Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Sorulara Dön
3

“Varlığında, varlığın var olmasının söz konusu olduğu bir varlık olarak var olan bir varlığım.” ne demektir? Sartre bu sözüyle ne anlatmak istemiştir?

897 görüntülenme
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
  • Dış Sitelerde Paylaş
  • Soruyu Takip Et
  • Raporla
  • Mantık Hatası Bildir
Tüm Reklamları Kapat
1 Cevap
Esat Kudret
Esat Kudret
110K UP
Akıl yürütmeyi öğrenmeye çalışan bir öğretmenim.

Buhran dönemi (2. Emperyalist paylaşım savaşı) Aydını’nın açmazı ve arayışı…

20. yüzyılın başlarında, faşizmin kitleselleştiği Avrupa coğrafyasında (İtalya-Almanya) , kitlelerin, Avrupa’nın bütün o muazzam ve bedeli fazlasıyla ödenmiş (“karanlık” ortaçağ boyunca) aydınlanmasına rağmen nasıl sürü psikolojisi ile ortaçağ karanlığını aratacak bir şekilde davranabildiğini görmek, o dönem Avrupa aydınını varlık ve hiçlik ikilemine soktu. Çıkış bireyde bulundu.

Tüm Reklamları Kapat

Temel savunu şuydu: Bir varlık olarak insan, kendiliğinden varlık değil de kendisi için varlık olabilseydi, varlığının farkına varabilseydi, varlığının hiç bir şeye ve hiç bir kimseye tabi olmadığının, dolayısıyla varlığının bilincinde olanın sürüden ayrılmayı göze alabileceğinin de farkına varacaktı ve bunca acı çekilmeyecekti. Çünkü geç gelen aydınlanmanın (Rönesans, Reform) diyeti önceden (ortaçağ karanlığı ile ) fazlasıyla ödenmişti.

Bir kıtanın insanı, yüzyıllar boyunca fırtınalı bir okyanusu( Ortaçağ “karanlığını”) aşıp, o fırtınalı okyanusun dingin olması lazım gelen kıyısında (Aydınlanmanın göbeğinde-Rönesans, reform, akıl çağında) boğulabilir miydi? Ve fakat insan en karanlık zamanlarda bile umutsuz kalamazdı, kalmamalıydı, insanın varoluşuna bağlı özünü arayışı sürmeliydi.

Tüm Reklamları Kapat

Yoksa bu, dünden geleceğe mahsup ve ödenecek olan, anakaranın(Avrupa’nın), yoksul dünyanın sefaleti pahasına ve üzerinden yarattığı sebepsiz zenginliğin ve emek ile var edilmemiş göreli refahın bir diyeti miydi? "Müreffeh bir kıtanın özgür insanları olarak Bizler; ancak dünyanın en ücra köşesinde, kendi halinde yaşarken huzurunu bozduğumuz, dünyanın en mazlum insanı-insanları kadar özgür ve onurlu olabiliriz." dedirten.

İşte varoluşçuluk (egzistansiyalizm) , Avrupa anakarasında tırmanan, insanın birikiminin ve özünün inkarı olarak değerlendirilebilecek bir sürecin reddine yönelik olarak doğdu.

Varoluşçuluk var olmayı temel alır. Var oluş var olanın hiç bir şeye ve kimseye bağlı ve borçlu olmadığı gerekçesi ile, aidiyetlerimiz dahil bu (var olma) durumumuzu anlamsız kılacak, sanki bir şeye veya kimselere bir borcumuz varmış gibi bizlere bir şeyleri dayatacak, toplumsal varlık oluşumuz hasebiyle, “aklınızı kapının dışında bırakıp öyle içeri girin” diyecek her şeyin reddidir.

Bir tarafta inkar edilemeyecek netlikte kabul gören, bilimsel, zorunlu toplumsal varlık oluşumuz, öte tarafta bu toplumsallığın sanki tek bir bireymiş gibi ve sürü psikolojisi ile çoğuldan tekile evrilişi. Bu korkunçtu ve bir şeyler söylemek, yapmak gerekiyordu. Ne yardan (toplum) ne serden ( birey) ikircikli tutumu ile tamamlanmamış bir arayış.

Sonraları bu akımın, bireysel özgürlüklerin, tercihlerin kullanımını, insanın toplumsallığının reddine varacak denli bireyi kutsayan, bireyciliği önceleyen ve dolayısı ile bana neciliğe kadar savrulan, “her koyun kendi bacağından asılır, bana dokunmayan yılan bin yaşasın, benden sonrası tufan” şeklinde de karikatürize edebileceğimiz bir olguya sebebiyet vermesi nedeni ile, bu felsefi akımın, arayışın iki ustasından biri olan Camus, kendisini varoluşçu olarak tanımlamaktan imtina edecektir.

Ancak her şeye rağmen hakkını teslim etmek lazım. Özellikle insanın kendiliğinden değil kendisi için birey olma vurgusu önemli bir vurguydu. Bu vurgu özellikle edebiyatta geniş yankı buldu. Bu alanda yazılan Camus'un Sisifos Söyleni ve Yabancı ile Sartre'nin Bulantı'sı alanında birer başyapıt.

Başta da vurguladığımız üzere bu akımın, sonraları toplumu tali kılacak denli bireyi kutsaması, yaratıcılarının tercihinden bağımsız olarak gelişmiş olsa da; varoluşun farkındalığına yaptığı vurgu günümüzde de güncelliğini korumaktadır.

Yüzyıl önce, sürü psikolojisinin ürünü olarak, demokrasinin dahi bir ihtiyaç olmayacağı bir toplumun inşası iddiasını taşıyanların ( Almanya-İngiltere) Avrupa anakarasından başlayıp tüm dünyaya yaydığı yıkım ve ölüm dalgası ve bunun figüranı olan kendiliğinden milyonlarca bireyin modern halini ne yazık ki bugün de gerek dünyamızda gerekse ülkemizde “örgütlü cehalet” adıyla ve daha tehlikeli bir biçimde gözlemlemekteyiz.

Vesile olan veciz söze gelirsek; “Varlığında, varlığın var olmasının söz konusu olduğu bir varlık olarak var olan bir varlığım.” sözünü kanımca, “Var olmayı biz seçmedik. Mademki varız ve bu varlığımız bir oluşun ürünü, bize düşen bunu kabullenip bilince çıkarmak. Fakat bundan da emin değiliz, kafamız karışık. Arayışımız sürüyor.” şeklinde de özetlemek mümkün. Ülkemizde edebiyat alanında bu akımın en önemli eserlerinden biri Oğuz Atay’ın, buhran dönemlerinde bunalan Aydın’ı anlattığı Tutunamayanlar eseridir. (Ayrıca bknz: Soren Aabye Kierkegaard)

1
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
  • Dış Sitelerde Paylaş
  • Raporla
  • Mantık Hatası Bildir
Daha Fazla Cevap Göster
Cevap Ver
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Sorulara Dön
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Youtube
OceanGate Faciasının Ses Kayıtları Yayınlandı!
OceanGate Faciasının Ses Kayıtları Yayınlandı!
Milyon Dolarlık Bahis: Yapay Zeka, Matematikte Liselileri Yenebilir mi?
Milyon Dolarlık Bahis: Yapay Zeka, Matematikte Liselileri Yenebilir mi?
Gerçek Bir Pokemon: Aksolot!
Gerçek Bir Pokemon: Aksolot!
"Domates Gribi" Hastalığı Neyin Nesi?
Bir Odaya Neden Girdiğinizi Neden Unutuyorsunuz?
Bir Odaya Neden Girdiğinizi Neden Unutuyorsunuz?
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
ve seni takip ediyor
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close