- HIV
Bu sırada ikinci bir düşman baş gösterdi: HIV isimli virüs. AIDS hastalığına neden olan virüs, Romanya'yı kasıp kavurmaya başladı.
- AIDS
AIDS hastalığına neden olan virüs (metinde HIV ile ilişkili olarak açıklanmıştır).
- Bağlanma Kuramı
Bowlby bu boşluğu doldurmak için Bağlanma Kuramı adını verdiği bir teori geliştirdi. Bu teoriye göre bebeklik dönemine dayanan sosyal davranışlarımızın temeli, anne ve bebek arasındaki bağlanmadır. Elbette bu, sadece anne ile bebeği arasında olmak zorunda değildir; burada bebek ile onun bakıcısı, yani birincil bağlanma objesi arasındaki bağdan söz ediyoruz. Bu bakıcı anne, baba veya üçüncü bir diğer kişi olabilir. Bağlanma Kuramı sadece anne ile bebek arasındaki bağı izah etmekle kalmıyordu, aynı zamanda bebeklikte yaşadığımız bağlanma tarzımızın, duygusal ve sosyal gelişimimizi etkilediğini ve yetişkinlikte kurduğumuz duygusal bağlarla çok yakın bir ilişkisi olduğunu söylüyordu. Yani eğer yetişkinlikte sağlıklı ilişkiler kuramıyorsanız, bunun nedeni çocukluğunuzda yaşadığınız kötü bağlanmalar olabilir diyordu. Ayrıca Bowlby'e göre sadece besin ihtiyacını karşılamak, çocukların bağlanma tarzlarının veya psikolojik ve fiziksel sağlıklarının olumlu olmasını garanti etmiyordu. Yani anne ile bebek arasında, besin sağlamaktan fazlası vardı. Ve bu fazla olan bağ kurulamazsa, çocuklar düzgün gelişemiyordu.
- Dolap Sevgisi Teorisi
19. yüzyılda Freud'un Psikanalitik Kuramı'nın etkilerinin yayılmasıyla yükselişe geçen bir psikoloji akımı, annenin çocuğun hayatındaki tek rolünün, onu beslemek olduğunu söylüyordu. Dolap Sevgisi Teorisi olarak bilinen bu teoriye göre yalnızca anne yavrusunu besledikçe, yavru da kendisinin hayatta kalma şansını arttıran bu davranışa, ve davranışı sergileyen anneye, bağlılık kazanıyordu. Bu, annenin rolünü bir besleyici unsura indirgiyordu ve bunun ötesine gösterilen her türlü anne sevgisi ve şefkatinin, çocuğun karakterini bozan, onu zayıflatan, kısaca daha kötü bir insan haline getiren davranışlar olduğunu ileri sürüyordu. Bu nedenle annelerin çocuklarının üstüne titremesi, uzun yıllar boyunca istenmeyen bir davranış olarak kaldı.
- Psikanalitik Kuram
Freud'un Psikanalitik Kuramı'nın etkilerinin yayılmasıyla yükselişe geçen bir psikoloji akımı; bu akım annenin çocuğun hayatındaki tek rolünün, onu beslemek olduğunu söylüyordu. Bowlby, psikanalitik kuramın anne-çocuk bağına bakışını eksik ve yetersiz bulmaya başladı; çünkü psikanalitik teorinin öngörüleri, kendi araştırmalarındaki bulgularla çelişiyordu.
- John Bowlby
Psikanalitik gelenek içinde eğitim almış John Bowlby, psikanalitik kuramın anne-çocuk bağına bakışını eksik ve yetersiz bulmaya başladı; çünkü psikanalitik teorinin öngörüleri, kendi araştırmalarındaki bulgularla çelişiyordu: Bowlby'nin yaptığı çalışmalar erken yaşta annelerinden ayrılan erkek çocukların, temel bakım ve besin ihtiyaçları karşılanmış olmasına rağmen hem genç ergenlik dönemlerinde hem de yetişkinlik dönemlerinde, annelerinden ayrılmayan çocuklara göre daha yüksek suçluluk oranlarına sahip olduğunu, fiziksel ve zihinsel hastalıklara daha fazla yakalandıklarını gösteriyordu. Bowlby bu boşluğu doldurmak için Bağlanma Kuramı adını verdiği bir teori geliştirdi.
- Harlow Deneyleri
Harry Harlow, 1950'lerde maymunlar üzerinde yaptığı 2 önemli deney ile, maymun yavrularının besinden ziyade annelerinin, ve hatta anneleri yerine koydukları tel maketlerin yumuşak dokunuşunu tercih ettiklerini ispatlamayı başardı. Yani çocukların annelerinde aradığı, ilk akla gelen karın tokluğu değildi; onların yumuşak ten dokunuşları, öpücükleriydi.
- Erikson'un Psikososyal Gelişim Kuramı
Erikson'a göre insan gelişimi 8 evrede tamamlanıyordu ve bunlardan ilki, psikoanalitik dönemde oral evreye karşılık gelen, yaşamın ilk senesiydi. Erikson'a göre bu dönemde ortaya çıkan sosyal etkileşim, 'güven' ve 'güvensizlik' kavramları üzerine kuruluyordu. Çocuğun özgüven geliştirmesi ve diğer insanlara karşı güven duyma hissi, bu dönemde aldığı bakım ve sevgiye bağlı olarak gelişiyordu. Bu dönemde eksik şefkat ve bakım gören çocuklar, yaşamın ileri evrelerinde diğer kişilere karşı güvensiz oluyordu ve insanlara karşı korku ve kuşkulu bir tutum ediniyordu.
- Mary Ainsworth'ün çalışması
1953 senesinde Mary Ainsworth ve arkadaşlarının Uganda'da yürüttükleri bir diğer çalışma da, Bağlanma Teorisi'ne güç kazandırdı. Ainsworth'ün çocuklar üzerinde yaptığı deneyler, Bağlanma Kuramı ile ilgili ilk somut deneysel çalışma olarak tarihe geçti. Ainsworth, yaşları 1 ila 24 ay arası değişen bebekleri olan 26 aileyi, 2 haftada bir ve her görüşme 2 saat olacak şekilde, toplamda 9 ay boyunca gözledi. Bu gözlem, ailelerin kendi evlerinde yapıldı ve Ainsworth, anne-çocuk arasındaki yakınlık ve bakım seviyesini doğrudan izleme fırsatı buldu. Bu araştırmanın neticesinde topladığı veriler, çocuklarda güvenli bağlanmanın sağlanabilmesi için annenin veya bakıcının hassasiyetinin ciddi rol oynadığını gösterdi ve Bağlanma Kuramı'na güçlü bir deneysel temel sağladı.
- Birincil bağlanma objesi
Burada bebek ile onun bakıcısı, yani birincil bağlanma objesi arasındaki bağdan söz ediyoruz. Bu bakıcı anne, baba veya üçüncü bir diğer kişi olabilir.
- Bağlanma tarzı
Bağlanma Kuramı bebeklikte yaşadığımız bağlanma tarzımızın, duygusal ve sosyal gelişimimizi etkilediğini ve yetişkinlikte kurduğumuz duygusal bağlarla çok yakın bir ilişkisi olduğunu söylüyordu. Yani eğer yetişkinlikte sağlıklı ilişkiler kuramıyorsanız, bunun nedeni çocukluğunuzda yaşadığınız kötü bağlanmalar olabilir diyordu.
- Ayrılığın üç aşaması (protesto, umutsuzluk/sessizlik, üçüncü aşama)
Neredeyse bütün dünya kültürlerinde, hayvanlarda ve özellikle bazı primat türlerinde, anne ve yavru arasında çok benzer ilişkiler görmek mümkün. Bu türlerin neredeyse hepsinde, genç ve savunmasız yavrular bakıcılarından, örneğin annelerinden ayrıldıklarında, özel bir sıra ile, aynı reaksiyonları gösteriyorlar. Ayrılıktan hemen sonra yavrular şiddetli bir şekilde protesto edip ağlamaya ve çığlık atmaya başlıyorlar. Bakıcılarını ararken öfke patlamaları yaşıyorlar. Daha sonra bakıcı geri dönmezse, ikinci aşamada bu yavruların motor aktiviteleri yavaşlıyor ve derin bir sessizliğe gömülüyorlar. Bakıcı hala ortalıkta yoksa yavrular üçüncü ve son aşamaya geçiyorlar. Bu aşamada yavru, bakıcının yokluğunda normal aktivitesine devam etmeye başlıyor. Yüksek derecede bağımsızlık ve kendine güven davranışları sergilemeye başlıyor. Bu olaylar silsilesi, evrimsel olarak son derece avantajlı... Eğer yavru bu gürültülü, çığlıklı ağlama olan ilk aşamada bakıcıyı kendine geri getirmede başarısız olursa ikinci strateji olan umutsuzluk ve sessizlik aşamasına geçer. Motor aktivitelerin son derece yavaşladığı ve yavruların derin bir sessizliğe gömüldüğü bu aşama, Bowlby'e göre evrimsel açıdan hayati öneme sahiptir; çünkü eğer bu aşamada motor aktiviteler yavaşlamazsa, doğa tehlikeli şartlarla dolu olduğu için yavru, çığlık çığlığa anneyi ararken yaralanabilir veya zarar görebilir. Eğer yavru, ikinci aşamaya geçmeyip sessizliğe gömülmezse, birinci aşamadaki çığlıklar ve ağlamalar uzun süreli devam eder, doğadaki vahşi hayvanları kendine çekebilir ve onlara yem olabilir. Böylece yavru, ilk stratejide başarısız olursa hayatta kalması ve yaralanmaya sebep olabilecek risklerden ve yırtıcılardan korunmak için en iyi yol olan ikinci stratejiye geçer. Bowlby, bu sessizlik ve umutsuzluk aşamasından sonra da bakıcılarıyla bir araya gelemeyen yavruların üçüncü ve son aşamalarının da hayati öneme sahip olduğunu biliyordu. Bu aşamada bakıcının yokluğunda normal aktivitesine devam eden yavrunun yüksek derecede bağımsızlık ve kendine güven davranışları sergilemesi, artık bakıcı geri dönmeyeceği için yeni potansiyel bakıcılar araması açısından önemliydi.
- Sterilize edilmeyen iğnelerle kan transferleri
Üstelik tam da bu krizin ortasında, bir diğer sahtebilim yükselişe geçti: Yetimlere ve hastalara kan vererek, onların güçlerini arttırabilecekleri düşünülüyordu. Bu nedenle sterilize edilmeyen iğnelerle kan transferleri başladı. Bu, AIDS krizini daha da körükledi ve çocuklar arasında bile AIDS'in yayılmasına neden oldu.
- Kürtaj
1960'ların ortasında başa geçen Nikolay Çavuşesku, ülkenin güçlenmesi için nüfusun artması gerektiğine inanıyordu. Bu yüzden kürtajları yasakladı. 25 yaş üzerindeyseniz ve halen çocuğunuz yoksa, %10-20 arası özel vergiler ödemeniz gerekiyordu, kısır olsanız bile! Sadece ve sadece 42 yaşından büyük kadınlar veya halihazırda 4 çocuğu olanlar kürtaj yaptırabiliyordu.
- Sahtebilim
İnsanlar, önce kendilerini, sonra diğerlerini kandırmak ve toplumu manipüle etmek için sıklıkla kötü bilime ve sahtebilime başvuruyorlar.