Sorulara Dön
0
Evrim & Abiyogenez

Hemen her toplumda kadının hakları neden gasp edilmiş ve evrimin bundaki rolü nedir?

Bu konuda bilgim kısıtlı da olsa hemen hemen insanlık tarihinin başından günümüze kadar kadın hakları sömürülmüş. Günümüzde de mutluluk verici istisnalar artsa da kadının toplumumuzdaki yeri açık. Bütün bunların sebebi nedir? Evrimin bundaki rolü nedir?

2
Teşekkür
Hatırla
Takip
Paylaş
Reklamı Kapat
2 Cevap

Toplumsal cinsiyetin hayvan evcilleştirme ve yerleşik düzene geçiş ile ayrıştığı savunuluyor.

Cinsel birleşmeden 9 ay gibi uzun bir süreçten sonra bebeğin ortaya çıkması, insanların cinsel birleşme-doğum arasında erkeğin fonksiyonunu farketmelerini ancak evcilleştirilen ilk hayvanlardan olan keçi, koyun sürülerine erkek katmadan (sadece dişi hayvanlardan oluşan sürülerde yavru alınmaması) döl alınmadığı gözlemiyle gerçekleşiyor.

Sosyal antropoloji avcı toplayıcı toplumlarda kadının hakim bir rol oynadığı, sosyal gruplarda bebeklerin toplulukça birlikte yetiştirildiği ve babalık mevhumunun olmadığını savunuyor.

Yerleşik düzene geçişten sonra küçük kabile veya klanlarda da çocuk yetiştirme iş bölümü içinde yapılabilirken şehirlerin oluşması ile kamu alanlarının sınırları çizilmeye başlanıyor. Şehirler ile birlikte mülkiyet ve kamu alanları ayrılıp babalık kurumunun gelişmesiyle birlikte bebeğin babasının belirli olması önem kazanmaya başlamasıyla birlikte kadın kamu alanlarının dışına itiliyor.

Kültürbilimci Karl Jasper'sin "akis çağı" olarak nitelendirdiği dönem M.Ö. 8. ve 3. yüzyıllar arasında bu tür bir toplumsal cinsiyet paradigmasının oluştuğu yönünde. Yani insanlık tarihinin son 2500 yıllık bir döneminde görülen bir olgu diyebiliriz. Ayrıca günümüzde hala varolan bazı ilkel kabilelerin kadın hakim yaşam biçimlerine sahip olduğunu da eklemek gerekir.

1
Teşekkür (1)
Paylaş
1

Bu konu, muhtemelen günümüzün en çarpıtılmış, en karmaşıklaşmış ve en safsatalarla bezenmiş konusu. Kadın hakları... Zaten bu da insan haklarından doğmuş bir kavram ama her şekilde bizim yarattığımız ve başımıza bela olan bir durum. Siz, kadın hakları derken neyi kast ediyorsunuz bilemiyorum ama genel olarak bu konu, kadın erkek eşitliği ile paralelleştiriliyor. Ben de bu bağlamda cevap vereyim.

Öncelikli olarak şunu söyleyelim: İnsan yer yüzünde yüzbinlerce yıldır var. İnsan hayatında erkeğin ve kadının durumu, konumu, görevi evrimsel olarak pek de karmaşık değil. Kısaca özetlersek eğer insan üreyip çoğalacaksa burada üreme ve çocuk doğurma anlamında büyük yük kadının omuzlarında. Kadın hamileliği, doğadaki en zor hamileliklerden biri. Hamile bir kadın, bedensel olarak kısıtlı oluyor. Bu nedenle hamile kadın hamilelik süresince korunmalı, bakılmalı, doyurulmalı. İnsan yavrusu da doğduğunda doğadaki diğer yavrulardan çok daha zayıf oluyor ve uzun süre yoğun bakım altında olması gerekiyor. Bu süreçte de birileri çocuğa bakmalı. E anne de memeleri ile çocuğu besleyebildiği için anneyi beslemek direk çocuğu beslemek oluyor. Bu şekilde anne yavruyu direk besler konumda olduğu için onu bırakamaz ve bu nedenle de avlanamaz, doğal düşmanlarla savaşamaz, iklim şartlarına karşı konuma altına olmalı ve bu da bir yuvayı gerekli kılıyor vs. Bu sürede de anne tarafından yoğun olarak bakılmalı. Bu durumda da hem hamilelikte anneyi, hem de doğumdan sonra hem anneyi hem çocuğu birileri korumalı. Bu süre toplam olarak en az 5-6 yıl.

Bu gereklilikler de direk olarak bir erkek eş-baba figürünü kaçınılmaz kılıyor. Bir erkek, bir kadına ve çocuğa en az 5-6 yıl boyunca bakmazsa, bir kadın da bu sürelerle bir erkekle hayatını birleştirmezse insan üreyemez. Bir kadının, tek başına, erkekten sadece sperm alarak çocuk büyütmesi çok zor. Bu durum evrimsel. Tercih değil, hak değil, kanun değil, ahlak değil, sadece evrimsel. Milyonlarca yıl boyunca bu böyle olmuş, zaten böyle yaşanmış.

Bu dinamikler de baba-anne-çocuk üçgeninde belirli sosyal, duygusal, cinsel, fiziksel pozisyonlar yaratmış durumda. Kadın çoğunlukla çocuğu doyurduğu için genelde yuvada olacak. O nedenle evin yöneticisi kadındır. Ev, erkekten çok kadının mekanı ve ortamı çünkü. Kadın orada daha güçlü, etkin, hâkim, uzman. Evde kadın erkeği yönetir, nokta. Erkek de sürekli o evi doyurmak, korumak zorunda. Bu nedenle de dış işlerden erkek sorumlu. Erkek de dışarıya karşı daha etkin, güçlü, hâkim. Fiziksel yapılarımız, zihinsel gelişimimiz, psikolojik yapılarımız falan da bu doğrultuda biçimlenmiş. Erkek evi çekip çeviremez, kadın dışarıda başarılı olamaz demek değil bu. Bir hak, bir baskı, bir tercih, bir kanun, bir ahlak meselesi değil. Gerçek şu: Bu daha verimli. Böyle bir görev bölümü yapmak daha zekice. Bu ayrımların doğurduğu görev bölümünü çağdaş dünyada istemeyen yapmayabilir çünkü ilkel çağlardaki çetin şartlar bugün söz konusu değil ama bireylerin evrimsel gelişimi bu yönde. Dediğim gibi bu ayrım, ailenin varlığını sürdürmesi için en verimli yöntem.

Çağlar boyu, evrimsel rolünden dolayı kadınlar, dış dünyada, erkekler kadar etkin olamamışlar. Bu alışılageldik bir yapı teşkil etmiş. Erkekler de sahip oldukları hâkimiyetle kadınlar üzerine baskı kurmuşlar. Bu nedenle de çağdaş dünyada kadınlara, erkeklere ve topluma karşı çeşitli haklar tanınmış.

Ama bazı kadınlar bu hakları bulandırıyorlar ve "biz ezildik, şimdi ezmeliyiz" gibi bir dengeye getirmeye çalışıyorlar. Bu çaba, bazı örneklerde "Erkeklere ölüm!"e varıyor. Kabaca çizdiğim bu çerçeve ve yine bu çerçevenin ortaya çıkardığı başka bir çok sosyal, kültürel, ahlaki vs. durum safsatalarla, kavram karmaşalarıyla bağlamından ve aslından koparılıyor. Çeşitli evrimsel roller de değiştirilmeye çalışılıyor ki bu büyük bir hata.

Elbette ve elbette, hiç bir şüpheye yer bırakmayacak biçimde kadın ve erkek arasında bir zeka, akıl, beceri farkı yoktur. Zeka, eğitim, akıl, beceri gerektiren tüm meslekler, kadın ve erkek tarafından aynı başarı ile icra edilebilir. Bu açıdan ve toplamda arada bir üstünlük yoktur. Yani ne kadın erkekten üstündür, ne erkek kadından. Ama belirli spesifik alan ve konularda üstünlük vardır. Bazı konularda kadın, bazı konularda erkek üstündür. Kanun, hukuk, vatandaşlık gibi konularda eşit olunsa da başka bir çok konuda kadın ve erkek eşit değildir, olmamalıdır zaten. Kadın ve erkek birbirinin tamamlayıcısıdır. Evrimsel olarak ortaya çıkan işbirliğinin doğurduğu bir sonuç bu. Hak hukuk meselesi de değil. Kadın erkeğe, erkek kadına, üstün olduğu vasıfları bağlamında saygı duymalı.

1
Teşekkür (1)
Paylaş
1
Cevap Ver
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Sorulara Dön

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın