- Aşırı popülasyon krizi
Gezegen çapında yaşanan ve nüfus fazlalığının birçok sistemik sorunun bir parçası veya körükleyicisi olarak görüldüğü durum.
- Nüfus çökmesi
Bazı gelişmiş ülkelerde nüfus artışının durması ve tersine dönerek nüfusun küçülmeye başlaması durumu.
- Sanayi Devrimi
19. yüzyılda yaşanan ve nüfus patlamasına neden olan, tıp, mühendislik ve ziraat gibi alanlarda yapılan büyük bilimsel ve teknolojik atılımlar dönemi.
- Baby Boomer
2. Dünya Savaşı sonrası, savaşın yaralarının sarılmasıyla doğan ve nüfus artış hızının %2.3 ile pik yaptığı nesil.
- Malthus Prensibi
Thomas Malthus'un 1798'de yazdığı makalede canlı popülasyonlarının kontrol altında tutulmadıkları takdirde geometrik olarak büyüme eğiliminde olduğunu, ancak besin kaynaklarının aritmetik olarak arttığını ve bu nedenle nüfus artışının besin kaynaklarını geçmesi halinde kıtlık, sosyal buhran ve yıkımın kaçınılmaz olduğunu belirten teori.
- Malthus Tuzağı
Malthus'un nüfus artışını önlemenin iki yolu olduğunu belirttiği döngü: Önleyici kontroller (insanların kendi iradesiyle doğum oranını düşürmesi) ve pozitif kontroller (kıtlık, hastalık, savaş gibi nüfusu azaltan doğal faktörler). Bu döngüde nüfus artışı kaynakları aşınca doğal kısıtlamalar devreye girer ve nüfus eski seviyelerine döner.
- Neo-Malthusçuluk
20. yüzyıl ortalarında, özellikle Paul Ehrlich'in 'The Population Bomb' kitabıyla gündeme gelen ve insan nüfusunun yenilenemez kaynakları ve çevrenin geri döndürülemez yıkımını vurgulayan, Malthus'un görüşlerinin modern uyarlaması.
- Sıfır Popülasyon Büyümesi
Dünya genelinde nüfus artışını durdurmayı veya yavaşlatmayı amaçlayan sosyal ve politik hareket. Bu hareket, anti-natalizm gibi insanların kendi iradeleriyle çocuk sayısını azaltmasını savunur ve bazı ekstrem uygulamalarla nüfus kontrolü önerir.
- Yeşil Devrim
1950'lerde ziraat bilimi ve teknolojilerinde yaşanan olağanüstü gelişmelerle tarımsal üretimin büyük oranda artması ve beslenme sorunlarının azalmasına katkı sağlayan bilimsel hareket.
- Taşıma kapasitesi
Belli bir yaşam alanının sonsuza dek barındırabileceği maksimum popülasyon büyüklüğü. Bu kapasite, besin kaynakları, yaşanabilir alanlar, barınaklar, av-avcı dinamikleri ve çevre kirliliği gibi faktörlere bağlıdır. Bu limit aşıldığında popülasyonun o çevrede sonsuza kadar var olması mümkün olmaz.
- Dünya Kaynak Aşımı Günü
Her yıl doğanın yıl içinde yeni kaynak üretme hızıyla karşılaştırıldığında, insanların doğadan talep ettiği kaynakların tamamının o yıl içinde tüketildiği kritik gün. Günümüzde bu tarih 24 Temmuz civarına kadar gerilemiştir ve bu durum doğanın kaynaklarının hızla tükenmesine işaret eder.
- Toplam Doğurganlık Oranı
Kadın başına düşen ortalama çocuk sayısı. Bu oran, bir ülkenin nüfusunun kendi kendini sürdürebilmesi için kritik bir göstergedir.
- İkame Seviyesinde Üreme Oranı
Bir ülkenin nüfusunun kendi kendini sürdürebilmesi için gereken minimum doğum oranı. İnsan türü için bu oran kadın başına yaklaşık 2.1 çocuktur; çünkü hem anneleri hem babaları ikame etmek ve çocuk ölümlerini telafi etmek gerekir.
- Nesilsel atalet
Bir ülkede doğurganlık oranlarının düşüşünün diğer ülkelere göre daha geç gerçekleşmesi durumu. Örneğin Afrika'da doğurganlık oranlarının diğer kıtalara göre daha yavaş düşmesi bu kavrama örnektir.
- Nüfus piramidi
Bir ülkedeki nüfusun yaş dağılımını gösteren grafik. Yaş gruplarına göre nüfusun erkek ve kadın olarak dağılımını gösterir. Bu piramidin şekli, popülasyonun gelecekte nasıl değişeceğini öngörmeye yardımcı olur.
- Ters Dönmüş Nüfus Piramidi
Nüfus piramidinin yaşlı nüfusun çok fazla, genç nüfusun ise az olduğu durumdaki şekli. Bu durumda ülke nüfusu küçülmeye başlar ve genç iş gücü azaldığı için ekonomik ve sosyal sorunlar ortaya çıkar.