- girus
Beyindeki o meşhur girinti çıkıntılardan biri; beyin yüzeyindeki çıkıntılı kıvrımlardan biri olarak anılır (transkriptte 'o meşhur girinti çıkıntılar, yani girus ve sulkuslar' şeklinde bahsedilmiştir).
- sulkus
Beyindeki o meşhur girinti çıkıntılardan biri; beyin yüzeyindeki çukur (yarık) şeklindeki kıvrımlardan biri olarak anılır (transkriptte 'o meşhur girinti çıkıntılar, yani girus ve sulkuslar' şeklinde bahsedilmiştir).
- lisensefali (düz beyin)
Normal bir beyin değil; lisensefali, yani düz beyin hastasının beyni. Bu nadir genetik hastalıkla doğan çocuklar çoğu zaman 10 yaşını göremeden ölüyorlar ve hayatta kalabilenler yaklaşık 4 aylık bir çocuğun zekasıyla yaşamak zorunda kalıyorlar.
- ökaryotik
Zarlı organellere sahip canlılar; transkriptte '8.7 milyon ökaryotik, yani zarlı organellere sahip en küçük canlılardan bitkilere, hayvanlara, mantarlara kadar tüm karmaşık türlerin yaklaşık %90'ında en azından bir sinir sistemi ... bulunuyor' şeklinde tanımlanmıştır.
- sinir sistemi
Hem dış dünyadan hem de organizma içinden gelen bilgileri işleyen sistem; transkriptte sinir sistemi hücrelerinin bilgi işleme işi yaptığı ve birçok karmaşık türde en azından bir sinir sistemi bulunduğu anlatılmıştır.
- sinir hücresi (nöron)
İç ve dış dünyadan gelen sinyallere göre hücre yapısını değiştirme ve diğer hücreleri uyarma ve hatta onların ne yapacaklarını belirleyen kimyasalları salgılayabilme konusunda özelleşmiş hücreler; transkriptte sinir hücrelerinin kasları kasılmaya yöneltecek kimyasalları salgılayabildiği ve milyonlarca nörondan söz edildiği gibi açıklanmıştır.
- tek hücrelilik
Organizmanın tek bir hücreden oluşması durumu; transkriptte bugünkünden çok daha basit yapılı hücrelerin etraflarındaki kimyasal maddelerle bazı tepkimelere girip buna bağlı değişimler yaşadığı, bazı etkileşimlerin ölümcü olabildiği ve zamanla seçilimle daha uygun tepkileri veren hücrelerin kaldığı anlatılmıştır.
- çok hücrelilik / hücre kolonileri
Bir grup hücreyle tanımlanan organizma durumudur; hücreler organizma içindeki pozisyonlarına göre özelleşip belli işleri daha başarılı yapmaya başlarlar (örneğin dış katmandakiler çevresel kimyasallarla daha fazla etkileşime girer, ara katmanlar maddeleri içe taşır, içtekiler molekülleri parçalayıp işlemede uzmanlaşır). Transkript bunu çok hücreliliğin evrimi ve hücreler arası işbölümünün başlangıcı olarak açıklamaktadır.
- koanoflajellalılar
Hayvansı protistalar; tek hücreli olmalarına rağmen koloniler halinde yaşayan, rozet dediğimiz gruplar halinde bir araya gelen ve böylece sillerini ortaklaşa kullanarak birim zamanda daha fazla besini bünyelerine alabilen organizmalar (transkriptte protistalardan hayvanlara geçişi gösteren basamaklar arasında örnek verilmiştir).
- rozet
Koanoflajellalıların oluşturduğu grup yapısı; hücrelerin rozet dediğimiz gruplar halinde bir araya gelip sillerini ortaklaşa kullanarak daha fazla besin almalarını sağlayan, tek hücreden çok hücreliye geçişe benzer bir organizasyon şekli olarak transkriptte tanımlanmıştır.
- koanosit
Süngerlerde bulunan bir hücre tipi; transkriptte koanoflajellalıların kolonilerinin süngerlerin koanosit dediğimiz hücrelerine çok benzediği, bu nedenle süngerlerin protistalardan hayvanlara geçiş basamaklarının temsilcileri olduğu şeklinde bahsedilmiştir.
- süngerler
Sanılanın aksine bitki veya mantar değiller; hayvanlar aleminin en basit yapılı ve en antik organizması (transkriptte bu ifade ile süngerlerin hayvan olduğu ve basit/antik bir yapı sergilediği vurgulanmıştır).
- hücreler arası işbölümü
Çok hücrelilerde hücre gruplarının belirli görevlerde özelleşmesi durumu; transkriptte koloninin dış katmanındaki hücrelerin çevreyle etkileşimde uzmanlaşması, ara katmanların taşımada uzmanlaşması, içtekilerin molekülleri parçalayıp işlemekte uzmanlaşması örnekleriyle açıklanmıştır.
- embriyolojik gelişim
Tek bir hücreden (zigot) bugünkü halinize gelene kadar geçen gelişim süreci; transkriptte hücreler arası işbölümünün izlerinin ve sırasının embriyolojik gelişimde halen görülebildiği belirtilmiştir.
- gangliyon
Sinir düğümleri; transkriptte bunlar 'bir nevi röle istasyonu' gibi düşünülebilir diye tanımlanmış, vücudun başka bir kısmına gidecek sinyallerin bu yoğun nöral yumaklarda işlenip öyle gönderildiği, eklembacaklılarda vücut genelinde belli bölgelere dağılmış halde bulunduğu anlatılmıştır.
- beyin
Sinir sisteminin bazı türlerde merkezi bir organ haline gelmiş, çevresel sinyalleri işleyen ve diğer sistemler üzerinde denetim kazanmış yapı; transkriptte beynin gangliyonların bazılarının baskın hale gelip 'beyin' dediğimiz organa evrimleşmesiyle ortaya çıktığı ve beynin birçok davranış ve bilişsel işlevi yönettiği şeklinde açıklanmıştır.
- beyin kökü
Çok antik bir beyin yapısı; transkriptte 'beyin kökü dediğimiz çok antik bir yapı. Bu yapı şu anda sizin solunumunuzu, kalp atışlarınızı, kan basıcınızı ve yutma refleksinizi kontrol ediyor' şeklinde tanımlanmıştır.
- sefalizasyon (kafa oluşumu)
Kafa oluşumu süreci; transkriptte çift yanlı simetrinin hareketin öne doğru yönlü olması baskısı yarattığı ve bunun da duyu organlarının öne toplanması ile bu duyu organlarının verisini işleyen merkezin başta, kafada yoğunlaşmasıyla sefalizasyonun tetiklendiği açıklanmıştır.
- bilateral (çift yanlı simetri)
Vücudun iki simetrik yanının olduğu düzen; transkriptte bilateral, yani çift yanlı simetriye sahip organizmaların ince ve uzun gövdeler geliştirdiği, bunun da hareketin bir yönde olmasına neden olduğu ve sefalizasyonu tetiklediği şeklinde açıklanmıştır.
- radyal simetri
Merkezi bir eksen etrafına düzenlenen simetri biçimi; transkriptte 'merkezi bir eksen etrafına bir çiçek gibi' düsturuyla ve sölenterlerin bu tür bir düzen göstermesiyle sinir ağının vücuda rastgele dağılmış olduğu örneğiyle açıklanmıştır.
- vestibüler organ
Dengeyi sağlayan yapıların başında gelen organ; transkriptte kafasız bir horoz örneğinde vestibüler organın kopmuş olmasına rağmen kuşların lumbosakral organ sayesinde dengeyi koruyabildikleri vurgulanmıştır.
- lumbosakral organ
Kuşlarda pelvik bölgede bulunan ve dengeyi korumaya yardımcı olan yapı; transkriptte kafasız horoz Mike örneğinde bu organ sayesinde kuşların dengelerini koruyup yürüyebildikleri belirtilmiştir.
- omurilik
Beyne ihtiyaç duymadan bazı otomatik tepkileri gerçekleştiren sinir yapısı; transkriptte omuriliğin refleksleri kontrol ettiği, ereksiyonun fiziksel olarak sürdürülmesi gibi bazı işlevlerin neredeyse tamamen omurilik tarafından kontrol edildiği örneklenmiştir.
- refleks
Otomatik davranışlar; transkriptte beyne ihtiyaç duymadan, örneğin sıcak sobaya dokunulduğunda omurilikten geçerken tepkiye dönüşen ve elin çekilmesini sağlayan otomatik tepkiler olarak tanımlanmıştır.
- beyin-omurilik sıvısı
Beyin dokusunun yerini alabilen sıvı; transkriptte bazı vakalarda beyinlerinin %95'inin yerini beyin-omurilik sıvısı almış kişilerde (beyin sapları normal olduğu sürece) normal hayat sürdükleri örneği verilmiştir.
- nöroplastisite
Beynın bir bölgesinin bir başka bölgenin görevlerini üstlenebilme becerisi; transkriptte insanların beynin tamamı olmaksızın da normal hayat sürebilmelerinin en temel nedeninin nöroplastisite olduğu belirtilmiştir.
- beyin lobları (frontal, parietal, temporal, oksipital loplar)
Beynin farklı işlevsel bölümleri; transkriptte 'Frontal lop, parietal lop, temporal lop, oksipital lop ... Bunlar az buz değil, hareketi, mantığı, dili, görüşü, işitmeyi, duyguları, bilişsel fonksiyonları kontrol eden alanlar' şeklinde açıklanmıştır.
- biyomoleküller
Hücrelerin en dış katmanlarındaki proteinler, yağlar ve şekerler gibi moleküller; transkriptte erken hücrelerin dış katmanlarındaki proteinler, yağlar ve şekerler gibi biyomoleküllerin etraflarındaki kimyasallarla bazı tepkimelere girdiği ve bu etkileşimlerin evrimde rol oynadığı anlatılmıştır.
- gen
Biyokimyayı üreten ve belirli tepkileri verebilecek protein/kodları taşıyan miras birimidir; transkriptte 'doğru zamanda doğru tepkileri verebilecek biyokimyayı üreten genlere sahip bireyler seçildikçe...' şeklinde genlerin seçilimde rolü anlatılmıştır.