- kritik pencere
Doğumdan yaklaşık 10 yaşına kadar olan sürece, "kritik pencere" deniyor. Bu süreçte beynin gelişimi büyük oranda tamamlanıyor; ancak tabii ki durmuyor. Beyin, ömrümüz boyu gelişmeyi sürdürüyor. Ama bu gelişim, beyin bölgelerinin büyümesinden ziyade, halihazırda var olan sinir düğümlerinin yepyeni bağlantılar kurarak, yeni işler yapacak biçimde özelleşmesi gibi düşünülebilir.
- sinir düğümleri
halihazırda var olan sinir düğümlerinin yepyeni bağlantılar kurarak, yeni işler yapacak biçimde özelleşmesi gibi düşünülebilir.
- sinir ağları
Bu gelişim, beyin bölgelerinin büyümesinden ziyade, halihazırda var olan sinir düğümlerinin yepyeni bağlantılar kurarak, yeni işler yapacak biçimde özelleşmesi gibi düşünülebilir. Aslında bu kadar özelleşmiş sinir ağları sadece çocukluk çağlarında oluşmuyor.
- yüz tanıma mekanizması
Bu süreçte, örneğin yüz tanıma bölgemiz hızla gelişiyor, çünkü kritik pencerede en çok gördüğümüz şey, insan yüzleri oluyor. Bu yüz tanıma mekanizması beynimize o kadar derin kazınıyor ki, ilerleyen süreçte yüz olmayan şeylerde bile yüzler görmeye başlıyoruz.
- Pokemon Bölgesi
Muhtemelen beyninizde sadece Pokemonları tanımak üzere özelleşmiş bir bölge var! ... bir çocuğu bir fMRI makinasına yatırıp, ona bir Pokemon gösterdiğinizde, beyninde sadece Pokemonları tanımak üzere özelleşmiş çok özel bir sinir grubunun ateşlendiğini görüyoruz. Nature Human Behavior dergisinde yayınlanan bir makalesinde Princeton Üniversitesi'nden Jesse Gomez, beyindeki "Pokemon Bölgesi"nin ventral temporal kortekste olduğunu gösterdi. Bu, sıfırdan oluşan bir beyin bölgesi değil; ancak oradaki belirli sinir dokularının, Pokemonlara özgü görsel uyarıların etkisi altında yeniden düzenlenmesiyle oluşuyor.
- ventral temporal korteks
Princeton Üniversitesi'nden Jesse Gomez, beyindeki "Pokemon Bölgesi"nin ventral temporal kortekste olduğunu gösterdi. Bu, sıfırdan oluşan bir beyin bölgesi değil; ancak oradaki belirli sinir dokularının, Pokemonlara özgü görsel uyarıların etkisi altında yeniden düzenlenmesiyle oluşuyor. Pokemonlara bakıyorsanız, ventral temporal kortekste içindeki oksipitotemporal sulkus isimli o özel doku ateşleniyor.
- fusiform girus
Örneğin bir yüz gördüğünüzde fusiform girus isimli bir bölgedeki nöronlar ateşleniyor.
- kollateral sulkus
Bir koridora bakıyorsanız, kollateral sulkustakiler ateşleniyor.
- oksipitotemporal sulkus
Pokemonlara bakıyorsanız, ventral temporal kortekste içindeki oksipitotemporal sulkus isimli o özel doku ateşleniyor.
- Jennifer Aniston nöronları (tanıdık simalara özgü nöronlar)
UCLA'den Itzhak Fried'in beyin üzerinde yaptığı çalışmalar, beyinlerimizde bu tür aşırı tanıdık simalara özgü, tamamen onlara özel sinir ağları oluşabildiğini gösteriyor! Yani beyninizde Türkan Şoray nöronları veya Jennifer Aniston nöronları var demek çok yanlış olmaz! Benzer şekilde Julia Roberts, Halle Berry ve Kobe Bryant gibi isimler de adeta beyin hücrelerimize kazınmış halde.
- eksantriklik önyargısı
Sinirbilimde, eksantriklik önyargısı denen bir kavram var. Eksantriklik, bir şeyin merkezden ne kadar saptığının bir ölçüsü. Yani bir uyaran, görüş alanınızın merkezinde mi yer alıyor, yoksa çevresel görüş dediğimiz, odağın etrafında kalan bölgede mi? Bilim insanları buna bakarak, beynin neresinde özelleşmenin gerçekleşeceğini tahmin edebiliyorlar.
- nöronlar
Örneğin bir yüz gördüğünüzde fusiform girus isimli bir bölgedeki nöronlar ateşleniyor. ... bir çocuğu bir fMRI makinasına yatırıp, ona bir Pokemon gösterdiğinizde, beyninde sadece Pokemonları tanımak üzere özelleşmiş çok özel bir sinir grubunun ateşlendiğini görüyoruz.
- özelleşmiş sinir grubu
bir çocuğu bir fMRI makinasına yatırıp, ona bir Pokemon gösterdiğinizde, beyninde sadece Pokemonları tanımak üzere özelleşmiş çok özel bir sinir grubunun ateşlendiğini görüyoruz.