Sorulara Dön
0
Felsefe

Her şeyin bir sebebi/nedeni olmalı mı?

Ben her şeyin bir nedeni olduğunu düşünüyorum. Şahsen bilimde kendi-kendine diye bir kavram olduğunu duymadım. O zaman bir sebep olmak zorunda değil mi? Big bang in neden olduğu sorusundan yola çıkarak bir yaratıcı olduğunu düşünüyorum. Bir canlı bile yaptığı şeylerden bir beklenti içindeyse biz insanların bir amacı olmalı mı sizce?

2
Teşekkür
Hatırla
Takip
Paylaş
Reklamı Kapat
2 Cevap

Her şeyin sebebi olduğu düşüncesi yaratıcı fikri ile çelişmektedir. Yaratıcı veya muhtemelen bahsettiğiniz özellikteki bir Tanrı ezeli ebedi yani nedensiz bir varlıktır. Neden-sonuç silsilesinde geri sararak işin içinden çıkamayan kişiler bunun için "Diğer şeylerin nedeni olan ama kendi nedensiz olan varlık olan Tanrı/yaratıcı" fikrini ortaya atmıştır. Ama nedensiz bir varlık Tanrı olmak zorunda değil. Maddesel form, meta madde veya sanal enerji gibi Tanrı veya herhangi bir süper güç olmayan "doğal" bir yaratıcı faktör olabilir. Bu faktör kendinden ezeli ve ebedi diyebilirsiniz. "Her şeyin sebebi olmak zorundadır." derseniz sonsuza kadar giden neden-sonuç zinciri olabilecek sanal enerji/madde düşünebilirsiniz. Biraz düşünmesi zor ve "maddeception" olabilir ama olasılık dahilinde.

Not: Kendi kendine olan çok şey var bilimde. Çoğu tepkime ve doğal süreç buna örnek ama bu "sebepsiz" demek değil. Doğru kelimeler ile ifade edemediniz sanırım o kısmı.

Not 2: Bir canlı "bile" beklenti içerisinde... diye devam eden kısmı da hatalı çünkü ilk olarak çoğu canlının bu türden bir beklenti içerisinde olduğunu sanmıyorum. Beklenti içerisinde olanlar bizim gibi doğal süreçler yüzünden zekası daha gelişmiş türler. Bu durumda bile kullanmanız hatalı çünkü beklenen bir durum bu. Ayrıca cansızlar da böyle bir beklenti içinde değil.

143 görüntülenme
3
Teşekkür (1)
Paylaş
3

Neden – sonuç ilişkisi özünde zamana dayalı bir mekanizmadır. Bir sonucun nedeni, doğrusal (linear) kabul edilen/algılanan zaman çizgisinde haliyle o sonuçtan önce var olacaktır. Açıklamada belirttiğiniz gibi sonuçların nedenlerini geriye sararak Big Bang’e ulaşabiliriz fakat ulaştığımız bu noktadan daha geriye götüremeyiz bu mekanizmayı.

Zaman göreceli ve değişken bir kavramdır ve var oluşu tamamen mekana gebedir çünkü zaman ve mekan aynı anda var olagelmiştir; bu yüzden zaten uzayzaman (spacetime) denir.

Big Bang’in öncesinde henüz mekan var olmamışken zamandan bahsetmek de yanlıştır ve bu da bizi neden – sonuç ilişkisinin çalışmadığı bir konumda bırakır. Zaman ve mekan Big Bang’e kadar var olmadıysa da Big Bang (öncesinde neden’i var olamayacağı için) bir “sonuç” ya da bir “neden” olamaz. Bu doğrultuda “Big Bang'e ne sebep oldu?” gibi sorular da maalesef ki elimizde patlar çünkü öncesinde hiçbir şey olmayan bir şeye, başka bir şeyler sebep olamaz. Bilimsel olarak.

İnanç boyutunda ise bu noktada devreye Tanrı’yı sokmak mantıklıdır çünkü Tanrı olarak adlandırılan kavram ebedi olduğundan zaten “nedensiz”dir ve yapısı gereği nedensiz olan bir kavramı zaten herhangi bir konuda herhangi bir boşluğu doldurmak için rahatlıkla kullanabilirsiniz.

Ayrıca konuya dair ilgisi olan herkesin şu romana da bir göz atmasını öneririm:

Tanrı'nın Formülü (The Einstein Enigma) - José Rodrigues dos Santos

Saygılarımla

0
Teşekkür
Paylaş
0
Cevap Ver
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Sorulara Dön

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın