Sorulara Dön
1
Ekonomi & Siyaset Bilimi

Kapitalizmin kotu yanlari nelerdir?

2
379 görüntülenme
Hatırla
Takip
Paylaş
Reklamı Kapat
2 Cevap

En basit haliyle, merkezde kapital in olması, bu sistemin insan için uyumlu olmaması demek oluyor. Merkezinde insanın olmadığı sistemlerle bugüne geldik. Şu anda da menfaat - güç - kapital - para nın merkezde olduğu bir sistem içindeyiz. Bu bize gayet normal görünebilir. Bir zamanlar da kölelik sistemin bir parçası ve -normal- idi. O dönemde kölelik kalkacak, insanların varoluşsal bir değeri olacak, kimse köle olmayacak deseydik, muhtemelen deli damgası yerdik. Şu anda da merkezde duran kapitalin yerini İNSAN ın alacağını iddia ederek deli damgasına maruz kalınabilir. Biraz daha ileri giderek deli gömleğini giymeyi göze alarak, merkeze GELİŞİMin geleceğini görmenin de mümkün olabileceğini ifade etmek mümkün. Bunlar ütopik gelebilir, ancak dediğim gibi köleliğin kalkması da o dönem için ütopik idi. Sosyal yapı CANLI olduğu için biz istemesek de değişir. Bu kaçınılmaz. Ve bu değişim giderek hızlanıyor.

Merkezde kapitalin olması, insanın kapital için ARAÇ olması demek. Temel olan menfaat ve alım gücü. Bunun için insan harcanabilir. İnsanın varoluşsal değeri ile çelişen bir sistem. Bireyin bütün gününü çalıştığı işe vermesi, ve sonunda da zengin olmaması durumu, özgürlük kısıtlayıcı - bireyin gelişimini kısıtlayıcı bir sistem aslında. Bu demek değil ki, üretim dursun, kimse çalışmasın. Bireyin nitelikleri gözetilerek de üretim devam edebilir. Böyle olduğunda kişi zorunluluktan dolayı üretimde yer almayacak, hem üretim sağlanmış hem de bireyin temel varoluşsal değeri korunmuş olacaktır.

Fütüristlerin daha önce 20 hatta 50 yıllık öngörüleri tutabiliyordu. Ancak günümüzde 5 yıllık öngörü yapmak bile oldukça zor. Sosyal yapı o kadar hızlı evriliyor ki, neler olacağını bilemiyoruz. İfade ettiklerim fütürist, ütopik değil. Eğer hırslarıyla, tek güç olma gibi anlamsız amaçlarıyla ilerlemeyi bırakırsa insanlık, popülasyon olarak kendini kurtarabilecek sistemler kurabilir.

361 görüntülenme
1
Paylaş
1

Kaynaklar

Yoktur... Kapitalizm sadece üretim araçlarının özel mülkiyeti ve serbest piyasadır. İnsanlar özel yatırımları ile kâr etmek için ürün veya hizmet verirler. Bunun kötü yanı ne olabilir?

Düşünelim. Yatırımcının amacı nedir? Yüksek kâr elde etmektir. Nasıl yüksek kâr edersiniz? Düşük fiyattan üretip yüksekten satarak kâr edersiniz. Peki bir şeyin fiyatı nasıl belirlenir, bu fiyatlar neye göre düşük ve neye göre yüksektir?

Basitçe anlatırsak, serbest piyasada bir şeyin fiyatı ürüne olan talebe göre belirlenir. Talep düşükse, yani çok az insan bu ürüne sahip olmak istiyorsa, ürünün fiyatı düşüktür. Talep yüksekse, yani çok fazla insan bu ürünü istiyorsa, ürünün fiyatı yüksektir. "Kapitalist domuz" ne yapar? Sizin talep etmediğiniz ürünleri alır, sizin talep ettiğiniz ürünlere çevirir. Bunu babasının hayrına değil, kendisi için yapar; ancak siz de kârlı çıkarsınız.

Tabii tek bir "kapitalist domuzumuz" yoktur, bunlar birçoktur. Eğer biz bir ürünü çok fazla talep ediyorsak çok fazla kapitalist domuz adımını atar, bu ürünleri üretir. Sonra ne olur? Piyasada fiyatı belirleyen diğer etken arzdır. Eğer piyasada bir ürün çok az bulunuyorsa, yani kıtlık varsa, fiyat yükselir. Tam tersine her yerde varsa, fiyat düşer. Kapitalist domuzlar da kâr etmek için bu ürünü ürettiklerinde ürünün arzını arttırırlar, yani kıtlığı telafi ederler. Fiyatı düşürürler. Kapitalist domuzların bencil istekleri sayesinde ürünü daha ucuza ve daha fazla alırsınız.

Ekstrem yoksullukta yaşayan nüfusun yüzdesi. Küresel kapitalizm altında fakirlik dramatik bir şekilde düşmüştür, insanların hayat standartları gelişmiştir.
Ekstrem yoksullukta yaşayan nüfusun yüzdesi. Küresel kapitalizm altında fakirlik dramatik bir şekilde düşmüştür, insanların hayat standartları gelişmiştir.
Our World in Data

O hâlde kapitalizm bu şekilde işler. Domuzların bencilliğine güvenir. Siz de bencillikten ekonomik olarak kârlı çıkarsınız. Ama bunla da kalmaz. Önemli bir gerçek, bu domuzların birbirlerini sevmedikleridir. Domuzlar birbirine düşmandır. O yüzden rekabet ederler. Siz tüketici olarak sizin en çok hoşunuza giden ürünü alırsınız. Ama hoşunuza giden ürünü ben üretmiyorsam bu benim zararımadır! O hâlde ne yaparım? Ürünü değiştiririm. Kâr etmek istiyorsam ürünü sizin hoşunuza gidecek şekle getiririm, ki diğerini değil de benimkini alasınız. Kârın yegane yolu budur. Bu inovasyon demektir, kapitalizm sadece ürünleri daha kolay erişilir kılmaz; ürünlerin kalitesini de arttırır. Bunların hepsinde zarar görmek çok zordur.

131 görüntülenme
0
Paylaş
0

Kaynaklar

Cevap Ver
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Sorulara Dön

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Bu Eseri Neden Tavsiye Ediyorsun?
Aşağıdaki kutuya, isimli neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin faydalı bulunması halinde Evrim Ağacı kullanıcılarından daha fazla UP kazanman [UP bilgi linki] mümkün olacak. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Tavsiye Et