Tarihteki En Büyük Kitlesel Yok Oluşa Okyanus Asitlenmesi Sebep Oldu!
/old/content_media/b9846fa362a74f746f0cc4249992f6e0.jpg)
- Çeviri
- Yok Oluş Olayları
- Ekoloji
Bu Makalede Neler Öğreneceksin?
Bu bölümü yapay zekâ hazırlar.- 252 milyon yıl önce büyük volkanik patlamalar atmosfere çok fazla karbondioksit saldı ve okyanusların asitliğini hızla artırarak kitlesel yok oluşa neden oldu.
- Patlamadan sonraki 60 bin yıl içinde deniz yaşamının %90'ı ve kara yaşamının %66'sı yok olurken, sonrasında evrimleşen canlılar tamamen farklı türlerdi.
- Bugün insan faaliyetleri nedeniyle okyanus asitliği artmakta ve bu durum geçmişteki felaketler gibi deniz canlıları, özellikle kabuklu balıkları tehdit etmektedir.
252 milyon yıl önce, büyük bir volkanik patlama sonucu dünyanın üzerine büyük miktarda lav fışkırdı ve atmosfere bol miktarda karbondioksit salınımı oldu. Bu olay, okyanusların kimyasını da büyük oranda değiştirdi.
Kulağa bir bilim-kurgu hikayesi gibi geliyor olabilir. Fakat değil. Bunlar Science’ta yayınlanan bir araştırmanın bulguları. Bu sonuçlara göre, okyanusun asitliğinin (asiditesinin) artması büyük bir yok oluşa sebep oldu. Baş yazarlardan birisi olan Matthew Clarkson şunları söylüyor:
Bilim insanları, okyanus asitliğinin artmasının kitlesel yok oluşa yol açabileceğinden şüpheleniyordu; fakat bugüne kadar direkt kanıt bulunamamıştı. Bu korkutucu bir buluş; çünkü şu anda biz de okyanus asitliğinin artmasına sebep oluyoruz ve okyanuslarımızda bu artışı çoktan gözlemledik.
Clarkson ve ekibi, Birleşik Arap Emirlikleri’ndeki yüzlerce milyon yıl öncesinden kalma okyanus tabanı taşlarını inceledi. Bulunan kimyasal kanıtlara göre, olaydan sonraki birkaç bin yıl içerisinde asitlik, jeolojik perspektiften bakıldığında "çok hızlı" atmıştır. Volkanik patlamanın ikinci atımında atmosfere çok fazla miktarda karbondioksit saçılmıştır ve bu da, okyanusların asidite oranının hızlıca artmasına sebep olmuştur. Bu da, deniz hayatının ortadan kalkmasına kadar giden besin zinciri yıkımlarına yol açmıştır.
Patlamadan sonraki 60 bin yıl içerisinde deniz yaşamının %90’ı, kara yaşamının da %66’sı yok oldu. Hayat tekrar geri döndü fakat, bu yok oluştan sonra evrimleşen canlılar yok olanlardan çok daha farklıydı. Peki kazananlar kimler oldu? Yaklaşık 200 milyon yıl sonra yine bir felaket sonucu yok olacak olan dinozorların ataları...
Karbondioksit salınımı sonucu okyanuslar hızlıca asitleşiyor.
Eğer aynı durum tekrarlanırsa, bu seferki felaketin kazananı kim olacak?
Bilim insanları, kabuklu balıklar üzerinde bu asitlilik artışının etkili olduğunu çoktan fark etti ve geleceğimizin geçmişimize benzememesi için balıkçıları ve dünyayı plan yapmaya davet ediyor.
Bu makale üzerine konuşmaya devam et
Topluluk sohbetine katıl, yorum bırak veya ayrıntılı bir soru sor.
- Korkutucu!10

- Tebrikler!4

- İnanılmaz2

- Mmm... Çok sapyoseksüel!1

- Umut Verici!1

- Merak Uyandırıcı!1

- Muhteşem!0

- Bilim Budur!0

- Güldürdü0

- Üzücü!0

- Grrr... *@$#0

- İğrenç!0

- Çeviri Kaynağı: Popular Science | Arşiv Bağlantısı
Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misin?
Şu iki siteden biriyle hemen destek olabilirsin:
kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci
Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracıyla 25.10.2026 05:03:24 tarihinde oluşturuldu. Evrim Ağacı'ndaki içerikleri birden fazla editör sürekli gözden geçiriyor, güncelliyor ve geliştiriyor. Bu çıktıdan sonraki güncellemeleri görmek ve içeriğin en güncel hâlini okumak için şu adrese git: evrimagaci.org/s/3506
İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı sürece izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş hâlleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz.