Suikastçi sinek (Asilinae)

Pedram Türkoğlu

Gözlem Bilgileri

Avını yakalayıp, adeta emen dişi bir suikastçi sinek (robber fly) türünü Balıkesir/Burhaniye'de Evrim Ağacı olarak gözlemleme şansı yakaladık. Kendisini kaldırımın üstünde Eristalis tenax türü bir çiçek sineği ile beslenirken görüyorsunuz. 

Tanım ve Genel Bilgiler

Bu türlere hırsız sinek (robber fly) veya suikastçi sinek (assasin fly) denir. Dişi olduğunu karnın (abdomen) ucundaki sivri yumurta kanalından (ovipositor) anlayabilirsiniz. Taksonomide gerçek sinekler olarak bilinen Diptera (çift kanatlılar) takımında Asilidae familyasına üyedirler. Hatta bu gözlemlediğimiz türün Asilinae alt familyasına üye olduğunu da söyleyebiliriz. Tür veya cins belirtebilmek için daha ayrıntılı analizler yapılmalı. Bu alt familya, ilk defa 1802'de Pierre André Latreille isimli zoolog ve entomolog tarafından tanımlanmıştır.

Bir çift bileşik göz ve basit yapıda üç tane nokta gözleri (osellus) bulunur. Yüzlerinde mystax adı verilen sakalı andıran sert kıllar bulunur. Bu kılların, avlanırken boğuşan ve kıpraşan kurbanın bacaklarından alacağı darbeyi en aza indirgediği düşünülür. Yani bir nevi koruyucu özellik sergiler. Gözlemlediğimiz siyah bacaklı suikastçi sinek türüne de buradan ulaşabilirsiniz.

Evrimsel Tarih ve Taksonomi

Asilidae ailesinde tanımlanmış yaklaşık 7500 tür ve 556 cins mevcuttur. Elbette halen araştırmalar devam etmektedir. Dolayısıyla yakın tarihte evrimsel ilişkileri yanında birçok yeni tür tanımlanacaktır.

Bombus arıları görünümünde olan Bombyliidae sinek ailesi ile uzaktan akrabadırlar. Bilinen en büyük sineği de içeren Mydidae (Mydas sinekleri) ailesiyle ise yakın akraba oldukları düşünülüyor.

Pedram Türkoğlu

Ekolojik Dağılım ve Habitat

Kutuplar dışında böceklerin yaygın bulunduğu her alanda yaşayabilirler. Dünya'da kozmopolit bir dağılım gösterirler. Yaygın bulunan bu türle birçok şehirde karşılaşmak mümkündür.

Davranış ve Etoloji

Sadece erişkin formları değil, larva döneminde dahi diğer böcekleri avlayarak beslenirler. Pusuya yatarak, bölgeden geçen bir böceği havada yakalayabilirler. Avını yakaladığında proboscis (hortum) ile içerisine nörotoksik ve proteolitik enzimlerle dolu tükürüğünü enjekte eder. Böylece kurban felç olur, ardından kas ve bağ dokusu yıkılarak sindirilir. Dolayısıyla sinek tarafından daha kolay emilir. Aslında örümceklerin avlanma stili de bu yönteme benzerdir. İri türlerini elinizle yakalamaya çalışırsanız, kendisini savunmak amaçlı ısırabilir. Isırığı da bölgesel bir ağrı yaratabilir. Fakat insan dokusunda herhangi bir kalıcı hasara neden olmaz.

Pedram Türkoğlu

Diyet ve Metabolizma

Oldukça agresif ve acımasız yırtıcılar olan bu sinekler, neredeyse bütün Diptera takımı ile beslenebilir. Avları arasında arılar, sinekler, güveler, çekirgeler ve örümcekler bulunur. Hatta diğer suikastçi sinekleri avladıkları da gözlemlenmiştir. Öyle ki hacimce kendilerinden büyük olan yusufçuk ve kızböceklerini bile avlayabilirler.