Var Olma Biçimidir!

Yukarı çıkabilmek için merdiven inşa etmeye takati ve niyeti olmayan, başkasının sırtını bu niyetle kullanır.

Bunlar yaşamda genellikle hakem rolüne soyunur. Aslında dikkatli gözlem yaparsanız onları doğrudan hiçbir tartışmanın, kavganın, muhasebenin içine girdiğini göremezsiniz. Fakat her tartışmanın, kavganın ve muhasebenin sonrasında ilk bunlar piyasaya çıkar ve hakem rolüne soyunur.

Kaos onlar için biçilmiş kaftandır. Çünkü kaos onları gizleyen bir sürecin adıdır aynı zamanda ve onları besleyen bir zeminin adıdır da.

Oysa kaos, gerek bireysel gerekse toplumsal devinimin ebesidir ve iyidir. Hatta her türlü doğum öncesi sancıların toplam adıdır. Fakat bu tipler doğumu kolaylamaktan öte, yani basit bir ebelikten öte saatlerce gebelik ve doğum üzerine ahkam keserek ölü doğuma bile neden olabilir.

Bunlarla vakit kaybetmeme adına yapılacak en iyi şey, onlara sadece akıllı insanın yaptığını yapmaktır. Sadece soru sormak. Cevabını dinlemesek de olur. Sevgiyle

Kalıtsallığın çevreyle ilişkisini, bağlanma teorisini ve belki biraz da psikanalizi bir arada düşünerek bir cevap verilebileceğini düşünüyorum.

Toplum/dünya krize girdiğinde inisiyatif alacak liderlik edecek kimselere ihtiyaç oluyor. Bizler için Atatürk bu duruma iyi bir örnek olabilir. Kaostan hoşlanmayan birinin kendi varoluşu için bu kadar riskli durumlarda bulunmasını başka şekillerde açıklamak zor. Bu eğilimlerin sebebinin bir kısmı kalıtsal olmalı, mizaç özelliği olarak  girişkenlik veya dışa dönüklük olarak da tezahür edebilir. Savaşçı geni olarak da bilinen MAOA geninin düşük aktivitesini sağlayan varyantına sahip bireylerin, çocukluk yaşantısının iyiliği/kötülüğüyle yani çevreyle ilişkisinden; yetişkinlikte girişken veya suça eğilimli bireylerin ortaya çıktığını kanıtlayan şu ünlü makaleye bakabilirsiniz.  https://www.science.org/doi/abs/10.1126/science.1072290

Bağlanma teorisi bireyin erken çocukluk yaşamının dünyanın güvenilirliğini nasıl algıladığını belirlediğini iddia eder. Bu diğer kişilik kuramlarında da benzer şekillerde ifade edilir. Psikanalitik teoride de erken çocukluk döneminin önemi vurgulanır. Eğer erken çocuklukta edinilen deneyimler hayatta kalma stretejilerine dönüştürülüyorsa ve bu stratejiler yetişkinlikte bilinçli/rasyonel düşünce süreçlerinin etkilerinden muafsa (5 yaşlarına kadarki yaşantımızı hatırlayamamızın sebeplerinden biri bu olabilir) sonradan değiştirilmesi zor olan kişilik özelliklerine dönüşüyor olabilir. Bunun psikanalitik teorilerle de uyumlu olduğunu düşünüyorum.

Erken çocukluğu kaotik geçmiş birini düşünelim. Kaotik olmayan bir hal belki de ona yabancı ve tehlikeli gelecektir. Kaostan hoşlanan bireyler  hayatta kalmalarını sağlayacak ortamın kaotik olduğunu hissediyor olabilirler. Yani sonuç olarak arayıp bulunan kaos esasında bir hayatta kalma stratejisi olabilir.

Bu tarz insanlar başkalarının çaresizliğine ve yıkımına sebep olduklarında “katharsis” dediğimiz bir “arınma” yaşarlar. Bu onların karmaşık ve kaotik kafa yapılarını size bulaştırarak rahatlamalarını sağlayan bir yöntemdir. Kendilerini artık yalnız hissetmezler çünkü siz de ya da bulunulan ortam da artık onların zihni gibidir. Herkes aynı çaresizliği yaşarken onlar duruma tepeden ve dışardan bakar ve size karşı tanrıcılık oynama hazzını yaşar. İşte sebep budur.