Evrim Ağacı Logo Evrim AğacıSoru & Cevap
Evrim Ağacı Soru & Cevap
Reklamı Kapat
Puan Ver
3
Puan Ver

Soyut zekanın gelişimi nasıl bir süreçtir?

Çocukların hayal gücü yetişkinlere kıyasla daha gelişmiş olmasına rağmen neden soyut zeka büyüdükçe şekillenir?

1
113 görüntülenme
Teşekkür (3)
Hatırla
Takip (1)
Paylaş
Reklamı Kapat
1 Cevap

Merhabalar. Öncelikle şuna bir açıklık getirelim. Hayal kurmak için soyut düşünmeye gerek yoktur. Soyut düşünme 12 yaştan sonra gelişen bir durumdur. Piaget, bilişsel gelişim kuramında gelişim dönemlerini 4 evreye ayırmıştır:

  1. Duyu-Motor Evresi (0-2 Yaş)
  2. İşlem Öncesi Dönem (2-7 Yaş): Bu dönem kendi içerisinde Sembolik Dönem (2-4 Yaş) ve Sezgisel Dönem (4-7 Yaş) olmak üzere ikiye ayrılır.
  3. Somut İşlemler Dönemi (7-11 Yaş)
  4. Soyut İşlemler Dönemi (12 Yaş ve üstü)

Soyut düşünmek belli başlı becerileri içermeyi gerektirir. Örneğin: Hipotetik düşünme, metabiliş düşünme gibi. Ancak hayal kurarken, çocuklar için bu kadar kompleks olan becerilere gerek yoktur. Piaget de bazı kabilelerdeki insanların soyut işlemler dönemine ulaşamadığını ve bunun temel sebebinin de yaşantı eksikliğini söyler. Ama biz bu insanların hayal kurmadığını söyleyemeyiz. Sorunuzdaki "soyut zekanın büyüdükçe şekillenme" kısmı yaşantı, olgunlaşma, büyüme gibi kavramlarla ilgilidir. Çocuklarda tabi ki yaşantılar geçirirler ancak onların bilişsel altyapısı henüz yetişkinin bilişsel altyapısı kadar gelişmemiştir. En basit şekilde anlatacak olursam, çocuklarda korunum dediğimiz bir kavram vardır. Korunum kendi içinde bir kaç alt başlığa ayrılır ancak ben sizin anlamanız için sıvı korunumunu özetleyeceğim. 5 ve 8 yaşında iki çocuğu ele alalım. Bu çocukların önünde iki bardak olduğunu varsayalım. Bu iki bardakta da eşit miktarda su bulunsun. Bardaklardan birini, çocukların gözü önünde, geniş bir kaba boşaltalım ve çocuklara "sence hangisinde daha fazla su var?" diye soralım. 5 yaşındaki çocuk geniş olan kabı seçerken 8 yaşındaki çocuk "ikisi de eşit" diyecektir. Bunun nedeni de 8 yaşındaki çocuğun 5 yaşındaki çocuğa göre ileri bir gelişim düzeyinde olmasıdır. İşte soyut zekanın büyüdükçe şekillenmesi de böyle bir şeydir. (Korunum konusunu daha iyi anlayabilmeniz için kaynak olarak bir video ekledim.)

Çocuklarda, hayal gücü ve yaratıcılığın ortaya çıkışı ile oyun gelişimi paralel olarak ilerler. Bebeklikten ilk iki yıla kadar geçen süre içinde, çocuklar yoğun bir enerji ile hareket etme odaklı oyunlar oynarlar. Hareketli oyuncakların peşinden emekleme, mama sandalyesinden tekrar tekrar oyuncak atma, yüksek yerlere tırmanma, parmak uçlarında koşma, yerde dönme ve bunun gibi harekete dayalı oyunlar yaşamın ilk iki yılında sıkça gözlemlenir... Yaşamın ilk iki yılında ağırlıklı olarak gözlemlenen hareket odaklı oyunlar, sembolik düşünme becerisinin gelişmeye başlaması ile birlikte yerini hayali oyunlara bırakmaya başlar. İlk hayali oyunlar ise, 2-3 yaş civarında, zihinsel ve dil gelişiminin belli bir olgunluğa gelmesi ile başlar.Genellikle bu hayali oyunların ilk örnekleri çocuğun ya da çevresindekilerin günlük hayattaki rutinlerini taklit etmeye dayanır.İlk hayali oyun örneklerinde, çocuklarımızın bir bebeğe mama yediriyormuş gibi, su içiriyormuş gibi ya da telefonda birisiyle konuşuyormuş gibi yaptıklarını gözlemleriz. Bu nedenledir ki sembolik oyunlar yetişkinlerin günlük dilinde ‘gibi gibi’ ya da ‘-mış gibi’ oyunlar olarak da tanımlanır. Sembolik oyunlara örnek olarak tarağı mikrofon yapmak, bir sopayı at gibi kullanmak da verilebilir.

Kısaca özetleyecek olursak soyut düşünce ile hayal kurmak eş değer anlam taşımamaktadır. Somut bir nesneninde hayalini kurabiliriz. Örneğin ben yıllardır bir kalemi almanın hayalini kuruyorum ama fiyatı çok pahalı olduğu için almıyorum. Kalem somut bir nesne, hayal kurmam ise soyut.

Soyut düşünme ile ilgili bir örnekte hocam vermişti. İlkokul müfredatında Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi dersini 4. sınıfta almaya başlamamızın sebebi de bu dönemlerdir. Küçük yaşlarda çocuklara bu yüzden dini eğitim değil değerler eğitimiyle başlarız (Saygı, sevgi, yardımlaşma vb.). Soyut olayları anlayabileceği yaşa gelindiğinde ise müfredata Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi dersi eklenir. Günümüzde kaçıncı sınıfta alınıyor bilmiyorum ancak yine bu gelişim dönemlerinin dikkate alındığından eminim.

Umarım anlatabilmişimdir, iyi günler dilerim :)

373 görüntülenme
Kabul Edilen Cevap
Puan Ver
9
Puan Ver
Teşekkür (9)
Paylaş
9

Kaynaklar

  • Yazar Yok. Piaget'Nin Bilişsel Gelişim Kuramı. (25 Ağustos 2020). Alındığı Tarih: 25 Ağustos 2020. Alındığı Yer: Bağlantı | Arşiv Bağlantısı
  • Yazar Yok. Çocuğun Bilişsel (Zihinsel) Gelişimi. (25 Ağustos 2020). Alındığı Tarih: 25 Ağustos 2020. Alındığı Yer: Bağlantı | Arşiv Bağlantısı
  • Yazar Yok. Hayal Gücü Gelişen Çocuklar. (25 Ağustos 2020). Alındığı Tarih: 25 Ağustos 2020. Alındığı Yer: Bağlantı | Arşiv Bağlantısı
  • Yazar Yok. Korunum Deneyi. (25 Ağustos 2020). Alındığı Tarih: 25 Ağustos 2020. Alındığı Yer: Bağlantı | Arşiv Bağlantısı
Cevap Ver
Bu soruya cevap vermek için lütfen
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Reklamı Kapat
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Ay'daki engin yalnızlık hissi hayranlık uyandırıcıdır ve burada, Dünya'da sahip olduklarınızın değerini fark etmenizi sağlar.”
Jim Lovell
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol