Sorulara Dön
0
Genel ve Kategorisiz

Sanat; sanat için midir, toplum için midir?

1
Teşekkür
Hatırla
Takip
Paylaş
Reklamı Kapat
1 Cevap

Bu, çok eski bir soru. Yani yaklaşık 200 yıllık bir soru. Ortaya çıkışı şöyle özetlenebilir:

1700'lere kadar sanat ve zanaat arasında bir fark yoktu. Yani bir çömlek ustasıyla, bir duvar ustasıyla bir mimar ya da ressam aynı kapsamdaki kişilerdi. Özel bir becerisi olan kişi. Sanat eseri denen şey de, bir amaca hizmet eden üretimdi. Yani mutfakta kullanılacak bir çömlek yapmak da, insanları eğlendiren bir tiyatro oyunu yazmak da sanat olarak görülüyordu.

1700'lerin sonlarında sanat ve zanaatin ayrı disiplinler ve dinamikler oldukları düşünülmeye başlandı. Ayrıntısına inemem, çok uzun konu. Ama sanatla zanaatin, çok sayıdaki ayrım noktasından biri, yukarda belirttiğim "amaç" meselesiydi. Sanat/zanaat ayrımına göre zanaat eseri bir amaca hizmet eden ve belirli bir amaç gözetilerek yapılan bir çalışmadır ve amacına ne kadar iyi hizmet ederse o kadar iyidir. Sanat eseri ise herhangi amaç ve belirli bir niyet gözetilmeden üretilen, herhangi bir amaca hizmet etmeden kendi başına bir varlık ve değer sunabilen bir çabaydı. Yani zanaat eseri insana hizmet etmeliydi, sanat eseri ise tamamen özgürce kendi varlığı için vardı ve kendisine hizmet ederdi.

Bu ayrım noktasından da bu soru doğdu: Sanat insan için mi? Bu zaten zanaat oluyor. Sanat için mi? Bu da güzel sanatlar oluyor.

Günümüzde, modern sanat anlayışının ortaya çıkıp kabul edilmesinden en az 150 yıl sonra artık, dışkısını konserve kutuya koyup sanat galerisinde sergileyen sanatçıların, bant muz'ların, Bedri Baykam'ın spermli peçetesinin, tetrisin sanat koleksiyonlarına alınmasının dönemindeyiz. Sanat, tamamen, hiç bir tartışmaya yer bırakmayacak biçimde sanat içindir. Bunun anlamı şu: Sanat insanı zerre kadar umursamaz. Sanat, sanat içindir. Her şey sanat eseri olabilir. İsteyen herkes, ürettiği ya da beğendiği şeyin sanat eseri olduğunu iddia edebilir. (Marcel Duchamp'ı sağolsun, hemen google'layın) Akla hayale sığmayacak sayısız eser, ürün, performans sanat olarak kabul edilmiştir ve müzelere, galerilere, sergilere girmiştir. Herhangi bir amaca hizmet edip etmemesi kesinlikle sanat dünyasının umurunda değildir. Osuruğunuzu kaydedip onun bir sanat eseri olduğunu iddia etmenizde hiç ama hiç bir sakınca yoktur.

Bu durumda, konuyla biraz ilgili olan her sanatsever, ister istemez bir taraf tutmak ya da bir tercih yapmak zorunda. Ya gelenekselci ya da modernist olacaksınız. Yani ya bir çömlekçiyle DaVinci'yi aynı mesleğin erbabı olarak göreceksiniz ya da bir konserve kutusu dolu dışkının sanat eseri olabileceğini kabul edeceksiniz. 21. yüzyıla hoşgeldiniz...

0
Teşekkür (1)
Paylaş
0
Cevap Ver
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Sorulara Dön

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın