir.
- Dikkatsizlik körlüğü
Gözler bir şeye bakıyor olsa bile dikkat başka yerde olduğu için beynin o görsel bilgiyi işleyememesi durumudur.
- Prefrontal korteks
Yürütücü kontrol, planlama, dikkat ve karmaşık bilişsel görevlerde önemli rol oynayan beyin bölgesidir.
- Görsel işleme kapasitesi
Beynin görsel uyaranları algılama ve anlamlandırma kapasitesidir.
- Supertasker
Popülasyonun küçük bir bölümünü oluşturan ve çoklu görevlerde ortalamadan anlamlı ölçüde daha iyi performans gösteren bireyleri ifade eder.
- Varyasyon
Bir popülasyon içinde bireyler arasında görülen çeşitliliktir.
- Nöroplastisite
Beynin deneyim ve pratikle nöral bağlantılarını yeniden düzenleyebilme kapasitesidir.
- Ventral oksipito-temporal korteks
Nesne tanıma ve görsel kategori bilgisiyle ilişkili beyin bölgesidir.
- Temporal offloading
Yoğun pratik sonucunda bir görevin yükünün prefrontal korteksten temporal korteksle ilişkili daha otomatik süreçlere aktarılmasıdır.
- Temporal kortekse yük aktarımı
Temporal offloading kavramının Türkçe karşılığı olup bir görevin otomatikleşerek frontal yürütücü yükü azaltmasını ifade eder.
- Otomasyon
Bir görevin yoğun pratikle bilinçli dikkat gerektirmeden yapılabilir hâle gelmesidir.
- Frontal darboğaz
Prefrontal yürütücü sistemin aynı anda birden fazla aktif bilişsel görevi sınırlayan kapasite kısıtıdır.
- Homo sapiens
Modern insan türünün bilimsel adıdır.