Gece Modu

Bu içerik, Evrim Ağacı'nın Yaşam Ağacı projesinin bir parçası olarak hazırlanmıştır. Yaşam Ağacı projesinin amacı, başta Türkiye'de bulunan türleri, Türkiye'deki doğa gözlemcilerimizin özgün fotoğraf ve video içerikleri ışığında, evrimsel akrabalık ilişkilerine uygun bir şekilde filogenetik bir ağaç üzerinde kategorize etmek, nihayetinde ise Dünya'daki tüm türleri yavaş yavaş Yaşam Ağacı'na eklemektir.

Bu yazı, Evrim Ağacı'nın tür gözlemleri ve türlere dair bilgileri barındıran Yaşam Ağacı projesinin bir parçası olarak hazırlanmıştır.

Tanım ve Genel Bilgiler

Uçan Balıklar, uzun yıllar bilim insanlarının ilgisini çeken bir balık ailesi olmuştur. Çünkü avcı baskısı altında türlerin nasıl su ortamından kaçmaya çalıştığını ve bu süreçte, nesiller içerisinde nasıl adaptasyonlar geçirilebileceğini gösteren en ilginç gruplardandır. Bu açıdan, sudan karaya çıkışın imkanlılığı konusunda da bize bilgiler sunarlar.

Evrimsel Tarih ve Taksonomi

Süzülen balıklara ait en eski fosiller günümüzden 240 milyon yıl kadar önceye gitmektedir ve Potanichthys xingyiensis türüne aittir. Ancak yapılan incelemeler, bu fosilin günümüzdeki türlerle yakın akraba olmadığını, günümüzdeki türlerle Potanichthys cinsinde süzülme yeteneğinin bağımsız olarak evrimleştiğini göstermektedir. Exocoetidae ailesinin ilk olarak günümüzden 66 milyon yıl önce evrimleştiği bilinmektedir.

Atalarından ayrıldıktan sonra, pektoral yüzgeçleri (yanal yüzgeçler) farklılaşarak kanatvari bir nitelik kazanmıştır. Bu kanatsı yapılar sayesinde sudan sıçrayan uçan balıklar, türden türe değişen sürelerde havada kalabilirler. Kanatsı yüzgeçlerin halen diğer balıklardakiyle birebir aynı anatomik yapıya sahip olması, evrimin en güzel örneklerindendir.

Ekolojik Dağılım ve Habitat

Uçan Balıklar, Dünya'daki bütün okyanuslarda yaşarlar. Özellikle de tropik ve tropik altı bölgelerde görülürler.

Davranış ve Etoloji

Uçan balıklar suyun yüzeyinden, havaya sıçrayabilmek için kuyruklarını havada saniyede 70 defa çırparlar ve belli bir yüksekliğe sıçradıktan sonra yanal yüzgeçlerini (2 ya da 4 adet olabilir) açarak süzülürler. Dolayısıyla "uçan balık" ifadesi hatalıdır; zira bu balıklar uçamazlar, süzülürler.

Kaydedilebilmiş en uzun süzülüş, Japonya'daki Yakushima Adaları'ndaki bir uçan balığın yaptığı 45 saniyelik süzülüştür. Bu süzülme sırasında balık, sıçradığı noktadan 400 metre uzağa, saatte 70 kilometre hızla ilerleyebilir ve peşindeki avcılardan kaçabilir. Kaydedilmiş en yüksek uçuş yüksekliği ise 6 metredir. Bu sebeple kimi uçan balıklar, gemilerin gövdesine düşmekte veya gemilere çarparak ölmektedirler.

Diyet ve Metabolizma

Bu canlılar genellikle planktonlarla beslenirler. Avcıları arasında ise yunuslar, tuna balıkları, kuışlar, ve mürekkepbalıkları bulunur.

İnsanlarla Etkileşim ve Kültürel Referanslar

Bu canlılar özellikle Japonya, Vietnam, Çin, Hindistan ve Endonezya'da avlanarak insanlar tarafından yenmektedir. Japon mutfağında "dashi" isimli bir yemekte yaygın olarak kullanılırlar.

Ayrıca Exocet isimli bir anti-gemi füzesi, bu balıklardan ilham alarak tasarlanmıştır. Bu füzeler suyun altından ateşlenirler, yüzeye çok yakın bir rotada ilerlerler, adeta su yüzeyini yalayarak uçarlar ve hedeflerine ulaşırlar.

Etimoloji

Ailenin ismi Latincede "dışarıda uyuyan" anlamındaki exocoetus sözcüğünden gelmektedir. Kullanılan -idae soneki, taksonomik seviyesinin bir "aile (familya)" olduğunu göstermektedir.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 1
  • Tebrikler! 0
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 13/12/2019 10:06:50 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/830

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Soru Sorun!
Öğrenmeye Devam Edin!
Evrim Ağacı %100 okur destekli bir bilim platformudur. Maddi destekte bulunarak Türkiye'de modern bilimin gelişmesine güç katmak ister misiniz?
Destek Ol
Gizle
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“İnsanlar sürekli olarak “Bilim her şeyi bilmiyor.” deyip duruyor. Elbette! Bilim, her şeyi bilmediğini elbette biliyor. Yoksa ismi “bilim” olmazdı ve araştıracağı bir şey kalmazdı.”
Dara Ó Briain
Geri Bildirim Gönder