Sorulara Dön
2
Fizik & Kuantum

Yoğunluk arttıkça sıcaklık neden artıyor?

Sıcaklık demek moleküllerin kinetik enerjisi yani hareketi demek oluyor ancak yoğunluk arttıkça sıcaklıkta artıyor mesela yıldızlar kütle çekim ile taneciklerin çok sıkışık bir araya gelmesi ile ısınıyor ve füzyon başlıyor. Ancak alan daraldığından taneciklerin hareketi azalması gerekmez mi? Bu durumda tam aksine soğumasi gerekir?

1
Teşekkür (2)
Hatırla (1)
Takip (1)
Paylaş
Reklamı Kapat
1 Cevap

Sizin verdiğiniz örnek üzerinden gidelim;

Yıldız oluşumunda kütle çekimi ile gaz ve toz bulutları bir noktaya çökmeye başlıyor. Oluşan bu çekim noktasına zaman içerisinde daha fazla madde ekleniyor. Bir noktadan sonra artan madde miktarıyla birlikte artan basınç (siz yoğunluk olarak ifade etmişsiniz, ben basınç üzerinden ilerleyeceğim sonuçta doğru orantılılar) sıcaklığı da artırıyor ve füzyon reaksiyonları başlıyor.

Kafa karışıklığı yaratan tek nokta basınç yada yoğunluk artışıyla alan daraldığından taneciklerin hareketinin azalacağını varsaymak. Yıldızın çekirdeğindeki yoğunluğu bir asansör kabinine on kişi binmiş dolayısıyla kabin içinde insanlar zor hareket ediyor gibi değerlendiremeyiz. Yıldız çekirdeğindeki yüksek basınç ve yoğunluğa rağmen atom ve moleküllerin hala hareket edebileceği çok çok fazla boşluk mevcut. (Bu boşluğu aşağıdaki kaynaklarla izah edeceğim) Dolayısıyla yıldız çekirdeğinde artan basınçla taneciklerin kinetik enerjisi artıyor, tanecikler arası çarpışma sayısı artıyor, sonuç olarak sıcaklık artıyor.

Atomlar / moleküller arası mesafeyi, atomun içindeki boşluğu tarif ederken bir çok kaynak yıldızlar arası mesafeyle kıyaslar. Galaksi içerisindeki yıldızlar arası boşluk ne kadar büyükse atom içindeki boşluk da o kadar büyük anlamında bu kıyaslama yapılır. Prof. Dr. Ulvi Saran bir Tweet inde "ATOMUN İÇİNDEKİ BOŞLUK ORANI: %99.9999999999999, GERİ KALANI İSE ÇEKİRDEK VE ELEKTRONLAR" diyerek moleküler seviyede malzemenin yoğunluğunun ne kadar düşük olduğunu anlatmaktadır.

Bize yıldız çekirdeğindeki yoğunluğun görece aslında ne kadar az olduğunu anlatan başka bir kaynağı da cevaba ekliyorum.

Yıldız yoğunluğu ; 10-103 gr/cm3

Beyaz cüce yoğunluğu ; 106 gr/cm3

Nötron yıldızı younluğu ; 8x1013-2x1015 gr/cm3

Kara delik yoğunluğu : >1016 gr/cm3

125 görüntülenme
3
Teşekkür
Paylaş
3

Kaynaklar

  • Vikipedi. Yıldızların Ölümü. (27 Mayıs 2021). Alındığı Tarih: 10 Ağustos 2021. Alındığı Yer: Vikipedi | Arşiv Bağlantısı
  • Prof.Dr.Ulvi Saran. Atomun İçindeki Boşluk Orani. (25 Ağustos 2019). Alındığı Tarih: 10 Ağustos 2021. Alındığı Yer: twitter | Arşiv Bağlantısı
Cevap Ver
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Sorulara Dön

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın