Bu Reklamı Kapat
Sorulara Dön
2
İnsan türü içindeki varyasyon diğer canlı türlerine göre neden daha düşük seviyededir?
105 görüntülenme
  • Soruyu Takip Et
  • Raporla
2 Cevap
Bu Reklamı Kapat
Cevap
Ufuk Derin
Ufuk Derin Öğrenci-Okur

Biraz düşününce birbirine bağlı iki etken geldi aklıma. İlk etken homo sapiens türünde kayda değer izolasyon olmaması. İkinci olarak doğal seçiminin etkisini oldukça azaltmış olmamız.

Çok yayılmış olmamıza rağmen gelişen beynimiz sayesinde normalde coğrafi izolasyondan dolayı farklılaşacak gruplar bile kaynaşabiliyor. Doğal seçiminin etkisini azalttığımızda ise bu evrimi çok yavaşlatıyor ve değişimi azaltıyor.

Yani çok geniş yerlere yayıldığımızda birbirimizden izole olmamız ve oradaki seçilim baskıları ile evrimleşmemiz gerekiyor ki tür içindeki çeşitlilik artsın hatta çok uzun süre devam ederse türleşme yaşansın. Ama bizde gelişen zekamız dolayısı ile bu etkiler diğer türlere göre çok az. Yani seçilim baskılarını da izolasyonları da çok azalttık. Benim aklıma gelen iki etken bunlar.

Bu Reklamı Kapat

Birinci etken için Türleşme mekanizmalarına bakabilirsiniz. Sonuçta çeşitliliği arttıran etkenlerdir ve pat diye olmuyor türleşme. İkinci etken gibi evrimsel değişimi hangi durumların azalttığını anlamak için HW dengesi yazısına bakabilirsiniz.

121 görüntülenme

Kaynaklar

  1. Ç. M. Bakırcı. Türleşme - 2: Türleşme Nedir? Farklı Türler Nasıl Oluşur? Allopatrik Türleşme Ne Demektir?. (20 May 2011). Alındığı Tarih: 11 November 2020. Alındığı Yer: Evrim Ağacı | Arşiv Bağlantısı
  2. Ç. M. Bakırcı. Evrimin Boş Hipotez Matematiği: Hardy-Weinberg Dengesi. (21 March 2014). Alındığı Tarih: 11 November 2020. Alındığı Yer: Evrim Ağacı | Arşiv Bağlantısı
0
  • Raporla
Cevap
Merve Arıcıbaşı
Merve Arıcıbaşı PhD Veterinary Sciences

Bir canlı popülasyonunun evrimi; zeka-boy vb. özellikleri meydana getiren gen alellerinin popülasyon içindeki dağılımının nesiller boyunca değişmesidir. Eğer bir popülasyonun yıllar içinde ortaya çıkan yeni nesillerindeki gen dağılımlarının istatistiğini tutarsanız, önceki nesillere göre sonraki nesillerdeki gen frekanslarının değişimi evrime işaret eder. Eğer bir popülasyonun nesillerindeki gen frekansları yıllar boyunca hiç değişmeseydi, Hardy-Weinberg dengesi söz konusu olurdu (evrimin sıfır hipotezi). Yani, evrim yasası işlemezdi. Bunu gözleyerek doğrulayabilir veya yanlışlayabilirsiniz. Tek yapmanız gereken, popülasyondan seçeceğiniz gen dizilimlerini (ki bu genler davranışlara veya özelliklere etki etmelidir) nesiller boyunca değişip değişmediğini gözlemektir. Neden Hardy-Weinberg dengesi ihlal oluyor, nedenlerine bakalım:

1) Eşeyli üreyen canlılar rastgele birleşmezler (rastgele birleşseydi H-W dengesinin korunmasına katkı yapardı). Tam aksine, partnerler kendi kriterlerine göre seçim yaparlar. Bu seçimler yeni nesillerin gen frekanslarını etkiler.

2) Popülasyonun büyüklüğü oranında genetik sürüklenme yani popülasyon içinden göç eden veya popülasyona katılan canlılar, popülasyondaki gen frekanslarını değiştirir. Eğer popülasyon çok çok büyükse bu etki azalır, H-W dengesine katkı yapar.

Bu Reklamı Kapat

3) Genlerde mutasyonlar olur. Mutasyon sadece dış etkenlerden kaynaklanmaz; hücre bölünmeleri sırasında tranzpozon, kromozomal yer değiştirme, silinme, ters dönme türünden olaylar da gerçekleşir. Bu mutasyonlar da gen frekanslarını etkiler. Hiç mutasyon olmasaydı (hücreler mükemmel çalışsalardı) H-W dengesine katkı yapardı.

4) Popülasyondaki bireyler eşit şartlarda yaşayıp ölmezler. Çevrenin, iklimin, coğrafyanın, av-avcı ilişkilerinin, gıda kaynaklarının bireylere farklı yansıması ve bireylerin genlerinin yaşamsal mücadeleye katkısı popülasyonun dengesini değiştirir, bu da popülasyondaki gen frekanslarını etkiler. Ne durumda olursa olsunlar, bir popülasyondaki tüm canlılar yaşayabilselerdi, H-W dengesine katkı yapardı.

Şimdi doğadaki canlıları bir kenara koyup biz insanlarda H-W dengesi var mı diye bakalım:

Bu Reklamı Kapat

1) İnsanlar rastgele eşleşip çocuk yapmazlar. Eğer dünyadaki tüm insanlar her gün rastgele bir sistemle eşleştirilselerdi (örneğin Amerika'daki bir erkek Asya'daki bir kadın ile) H-W dengesine yaklaşırdı.

2) İnsan popülasyonu çok çok büyüktür. Üstelik genetik sürüklenmeler coğrafi gerçekleşir, tüm insanlar bazında bakarsak göç bulunmaz. H-W dengesine katkı yapar.

3) Mutasyon her zaman gerçekleşir. Bu değişim gen frekanslarına etki eder. Ama bu etki, popülasyon büyüklüğü nedeniyle çok çok azdır. H-W dengesine katkı yapar.

4) Stephen Hawking örneğini hatırlarsak, insanlar her şart altında yaşarlar. Bu durum H-W dengesine katkı yapar.

Bu faktörler insanlarda varyasyonun az olduğunu gösterir.

169 görüntülenme

Kaynaklar

  1. Ç.M. Bakırcı. Evrimin Boş Hipotezi Matematiği. (21 March 2014). Alındığı Tarih: 29 October 2020. Alındığı Yer: Bağlantı | Arşiv Bağlantısı
0
  • Raporla
Cevap Ver
İlginizi Çekebilecek Sorular
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Sorulara Dön
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nda reklamları 2 şekilde kapatabilirsiniz:

  1. Ücretsiz üye girişi yapmak: Sitedeki reklamların %50 kadarını kapatmak için ücretsiz bir Evrim Ağacı üyeliği açmanız ve sitemizi/uygulamamızı kullanmanız yeterli!

  2. Maddi destekçilerimiz arasına katılmak: Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, sitemizin/uygulamamızın çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, %100 reklamsız ve çok daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Bu Eseri Neden Tavsiye Ediyorsun?
Aşağıdaki kutuya, isimli neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin faydalı bulunması halinde Evrim Ağacı kullanıcılarından daha fazla UP kazanman [UP bilgi linki] mümkün olacak. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Tavsiye Et