Sorulara Dön
1
Sinirbilim & Nörobiyoloji

Müzikte neden birbirini tamamlayan notalar ile oluşturulan şarkıların dinlenmesi daha fazladır?

Klasik müzikte atıyorum dodiyezden birden si minöre geçiş yapılabiliyor. Yani notalar arasındaki uçurum fazla ancak sıradan bir pop şarkısında bu uçurum çok az. Genelde bir ya da iki ton oynuyor. Ve bu notalar birbirini tamamlıyor. Kulağıma hoş gelen şarkıların akorlarını analiz ettiğimde hep aynı akorlar fakat sıralama farklı? Neden?

1
Teşekkür
Hatırla (2)
Takip
Paylaş
Reklamı Kapat
1 Cevap

Sorunuzun içeriği ile açıklamanız arasında bir uyumsuzluk söz konusu.

Normalde "birbirini tamamlayan notalar" başka bir şey, do diyezden si minöre geçiş yapılması başka bir şey. İkisi arasında direk bir ilgi yok. Zaten do diyez tek bir ses. Si minör ise bir akor. Yanlış örnek vermişsiniz.

Birbirini tamamlayan nota ne demek, onu açıklamak lazım. Müzikte bizim, "gam" dediğimiz bir yapı var. Gam, belirli bir düzen ya da uyumla sıralanmış nota dizisi demek. Normalde herkes do, re, mi, fa falan diye notaları sayar ya. Neden her zaman "do"dan başlar bu? Hiç düşündünüz mü? Bir çok kişinin "en kalın nota bu da ondan" falan dediğinizi duydum ben ki bu doğru da değil, hatta konuyla ilgisi de yok. Bunu da anlatmak lazım ki gam ve "birbirini tamamlayan notalar" ne demek anlayabilelim.

Bir "nota" dediğimiz kavram var. Do, re, mi falan diye saydıklarımız ana notalar. Bunlara ana nota, naturel ses, tam nota denebiliyor. Bir de ara sesler var. Diyez ve bemoller. Bunlara da aslında "arıza notalar" ya da "arıza sesler" deniyor. Ben gitar çaldığım için gitardan örnek vermek isterim ama piyano daha kolay anlaşılır olduğu için ondan örnek vereceğim. Beyaz tuşlar ana notalar, siyah tuşlar arıza notalar. Piyanoda, birbiri ile komşu sesler arası uzaklık, yani bir tuşun tam yanındaki tuş "yarım ses"tir. Aralarında bir tuş olan iki ses ise tam sestir. Gitarda da bir perde yarım ses, iki perde tam ses.

Şimdi... Herhangi bir sesten başlayıp, o sesin oktavına (yani tiz olan kendisine) 7 seste ulaşmaya çalışacağız. Ve bu diziye gam diyeceğiz. Ama toplamda, tam sesler ve arıza sesler olarak önümüzde 12 ses var. Hangilerine basacağız? İki tam bir yarım üç tam bir yarım dizisine göre giderseniz bu gama "majör gam" denir. Ana gam. En bilinen gam da budur zaten. Diğer tüm gamlar, bu gamın üzerine yapılan değişiklikler ile elde edilir.

İşte sizin söylediğiniz "tamamlayan notalar" dediğimiz sesler, gama başlanan herhangi bir notanın, gamının 3, 5 ve 7. sesleridir. Çift ses, minör, majör, 5'li dediğimiz akor notaları ya da akor (aynı anda 3 sesin -ya da rock ve blues gibi müzik türlerinde 2 sesin- bir arada tınlamasına akor denir) dediğimiz kavramın ortaya çıkış dinamiği bu. Bazı sesler, bazı seslerin gamında yer alıyor. Bazı sesler ise almıyor çünkü sıralı gamda o seslere basılmıyor. Atıyorum 6. ses -Altıncı ses- Bazı özel müzik türlerinde (klasik müzik ya da caz gibi) özel durumlarda, verilen duygunun çok dönüştürüldüğü, kasıldığı (kasmak deriz, zorlamak ya da sıkıştırmak gibi) ya da gerginleştirildiği anlarda bu alakasız sesler de kullanılabilir ama özel durumlar bunlar.

Özetle, birbirini tamamlayan notalardan oluşan müzikler, basit ve kolay anlaşılır müziklerdir. Siz, hep majör minör gibi, gamın üzerinde yer alan, birbirini tamamlayan, ana sesle direk ilgili notalarla bezeli bir beste yaparsanız o şarkı kolay algılanır. Kolay tüketilir. Gişe sineması gibi. Laz müteahhit apartmanı gibi. LCW tişörti gibi. Kolay, basit, kullanışlı, anlaşılır, hızlı tüketilir. Çünkü bu sesler bir arada olunca kolay algılanır.

Bayağı eksik anlattım aslında, okuyan müzisyen arkadaşlar varsa rahatsız olmuşlardır çünkü konu çok uzun. Tam olarak açıklamak için başka kavramlardan da bahsetmem lazım aslında. Ortak sesler var, eksik notalar var vs. Ama sorduğunuz soru kontrolsüz olunca önce konuyu toplamak gerekiyor. Özetle pop müzik tüketime yönelik olduğu için birbiri ile direk ilgili, yakın ve gamda yer alan, bu şekilde de kolayca algılanan seslerden oluşur. Klasik müzik ya da caz gibi müzikler ise çok daha karmaşık duygular içerdikleri ve doğaçlamaya yer verdikleri için çok daha karmaşık notalar, gamlar ve akorlar kullanırlar. O nedenle onları algılayabilmek için kulak kesilmek ve dikkatle dinlemek gerekir. Bir sekmede evrim ağacına bakıp diğer sekmede klasik müzik dinleyemezsiniz diye bir kural yok ama algılaması zor olur. Mesele hep gamlarda ve onların içinden çıkan akorlarda. Kabaca böyle...

114 görüntülenme
Kabul Edilen Cevap
5
Teşekkür (4)
Paylaş
5
Cevap Ver
Bu soruya cevap vermek için lütfen
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Sorulara Dön

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın