Sorulara Dön
0
Felsefe

Liberalizmin ekonomik özgürlükleri diğer özgürlüklerden daha üstün görmesinin nedeni sizce nedir?

2
128 görüntülenme
Teşekkür
Hatırla
Takip
Paylaş
Reklamı Kapat
2 Cevap

Öncelikle liberalizmin bir kaç farklı çeşidi vardır. Bunlar; Muhafazakar Liberalizm, Sosyal Liberalizm, Klasik Liberalizm, Neo Liberalizm vb. türlerdir. Genel olarak çoğu liberal özgür ekonomiyi ve serbest marketi savunur. Lakin liberalizm daha çok sosyal bir ideolojidir diyebiliriz. Liberalizmin ekonomik ideoloji olarak yansıması Kapitalizmdir (Sosyalizm/Komünizm farkı gibi düşünebiliriz). Minarşi veya klasik liberalizm gibi ideolojilere bakacak olursak bunlar devletin piyasadan elini çekmesini ve market üzerindeki etkisini minimuma indirmesini ister. Eğer devlet ekonomiden tamamen elini çekerse doğal olarak hiçbir şekilde vergi alınmayacak, her şey özelleştirilecektir. Şu an tam olarak %100 kapitalist bir ülke olmadığı için direkt örnek veremiyorum lakin en kapitalist ülkelerden birisi olan Amerika'ya bakalım. Devlet vergiyi çok az alıyor, ekonomik olarak kısıtlamaları az. Bu nedenle, zekiyseniz veya çalışkansanız zengin olma ihtimaliniz hayli yüksek. Avrupa'daki sosyalist ülkelerdeki gibi devlet yüksek vergilerle veya denetimlerle önünüze engel koymuyor; sizin çalışarak, emek vererek kazandığınız paranın bir bölümünü sizden alıp evde yatan işsizlere dağıtmıyor.

Her şeyin özelleştirilmesine gelecek olursak da; polisin, sağlık sisteminin, avukatların, itfaiyenin özelleşmesi durumunda serbest piyasadan kaynaklanan bir rekabet ortamı olur. Bu nedenle herkes rekabet eder ve herkes insanlar kendilerini seçsinler diye kalitesini geliştirmeye çalışır. Çünkü eğer herkes yerinde saysa bile birisi çok ufak oranda daha kaliteli bir hizmeti aynı paraya sunsa herkes ondan hizmeti satın alır ve böylelikle diğerleri müşteri kaybedeceği için onlar da kendilerini geliştirir.

Aynı şekilde kapitalist liberal bir sistemde birisi çalışmalarının karşılıksız kalmayacağını bilir. Örnek olarak para çok büyük bir motivasyondur. Çünkü para beraberinde statü, güç, cinsel seçilimde öne çıkma gibi avantajları getirir. Para için gece gündüz çalışıp kafa yoran zeki ve potansiyeli olan insanlar büyük teknolojik ve bilimsel yeniliklere adım atar.

Her insan aynı değildir tabi, herkes mucit veya bilim adamı olacak diye bir kaide yok. Sanatçı, şairler de insanlara hizmet edip karşılığında para alabildikleri sürece varlığını sürdürür. Lakin eğer artık markette o ürünlere talep yoksa, üzgünüm, artık elveda deme vakti gelmiştir.

Arz-talep aslında her şeyin özüdür. Bu konu hakkında böyle kısa bir yazı çok şey anlatamaz. Saatlerce detaylıca ekonomik ve sosyal olarak neden serbest piyasanın daha iyi olmasını analizlerle açıklamam gerekebilir. Burada yazdıklarımın da kopuk veya eksik olması bu yüzdendir. Eğer duygulardan arınarak düşünecek olursanız mantıklı olan iç ekonomide devletin minimum vergilendirmeye inmesi ve her şeyi ücretsiz yapmamasıdır. Tabi bu sorunun kesin bir cevabı yoktur, özneldir. Öyle olmasaydı zaten Komünizm diye bir şey olmazdı. Eğer -örnek olarak kendimi vereceğim- ben şu an saatlerce ilerideki konumumu, statümü ve paramı güzel bir seviyeye çıkarmak için çalışıyorsam devletimin benden emeğimin karşılığı olan parayı alıp tüm gün partileyen diğer insanlara işsizlik yardımı olarak vermemelidir. Türkiye için örnek vereyim: Sivasta çocuğunu zorla okula gönderen bir babanın 4000 lira brüt maaşından kestiği 1000 lira (Sadece gelir vergisi bu orandadır, dolaylı vergileri de hesaba katarsak 3000 lirayı bile bulabilir) adamın bırak kendisini, çoğu ihtimalle çocuğunun bile göremeyeceği (geçmeyi geçtim zaten) istanbul boğazında bir köprüye harcanmamalıdır. Bu arada bu olaylar sırasında devlet yozlaşmışsa zaten anlarsınız neden devletin ekonomiye el atmaması gerektiğini. Kendi yandaşlarına ihale verir, sadece çıkarı olan fabrikalara yardım eder, para kaçırır...

239 görüntülenme
1
Teşekkür (1)
Paylaş
1

Liberalizmin ekonomik özgürlüğü diğer özgürlüklerden daha üstün görmesi diye bir durum yoktur.

Liberalizm en temelinde kişinin vücuduna olan özel sahipliğine dayanır. Siz, vücudunuza sahipsinizdir. Geri kalan her şey buradan türetilir. Siz vücudunuza sahipseniz, vücudunuzun ürettiklerine de sahipsinizdir. Ve bu ürüne sahip olan kişi siz iseniz, o ürün hakkında söz sahibi olan da sizsinizdir. O zaman neyi nasıl satacağınıza siz karar verirsiniz, ekonomik özgürlük buradan doğar.

Ama fark edecek olursanız ekonomik özgürlüğün/serbest piyasanın etik savunması sadece özel mülkiyetten türetilmiştir. O hâlde liberalizm aslında ekonomik özgürlüğü temel almıyor, seni ve senin kendine olan sahipliğini temel alıyor. Birey kendi vücuduna sahipse kendi vücuduna istediği her şeyi yapar. Kendi mal ve mülklerine sahipse kendi mal ve mülkünde istediğini yapar. Liberalizm budur, salt ekonomik özgürlük değildir.

118 görüntülenme
0
Teşekkür (1)
Paylaş
0
Cevap Ver
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Sorulara Dön

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın