Evrim Ağacı Logo Evrim AğacıSoru & Cevap
Evrim Ağacı Soru & Cevap
Reklamı Kapat
Puan Ver
2
Puan Ver

Zamanın b teorisi ne kadar doğru?

Nedenselliği ortadan kaldıran ve sezgilerimiz ile yüzde yüz ters olan zamanın b teorisi bilimsel olarak ne kadar doğru? Veya bilim camiasında zamanın b teorisi mi yoksa a teorisi mi daha çok kabul edilir?

1
290 görüntülenme
Teşekkür (1)
Hatırla
Takip
Paylaş
Reklamı Kapat
1 Cevap

Felsefeciler ve fizikçiler arasında b teorisi yaygın. En güncel teorilerden biri Block teorisi ve zamanın B serisine dayanıyor. Sonradan doğru hatırladığın üzere, Görelilik teorisinin en güncel sürümleri de zamanın B serisine dayanıyor. Genel Göreliliğin güncel yorumu Minkowski’nin uzay-zaman modeli ile birlikte yorumlanıyor. Buna göre uzam ve zaman ayrı ayrı var olabilen şeyler değiller. Ancak onların füzyonu anlamlı bir gerçeklik oluşturabiliyor. Bu da demek oluyor ki, zaman Big Bang’ten önce ya yoktu ya da tekilliğin içinde hapis durumdaydı. Mutlak zamanı reddeden ve evren genelinde bir eşanlılığın mümkün olmadığını söyleyen Genel Göreliliğin göreceli zaman iddiası gerek laboratuvarlarda ve gerekse alan gözlemlerinde defalarca kanıtlandı. Artık herkes için aynı hızda işleyen tek bir zaman yerine gözlemcinin zamanından söz ediyoruz. Bu bakış açısı determinist bir evreni zorunlu kılıyor çünkü geçmiş-şimdi-gelecek aynı anda yan yana varlar, derseniz, geleceğin de orada bir yerde durduğunu ve bizim henüz ona ulaşmadığımızı söylemiş olursunuz. Bu da ancak determinist bir evrende mümkündür. Kuantum kuramı ile Genel Göreliliğin çatıştığı noktalardan birisi de budur. Hatta QM ile GG kuramlarını birleştirmeye çalışırken ortaya çıkan Wheeler-DeWitt denklemlerine göre zaman diye bir şey yoktur. O, bizim uydurduğumuz hayali bir sabittir.

Stephen Hawking’in kamuoyuna mal ettiği düşlemsel zaman konseptine göre ise zaman farazi sayılarla temsil edilen bir niceliktir. Son zamanlarda Bell teoremine dayanan ve Retro nedenselliğe bağlı bir hipotezden söz ediliyor Kuantum Mekaniğinde. Buna göre gelecekteki olaylar bugünkü olaylara yol açıyor olabilir. Kuantum Dolanıklığı fenomeni bu hipotez ile açıklanabilir görünüyor. Zamanın neden hep geleceğe doğru akmak zorunda olduğunu somut bir şekilde gösteremediğimiz sürece, bu türden zamanı geriye de yürüten tuhaf varsayımlara garip bakmamak gerek. Yine Caltech’te GG ve QM kuramlarını birleştirme girişimleri esnasında ortaya çıkan matematik bir çalışmanın sonucuna göre uzay-zaman Kuantum dolanıklığının bir sonucu olarak ortaya çıkıyor olabilir. Bu görüş doğruysa, Uzay-zaman yaratılabileceği gibi yok edilebilir de. Yine bir başka fizikçi grubuna göre zaman termodinamik etkilerin görüngüsü olabilir.

Sezgilerim bana zamanın A kuramı doğru diyor ama ampirik gözlem A kuramından çok B kuramını doğruluyor. Zamanı henüz tam olarak anlamış değiliz. LQG kuramı zamanı ve uzamı da kuantize ederek bir açıklama getiriyor. Eğer LQG doğru çıkarsa zaman ve mekan denen şeyin aynı madde gibi ölçemeyeceğimiz kadar küçük temel parçacıklardan oluştuğunu anlamış olacağız. Şimdilik orada değiliz. Hala zamanın tam olarak ne olduğunu kavramaya çok yaklaşmadık. Ama gelecekte bir gün zaman muammasının çözüleceğine inanıyorum.

259 görüntülenme
Öne Çıkarılan Cevap
Puan Ver
6
Puan Ver
Teşekkür (1)
Paylaş
6
Cevap Ver
Bu soruya cevap vermek için lütfen
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Reklamı Kapat
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Bugünün bilimi, yarının teknolojisidir.”
Edward Teller
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol