Evrim Ağacı Logo Evrim AğacıSoru & Cevap
Evrim Ağacı Soru & Cevap
Reklamı Kapat
Puan Ver
2
Puan Ver

İnsan türü içindeki varyasyon diğer canlı türlerine göre neden daha düşük seviyededir?

2
Mustafa Emir Türkcan 2
Teşekkür (2)
Hatırla (1)
Takip
Paylaş
Reklamı Kapat
2 Cevap

Biraz düşününce birbirine bağlı iki etken geldi aklıma. İlk etken homo sapiens türünde kayda değer izolasyon olmaması. İkinci olarak doğal seçiminin etkisini oldukça azaltmış olmamız.

Çok yayılmış olmamıza rağmen gelişen beynimiz sayesinde normalde coğrafi izolasyondan dolayı farklılaşacak gruplar bile kaynaşabiliyor. Doğal seçiminin etkisini azalttığımızda ise bu evrimi çok yavaşlatıyor ve değişimi azaltıyor.

Yani çok geniş yerlere yayıldığımızda birbirimizden izole olmamız ve oradaki seçilim baskıları ile evrimleşmemiz gerekiyor ki tür içindeki çeşitlilik artsın hatta çok uzun süre devam ederse türleşme yaşansın. Ama bizde gelişen zekamız dolayısı ile bu etkiler diğer türlere göre çok az. Yani seçilim baskılarını da izolasyonları da çok azalttık. Benim aklıma gelen iki etken bunlar.

Birinci etken için Türleşme mekanizmalarına bakabilirsiniz. Sonuçta çeşitliliği arttıran etkenlerdir ve pat diye olmuyor türleşme. İkinci etken gibi evrimsel değişimi hangi durumların azalttığını anlamak için HW dengesi yazısına bakabilirsiniz.

Puan Ver
0
Puan Ver
Teşekkür
Paylaş
0

Kaynaklar

  • Ç. M. Bakırcı. Türleşme - 2: Türleşme Nedir? Farklı Türler Nasıl Oluşur? Allopatrik Türleşme Ne Demektir?. (20 Mayıs 2011). Alındığı Tarih: 11 Kasım 2020. Alındığı Yer: Evrim Ağacı | Arşiv Bağlantısı
  • Ç. M. Bakırcı. Evrimin Boş Hipotez Matematiği: Hardy-Weinberg Dengesi. (21 Mart 2014). Alındığı Tarih: 11 Kasım 2020. Alındığı Yer: Evrim Ağacı | Arşiv Bağlantısı

Bir canlı popülasyonunun evrimi; zeka-boy vb. özellikleri meydana getiren gen alellerinin popülasyon içindeki dağılımının nesiller boyunca değişmesidir. Eğer bir popülasyonun yıllar içinde ortaya çıkan yeni nesillerindeki gen dağılımlarının istatistiğini tutarsanız, önceki nesillere göre sonraki nesillerdeki gen frekanslarının değişimi evrime işaret eder. Eğer bir popülasyonun nesillerindeki gen frekansları yıllar boyunca hiç değişmeseydi, Hardy-Weinberg dengesi söz konusu olurdu (evrimin sıfır hipotezi). Yani, evrim yasası işlemezdi. Bunu gözleyerek doğrulayabilir veya yanlışlayabilirsiniz. Tek yapmanız gereken, popülasyondan seçeceğiniz gen dizilimlerini (ki bu genler davranışlara veya özelliklere etki etmelidir) nesiller boyunca değişip değişmediğini gözlemektir. Neden Hardy-Weinberg dengesi ihlal oluyor, nedenlerine bakalım:

1) Eşeyli üreyen canlılar rastgele birleşmezler (rastgele birleşseydi H-W dengesinin korunmasına katkı yapardı). Tam aksine, partnerler kendi kriterlerine göre seçim yaparlar. Bu seçimler yeni nesillerin gen frekanslarını etkiler.

2) Popülasyonun büyüklüğü oranında genetik sürüklenme yani popülasyon içinden göç eden veya popülasyona katılan canlılar, popülasyondaki gen frekanslarını değiştirir. Eğer popülasyon çok çok büyükse bu etki azalır, H-W dengesine katkı yapar.

3) Genlerde mutasyonlar olur. Mutasyon sadece dış etkenlerden kaynaklanmaz; hücre bölünmeleri sırasında tranzpozon, kromozomal yer değiştirme, silinme, ters dönme türünden olaylar da gerçekleşir. Bu mutasyonlar da gen frekanslarını etkiler. Hiç mutasyon olmasaydı (hücreler mükemmel çalışsalardı) H-W dengesine katkı yapardı.

4) Popülasyondaki bireyler eşit şartlarda yaşayıp ölmezler. Çevrenin, iklimin, coğrafyanın, av-avcı ilişkilerinin, gıda kaynaklarının bireylere farklı yansıması ve bireylerin genlerinin yaşamsal mücadeleye katkısı popülasyonun dengesini değiştirir, bu da popülasyondaki gen frekanslarını etkiler. Ne durumda olursa olsunlar, bir popülasyondaki tüm canlılar yaşayabilselerdi, H-W dengesine katkı yapardı.

Şimdi doğadaki canlıları bir kenara koyup biz insanlarda H-W dengesi var mı diye bakalım:

1) İnsanlar rastgele eşleşip çocuk yapmazlar. Eğer dünyadaki tüm insanlar her gün rastgele bir sistemle eşleştirilselerdi (örneğin Amerika'daki bir erkek Asya'daki bir kadın ile) H-W dengesine yaklaşırdı.

2) İnsan popülasyonu çok çok büyüktür. Üstelik genetik sürüklenmeler coğrafi gerçekleşir, tüm insanlar bazında bakarsak göç bulunmaz. H-W dengesine katkı yapar.

3) Mutasyon her zaman gerçekleşir. Bu değişim gen frekanslarına etki eder. Ama bu etki, popülasyon büyüklüğü nedeniyle çok çok azdır. H-W dengesine katkı yapar.

4) Stephen Hawking örneğini hatırlarsak, insanlar her şart altında yaşarlar. Bu durum H-W dengesine katkı yapar.

Bu faktörler insanlarda varyasyonun az olduğunu gösterir.

140 görüntülenme
Puan Ver
0
Puan Ver
Teşekkür
Paylaş
0

Kaynaklar

  • Ç.M. Bakırcı. Evrimin Boş Hipotezi Matematiği. (21 Mart 2014). Alındığı Tarih: 29 Ekim 2020.
Cevap Ver
Bu soruya cevap vermek için lütfen
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Reklamı Kapat
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“...yine de dönüyor.”
Galileo Galilei
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol