Evrim Ağacı Logo Evrim AğacıSoru & Cevap
Evrim Ağacı Soru & Cevap
Reklamı Kapat
Puan Ver
2
Puan Ver

Neden damak tadımız olacak şekilde evrimleştik? Herkesin damak tadı neden aynı değil?

2
Teşekkür
Hatırla
Takip
Paylaş
Reklamı Kapat
2 Cevap

Acı/kekremsi, tatlı ve umami tadlar dilimizdeki reseptör adı verilen protein yapılar tarafından saptanıyor. Acı/kekremsi tadları yakalayan tek bir protein varken tatlı ile umamiyi ayırt eden reseptörler iki proteinin bağlanmasıyla oluşuyor. Bu proteinleri kodlayan genler de acı/kekremsi tadlar için insanda 25, sıçanlarda 37 ve köpeklerde 16 adet. Acı/kekremsi tad reseptörlerinin bu kadar çok gen tarafından kodlanıyor olması bu tadların ayırt edilmesinin hassas bir konu olduğunun bir göstergesi. Zehirli ve bozuk yiyeceklerin acımsı tadları olması bunun bir sebebi olabilir.

Tatlı tadları T1R3 ve T1R2 genlerinin kodladığı proteinlerin birbirine bağlanmasıyla ve umami ise T1R3 ile T1R1 geninin kodladığı proteinlerin birbirine bağlanmasıyla algılayabiliyoruz. Acı/kekremsi tad genlerinin aksine bu genler çeşitlenmemiş. Tüm bu genler filogenetik ağaçta suda yaşamda omurgalılardan da önce "ışınsal yüzgeçliler" balıklarına kadar takip edilebiliyor.

Zaman içerisinde türler arasında bazı farklılıklar oluşmuş. Örneğin kedigillerde T1R2 geni kapandığı için tatlıyı ayırt edemiyorlar. Kuşlarda ise T1R2 hepten silinmiş. Bu yüzden kuşlar solucandan tohuma, taştan meyveye herşeyi ayırt etmeden yiyiyorlar. Bununla birlikte kuşlarda da şaşırtıcı şeyler görülebiliyor. Sinek kuşu nektarla besleniyor ve tatlı suyu normal sudan ayırt edebiliyor. Genetik çalışmalar sinek kuşundaki umamiyi algılayan genlerin tatlıyı da algılayacak şekilde geliştiğini göstermiş.

Tad alma duygusu da yaşa ve ihtiyaçlara göre değişiyor. Büyüme hormonu salgılayan küçük çocuklar daha fazla enerjiye ihtiyaç duyduğu için tatlıları daha çok severken erişkinler çay kahve gibi acı/kekremsi tadları tercih edebiliyor.

Kabul Edilen Cevap
Puan Ver
0
Puan Ver
Teşekkür (1)
Paylaş
0

Kaynaklar

Merhabalar. Bildiğimiz üzere dilimizin üzerindeki papilla adı verilen tat tomurcukları aracılığıyla yiyecek ve içeceklerin tatlarını alabiliyoruz. Papillalar içerisinde besinlerin tadını algılamamıza olanak sağlayan çok sayıda kemoreseptörler bulunuyor ve sonrası beynimizdeki tat alma bölgesi sayesinde şekilleniyor.

Peki neden dünya üzerinde çeşitli yiyecek ya da içecek zevkleri, kültürleri var? Bunun cevabı oldukça basit, bu durumunu etkileyen en büyük etkenin yaşanılan çevre olduğu düşünülüyor. Çocukluk çağından itibaren ailemiz tarafından belirli yiyecek ve içeceklerle tanıştırılıyoruz zaman ilerledikçe de bunlar bizim genel damak zevkimizi oluşturuyor. Mesela Ege çevresinin mutfağı ile Doğu Anadolu'nun mutfağı arasında belirgin farklar vardır. Elbette kişisel istisnalar olacaktır ancak Ege çevresindeki insanların ya da Doğu Anadolu çevresindeki insanların çoğunun damak zevki birbiri ile benzerlik gösterecektir.

Tüm çevresel ve kişisel etkenlere rağmen damak zevki değişebilir bir durumdur. Zamanla değişik tatlara kendimizi alıştırarak tercihlerimizi değiştirebilir ve geliştirebilir. Küçük bir örnek vererek yazıyı bitireyim: Daha önce kırmızı et tüketen bir bireyin zaman içerisinde vejetaryen beslenme alışkanlığı kazanması, damak zevkinin de değişmesine neden olacaktır.

Puan Ver
0
Puan Ver
Teşekkür (1)
Paylaş
0

Kaynaklar

Cevap Ver
Bu soruya cevap vermek için lütfen
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Reklamı Kapat
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Eğer sıfırdan bir elma yaratmak isterseniz, Evren'i baştan yaratmanız gerekir!”
Carl Sagan
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol