Evrim Ağacı Soru & Cevap
Reklamı Kapat
Puan Ver
1
Puan Ver

Hangi noktadan sonra ışık hızını toplayamıyoruz?

C + c = c diyor einstein ama arabamızın hızı 0. 0000001 c olunca ve karşı yönden de aynı hızda araba gelince 2 katı hızı olarak ölçüyoruz hızını ,hangi hız limitinden sonra ışık hızı toplanamıyor? Ve açıklaması nedir?

1
Teşekkür (1)
Hatırla
Takip (1)
Paylaş
Reklamı Kapat
1 Cevap

Sorunun yanıtı "ne kadarlık bir hataya razıyım?" sorusunun yanıtı ile ilişkili. Yere göre hızı ile hareket eden bir araca zıt yönde hızı ile giden araçtan bakan bir kişi, ilk aracı hızı ile gidiyormuş gibi görür.

(1)

Aynı yönde aynı hız ile hareket söz konusu ise (v1=-v2), olacaktır. Günlük yaşamda da deneyimlediğimiz, aynı yönde aynı hızla giden iki aracın birbirini duruyormuş gibi görmesi örneğinden başka bir şey değildir bu.

Einstein'in özel görecelik teorisi bu hız dönüşümünü (1) denklemi yerine şu denklemle verir:

(2)

Burada, c ışık hızıdır. İlk bağıntı Newton mekaniğindeki Galileo dönüşümleri kullanılarak elde edilen bağıntı iken ikinci bağıntı özel görecelikteki Lorentz dönüşümleri kullanılarak elde edilmiştir. İki bağıntı arasındaki farkın, (2) ifadesindeki payda kısmı olduğunu görebiliriz.

Şimdi gelelim soruya. Diyelim ki iki araç da karşılıklı olarak aynı hızla birbirine yaklaşıyor olsun ve her ikisinin de hızı v=ac olsun, yani ışık hızı olan c nin a katı. Burada a elbette 1 den küçük bir sayı, örneğin soru açıklamasında verildiği gibi a=0. 0000001 olabilir. Farklı a değerleri için (1) ve (2) denklemlerinin verdiği sonuçlar aşağıda. Bu basit sonuçları hesap makinası ile elde edebilirsiniz. İkinci kolon sonuçları günlük yaşamda kullandığımız hız dönüşümü iken ((1) denklemi) üçüncü kolon Einstein'in özel görecelik teorisinde ön gördüğü hız dönüşümüdür ((2) denklemi).

a

0.0000001 0.0000002c 0.0000002c

0.000001 0.000002c 0.0000002c

0.00001 0.00002c 0.00002c

0.0001 0.0002c 0.0002c

0.001 0.002c 0.002c

0.01 0.02c 0.0199c

0.1 0.2c 0.1980c

0.5 1.0c 0.8c

Tablodan görülen, düşük hızlar için her iki bağıntının da aynı sonucu vermesi (ilk beş satırdaki sonuçlar). Elbette tablodaki sonuçlar elde edilirken çeşitli yuvarlamalar yapıldı, ama tablodaki değerler fikir vermesi açısından iş görecektir. Başta dediğimiz gibi "ne kadar hataya razıyım" sorusunun yanıtı belirleyici ama, ışık hızının %1 i hız ile (v=0.01c) birbirine göre zıt yönde hareket edilen durumda bir miktar fark ortaya çıktığını söyleyebiliriz. v=0.5c ve sonrası için kesinlikle hızlar klasik bağıntı ile toplanamaz, çünkü sonuç ışık hızından büyük çıkmaktadır.

102 görüntülenme
Puan Ver
1
Puan Ver
Teşekkür (1)
Paylaş
1
Cevap Ver
Bu soruya cevap vermek için lütfen
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Bir uzman, çok dar bir alanda yapılabilecek hataların tamamını yapmış kişiye denir.”
Niels Bohr