- Homünkülüs
Bizim bilimde 'homünkülüs' dediğimiz şeyse, şu tür çizimler. Homünkülüs, 'küçük insan' demek, o nedenle böyle deniyor. Bu tuhaf görünümlü çizimlerde gördüğümüz, eğer ki insan organlarının büyüklüğü, beynimizin kortikal korteksinde, yani en dış kabuğunda temsil edilen nöron sayısıyla orantılı olsaydı neye benzeyeceğimiz... Mesela ellerimiz devasa olurdu, çünkü beynimizdeki işlem gücünün büyük bir kısmı el koordinasyonuna ve parmaklardan gelen verileri analiz etmeye harcanıyor. Dudaklarımız da devasa olurdu... Çünkü dudaklarımızdan gelen bilgiler de insanı 'insan' yapan neokorteks tabakasında çok geniş bir yer kaplıyor.
- Mikrobiyom / bakteriler
Ve o öpüşmelerin her birinde ortalama 80 milyon bakteriyi partnerinize aktaracaksınız. ... Başta bakteri makteri iğrenç falan dedik ama, şunu bi netleştirelim: Öpüşmenin insanlar için müthiş faydalı olduğunu biliyoruz: Her şeyden önce, öpüşme sırasında aktarılan o bakterilerin kötü veya zararlı hiçbir tarafı yok. Tam tersine, 'bu davranışı sergilediklerine göre artık daha sık bir arada yaşama ihtimalleri yüksek olan' insanların, birbirlerinin bağışıklık sistemine ve mikrobiyomuna alışmasını sağlıyor.
- Feromonlar
Feromonlar, mesela köpeklerin birbirinin poposunu kokladığında tespit ettikleri koku kimyasalları. Uçucu olan, yani havaya karışarak mesafe kat edebilen ve böyle olmayan, dolayısıyla yaklaşıp koklamayı gerektiren farklı versiyonları var. Bu kimyasallar, köpeklerin birbirine üreme döneminde olup olmadıklarını bildirmesini falan sağlıyor, yani bir çeşit iletişim aracı.
- Jacobson Organı (vomeronasal organ)
Ve feromonlar, diğer kokular gibi beyinde işlenmiyorlar; köpekler ve diğer birçok hayvanın direkt olarak burunlarında bulunan Jacobson Organı (veya daha bilimsel adıyla vomeronasal organ) diye bir organda işleniyorlar. Bizde bu organ ya tamamen yok olmuş halde ya da belli belirsiz bazı izleri var; dolayısıyla çalışıp çalışmadığından da pek emin değiliz.
- Premastikasyon / Ön-çiğneme
'Ön-çiğneme' veya bilimsel adıyla 'premastikasyon' olarak bilinen bu davranış, insanlık tarihi boyunca hemen hemen bütün kültürlerde vardı ve 19. yüzyıla kadar da çok yaygın bir uygulama olmaya devam etti! Yani anneler ve babalar, bebeklerine verdikleri yemeği önceden çiğniyorlardı, sonra dudak dudağa değdirerek, çiğnenmiş besinleri yavrularının ağzına veriyorlardı. Modern çağda bunun hala faydalı olup olmadığı biraz tartışmalı; ama modern tıbbın olmadığı zamanlarda bu yöntem, çocukların savunma sistemini pekiştirme ve aynı kabilede yaşayan bireylerin savunma sistemlerini uyumlu hale getirme görevi görüyordu.
- İzolasyon bariyeri
Çünkü popülasyonlar ortak atalarından ayrılmaya başladıktan sonra, maruz kaldıkları eşsiz seçilim baskıları altında; fiziksel, fizyolojik ve davranışsal özellikleri yavaş yavaş değişmeye ve birbirinden uzaklaşmaya başlıyor. Mesela sperm yapısı, yumurta yapısı, üreme organlarının şekli ve büyüklüğü, üreme ve kur davranışları, ne zaman üredikleri, hatta ve hatta kromozom sayıları zaman içinde değişiyor. Türler birbirinden ne kadar uzak akrabaysa, 'izolasyon bariyeri' dediğimiz, üremeye ve/veya sağlıklı yavrular üretmeye engel olan bu mekanizmalar, türleri birbirinden daha da ayrıştırıyor.
- Kortikal korteks / Neokorteks
Bu tuhaf görünümlü çizimlerde gördüğümüz, eğer ki insan organlarının büyüklüğü, beynimizin kortikal korteksinde, yani en dış kabuğunda temsil edilen nöron sayısıyla orantılı olsaydı neye benzeyeceğimiz... Çünkü dudaklarımızdan gelen bilgiler de insanı 'insan' yapan neokorteks tabakasında çok geniş bir yer kaplıyor.
- Orbicularis oris kası
Mesela siz biriyle öpüşürken 10-12 farklı kas grubu aynı anda çalışıyor ama bunlardan en önemlisi, orbicularis oris kası. Dudaklarınızı ileri iten kas bu. Ve bu kas (ve yaptığı komik görünümlü hareket), aynı zamanda bebeklerin meme emerken kullandığı kas (ve yaptıkları hareket).
- Oksitosin
Bundan kastım, öpüşmeyle birlikte yaşanan oksitosin, yani bağlanma hormonu patlaması... Bu öylesine güçlü bir hormon ki, kısa dönem ilişki arayan erkekler seks öncesinde öpüşseler de seksten sonra öpüşmeye mesafeli oluyorlar. Bebekler meme emerken de, yetişkinler dudak dudağa öpüşürken salgılanan hormonlar, özellikle de bağlanma hormonu olan oksitosin müthiş miktarlarda salgılanıyor.
- Dopamin
Öpüşürken, dopamin, yani uyuşturucu bağımlılarının da başının belası olan ödül hormonu; ... salgılanmaya başlıyor.
- Serotonin
Öpüşürken, ... serotonin, yani mutluluk hormonu; ... salgılanmaya başlıyor.
- Adrenalin
Öpüşürken, ... ve böbrekler yardımıyla adrenalin, yani heyecan hormonu salgılanmaya başlıyor.
- Testosteron
Mesela öpüşme sırasında erkekler, tükürük yoluyla karşı tarafa testosteron aktarabiliyor ve bu hormon sıçramasının cinsel uyarılmayı arttırdığı düşünülüyor.
- Kur davranışı / Çiftleşme öncesi ritüel / Ön sevişme
Öpüşme, türümüzün birçok popülasyonunda 'kur davranışı', daha spesifik olaraksa 'çiftleşme öncesi ritüel' veya halk arasındaki tabiriyle 'ön sevişme' davranışlarının bir parçası: İki insanın dudakları buluştuğu anda vücudunuz, özellikle de yüzünüz, karın ve bel gibi hassas noktalarınız ve tabii ki cinsel organlarınız adeta alev alıyor, bunu termal kameralarla yapılan deneylerde de görebiliyoruz. Bu sıcaklık artışı ve fiziksel faaliyet nedeniyle tek bir öpüşme seansı sırasında en az 5 kalori yakabiliyorsunuz.