Evrim Ağacı Soru & Cevap
Reklamı Kapat
Puan Ver
2
Puan Ver

Maddenin sıvı ve gaz hali birbirinden farklı haller mi?

Geçenlerde bir dergide sıvı ve gazların aslında termodinamik olarak aynı faz olduğunu okudum ama pek anlamadım. Bunu izah edebilecek biri var mı?

1
Anonim 2
Teşekkür (1)
Hatırla
Takip
Paylaş
Reklamı Kapat
1 Cevap

Okuduğunuz muhtemelen şunu söylüyordu: Termodinamik olarak sıvı ve gaz "ayrı fazlar" değiller. Başka bir deyişle, teknik detayında sıvı ve gaz aslında aynı şeydir!

Günlük yaşantımızda maddenin halleri diye maddenin nasıl davrandığına bakarak ayrımlar yaparız: Akışkan değilse katı, akışkansa ama hacmi sabitse sıvı, bulunduğu ortamın hacmini alıyorsa da gaz! Bu ayrım Aristo'nun bitkileri otlar çalılar ve ağaçlar diye sınıflandırması gibidir.

Fiziksel olarak maddelerin fazlarını, maddelerin moleküler düzeyde sağladıkları simetrilere bakarak yaparız. Ya da daha günlük hayata yakın bir dilde, iki fazın maddenin farklı hali olabilmesi için, o iki faz arasında bir "geçiş" olması gerekmektedir!

Katı ve sıvı arasında bu geçiş bildiğimiz erimedir. Belirli bir basınçta buzun eriyeceği sıcaklık bellidir ve asla bir buz erimeden su haline gelemez.

Aynı şeyin sıvı ve gaz arasında da olduğunu düşünebilirsiniz: kaynama! Gerçekten de, kaynama bir faz geçişidir, ve eğer ki bir suyun kaynamadan gaz haline geçmesi mümkün değilse , su ve gaz iki farklı faz diyebiliriz!

Fakat suyu kaynatmadan gaz haline getirmek mümkün! Burada kastettiğim suyun kaynamadan da buharlaşması değil, bu kısmen ilintili de olsa başka bir konu. Suyu kaynatmadan gaz haline getirebilmemizin mümkün olmasını sebebi, kaynama diye ifade ettiğimiz olayın belirli bir sıcaklıktan sonra artık olmaması!

Bunu faz diyagramları ile görmek oldukça kolay. Aşağıdaki resimde görüldüğü gibi katı hal sıvı ve gaz halden her zaman bir çizgi ile ayrılmıştır. Fakat sıvı ve gaz halleri ayıran çizgi B noktasında biter, yani B noktasının sağından dolaşarak sıvıyı gaza kaynatmadan dönüştürmek mümkündür.

Kısacası kapalı bir kabı suyla doldurun. Kaptaki basıncı odadaki basıncın 300 katına çıkarın. Daha sonra 400 dereceye kadar ısıtın. 400 derecedeyken basıncı oda basıncına düşürün. Daha sonra da oda sıcaklığına geri soğutun. Artık elinizde su buharı var. Ve bu süreci yavaşça yaparsanız, hiçbir noktada net bir faz değişimi olduğunu gözlemlemeyeceksiniz. Çünkü özünde, sıvı ve gaz aynı fazın farklı halleri!

Puan Ver
2
Puan Ver
Teşekkür (1)
Paylaş
2
Cevap Ver
Bu soruya cevap vermek için lütfen
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Antik dünyada sanat ne idiyse, modern dünyada bilim de odur: ayırt edici özelliğimizdir. İnsan beyninde fayda, her zaman güzelliği takip eder.”
Benjamin Disraeli