Evrim Ağacı Soru & Cevap
Reklamı Kapat
Puan Ver
1
Puan Ver

Okyanus gelgitlerinde, okyanusu harekete geçiren gezegen çekim kuvvetinin büyüklüğünü ölçebilir miyiz? Başka etkileşim alanları var mı?

Gelgitleri oluşturan çekim kuvvetini ölçmek mümkün mü? (hangi cinsten ölçüm yapılacağını bilmiyorum) ve bu çekim kuvvetinin sadece okyanuslarda değil, karalarda veya insan üzerinde ne gibi etkilerinden söz edebiliriz? Mesela gezegen konumlarının depremleri tetikleyebilme düşüncesi gibi, başka ne gibi durumlardan söz edebiliriz?

1
Burak Şehitoğlu 1
Teşekkür (1)
Hatırla
Takip
Paylaş
Reklamı Kapat
1 Cevap

Büyüklüğü çeşitli yaklaşımlarla ölçülebilir muhtemelen (suyun ne kadar yükseldiği ölçülüp, bu kadar yükselmeye ne kadarlık kuvvetin sebep olabileceği vb. ). Aslında kabaca yapılan hesap bir fikir verebilir. Gelgit olayında ayın baş sorumlu olduğunu düşünelim. Elbette Güneş'in de sorumluluğu var, o da hesaba aynı yolla dahil edilebilir. Temel hareket noktamız Newton kütle çekim yasası:

Burada F kuvvet (Newton biriminde), G gravitasyon sabiti, M çekime sebep olan kütle (bizim problemimizde ayın kütlesi), m çekilen kütle (bizim problemimizde su), R bu iki kütle arası mesafedir. Ayın dünyaya en yakın olduğunda mesafesi yaklaşık 356200 km, en uzak olduğunda ise bu mesafe 406700 km oluyor, yani yaklaşık 50200 km lik bir fark var bu ikisi arasında. Gelgit işte bu farktan kaynaklanıyor. Ayın kütlesi yaklaşık olarak kg, ve gravitasyon sabiti de Nm^2/kg^2. Örnek olarak 1000 tonluk bir su kütlesini alalım. 1 km^3 lük (her kenarı 1 kilometre olan bir havuz) havuzdaki suyun kütlesi yaklaşık olarak 1000 ton. Buna uygulanan kuvvet ay en yakın mesafede iken yaklaşık 38,56 N çıkar, ay en uzak noktada iken de bu kuvvet yaklaşık 29,63 N olur. Aradaki fark yaklaşık olarak 10 N yani 1 kg kütleli cismin ağırlığı kadar. Hepsi bu, yani hemen hemen hiç!

100 kg kütleli, bir insana uygulanan kuvvet de 0,003856 N ile 0,002963 N arasında değişir, ayın mesafesi değiştikçe. Aradaki fark 0,000893 N yani, 0,0000893 kg kütleli bir cismin ağırlığı kadar. Bu değişimi hiç hissetmezsiniz, rahat rahat gelgit olayını izlemenin keyfini çıkarabilirsiniz.

Hesaba diğer gezegen ve Güneş in de etkisini aynı yolla katabilirsiniz ama sonucu çok değiştirmeyecektir. Çünkü kütle çekimi uzaklığın karesi ile azalan bir kuvvet, ve Güneş ya da diğer gezegenler Dünya'ya aydan çok daha uzak.

Puan Ver
3
Puan Ver
Teşekkür (2)
Paylaş
3
Cevap Ver
Bu soruya cevap vermek için lütfen
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Dünyanın en büyük problemi, aptallar ve fanatiklerin kendilerinden çok emin olması; bilgelerin ise fazlasıyla şüphe ile dolu olmasıdır.”
Bertrand Russell