Bu Reklamı Kapat
Sorulara Dön
Anonim
Anonim Üye
3

Guguk kuşlarının, başka bir kuşun yuvasına yumurtlaması çıkan yavru ve guguk kuşu için nasıl bir avantaj sağlıyor ve bu süreç nasıl evrimleşti?

Guguk kuşu nasıl hedef olarak seçtiği kuşun yumurtalarına benzer bir yumurta yapabiliyor? Çıkan yavru guguk kuşu, bir şeyler ters diye düşünmüyor mu? Veya ona bakan cici annesi kendi yavrusu olmadığını anlamıyor mu?
400 görüntülenme
  • Soruyu Takip Et
  • Raporla
2 Cevap
Cevap
Yaren Köse
Yaren Köse Psikoloji Öğrencisi

Merhaba, ben evrimsel psikoloji ve öğrenme psikolojisi dersleri kapsamında öğrendiğim ve hakkında küçük bir araştırma yapmış bulunduğum bir konuya değinerek bu sorunuza getirilebilecek cevaplardan birini ortaya sunmuş olacağım. Guguk kuşunun, başka bir kuşun yuvasına yumurtalarını bırakması bir tür kuluçka paraziti davranışı olarak geçer ve guguk kuşu diğer kuşların yuvalarına kendi yumurtasını bırakarak onlara başka bir canlı tarafından bakım verilmesini sağlar. Buna benzer bir örnek, bazı orkide cinslerinin dişi arı görüntüsü ve şeklini alıp etraftaki erkek arıları çekerek kendisinin tozlaşmasını sağlamalarıdır. Doğada bu tarz olaylara çok örnek bulunur. Ünlü bir etolog olan Tinbergen, benzer durumu bir kuş türü üzerinde incelerken fark eder ve ilk defa "Supernormal Stimuli" yani süpernormal uyaran kavramını kullanır. Bahsettiğiniz guguk kuşu örneğinde, guguk kuşu yumurtası bir süpernormal uyarandır çünkü örneğin bir bülbülün kendi yumurtalarından daha büyüktür. Evrimsel avantaj bakımından, büyük bir yumurta yapmış olmak bir bülbül için daha avantajlı olabilir dolayısıyla bu bülbül, büyük olan yumurtaya daha çok bakarak aslında kendi üreme başarısını arttırmaya çalışacaktır. Örneğin bir orkideyle çiftleşmeye çalışan arı ise eşleşmek ve genlerini aktarmak için daha iyi bir seçenek bulduğunu sanacaktır. Bu davranışlar daha çok görsel uyarıcılar üzerinden gitmektedir çünkü doğada "sağlıklı olmaya" işaret edebilecek en az maliyetli yollardan biri görsel açıdan bunu göstermektir. Örneğin birçok kuş türünün erkeklerindeki parlak ve renkli tüyleri bu şekilde açıklayabiliriz. Guguk kuşu örneğine dönecek olursak, guguk kuşu kendi yumurtalarını parazit bir şekilde besleyerek çok büyük bir avantaj kazanıyor. Öncelikle yumurtasına bakım yapmadan onun büyümesini sağlıyor ve üreme başarısını arttırıyor. İkinci olarak, yavru bazen büyük olduğu için daha sağlıklı ve kaliteli bir yavru olduğu sanılarak diğer yavrulardan daha iyi bir şekilde besleniyor. Ona bakan annenin kendi yavrusu olduğunu anlamaması şaşırtıcı gibi gelse de burada bilinçli davranışlardan söz edemiyoruz. Örneğin guguk kuşu tıpkı çevredeki kuşların benzeri renkte ve beneklilikte yumurta yapması da bilinçli yapılmış bir davranış değil. Aldatma ve aldatılma canlılar içerisinde sürekli gerçekleşen bir durum. Nitekim bir kuş türüyle yapılan başka bir çalışmada, erkek kuş sadece yapay bir dişi kuşun kafası ve boynu görse dahi yapay bir kuş kafası ile çiftleşmeye çalışabiliyor. Burada algılarla ilgili bizim yaptığımız yanlı bir yorum söz konusu, oysa bu canlıların belli davranışlarda bulunmaları için karşılarına çıkan spesifik işaretler onlar için yeterli oluyor, karşılarındaki canlıları bir bütün olarak algılamıyor, işaretlere odaklanıyorlar.

Tabii bu açıklama yeterli olmayabilir çünkü bu noktada guguk kuşunun yumurta koyarak aldattığı canlıların nasıl hayatta kalmaya devam ettiği sorulabilir. Bu cevaplara ulaşmak için bu tür üzerinde bir inceleme yapmak gerekir, belki de guguk kuşu bütün kuşları aldatamıyor, belki de bu kuşların bazıları kendi yavrularına da aynı kalitede besin bulabiliyor, örneğin az önce vikipedide gördüğüm hipotezlerden biri "mafya hipotezi" idi ve guguk kuşlarının kendi yumurtalarına bakmayan kuşların yuvalarını dağıttığını, böylece o kuşlar üzerinde bir seçilim baskısı oluşturduğu üzerineydi. Sürecin nasıl evrimleştiğini ve bahsettiğim kısmı anlamak için bu türü incelemek gerekir çünkü bu davranışlar canlıların bulundukları çevre ile bire bir ilişkilidir. Örneğin benim küçük bir araştırmasını yaptığım orkide-arı ilişkisinde orkidelerin diğer çiçekler gibi arıları cezbedecek özler içermediğini ve arıları çekmek için bu yolu geliştirdiğini görmüştüm, üstelik bu orkide türünün soyu tehlikedeydi çünkü kendi soyunun devamlılığı tamamen bu arılara bağlıydı. Stratejiler içinde bulunulan durumlara yönelik en maliyetsiz ve en fazla, sağlıklı gen aktarımı gerçekleşecek şekilde çözüm geliştirmek üzere geliştirilir. Belli bir durumda geliştirilmiş bir sürü stratejiden bu bahsettiğim "en"lere sahip olanı hayatta kalan bireyler üzerinden aktarılarak evrim süreci devam ettirilir.

Bu Reklamı Kapat

Umarım aydınlatıcı bir yazı olmuştur, iyi günler dilerim.

Not: Bahsettiğim deney ve bilgilere internette birçok kaynak üzerinden ulaşmak mümkündür.

235 görüntülenme
1
  • Raporla
Cevap
Selcuk Akdag
Selcuk Akdag AHH BE ABİĞĞĞ

Evrimi ve tüm inanışları kökünden sarsan o şey.. Belki de tek canlı türü. Guguk kuşu!

Sadece Guguk kuşunun hikayesi bile evrimi temeliyle sarsıyor!

Bu Reklamı Kapat

Bu kuşlar doğanın gerçek yüzleri!

Ayrıca aslında bu kuşlar rol yapmıyor, kandırmıyorlar, olması gerekeni yapıyorlar. Rol yapan ve kendini aldatan bizleriz.

Bu Reklamı Kapat

Provokasyon yapmak için burada değilim, olanı biteni anlatmak için de değilim.

Konsantrasyonumuzu bu canlıya verdiğimiz anda nefesimiz kesiliyor.

0
  • Raporla
Daha Fazla Cevap Göster
Cevap Ver
İlginizi Çekebilecek Sorular
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Sorulara Dön
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Paylaş
Soru Sor
Görsel Ekle
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform, aklınıza takılan soruları sorabilmeniz ve diğerlerinin sorularını yanıtlayabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Gerçekten soru sorun, imâdan ve yüklü sorulardan kaçının.
Sorularınızın amacı nesnel olarak gerçeği öğrenmek veya fikir almak olmalıdır. Şahsi kanaatinizle ilgili mesaj vermek için kullanmayın; yüklü soru sormayın.
2
Bilim kimliğinizi kullanın.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla sorular ve cevaplar, bilimsel perspektifi yansıtmalıdır. Geçerli bilimsel kaynaklarla doğrulanamayan bilgiler veya reklamlar silinebilir.
3
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Sahtebilimi desteklemek yasaktır.
Sahtebilim kategorisi altında konuyla ilgili sorular sorabilirsiniz; ancak bilimsel geçerliliği bulunmayan sahtebilim konularını destekleyen sorular veya cevaplar paylaşmayın.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nda reklamları 2 şekilde kapatabilirsiniz:

  1. Ücretsiz üye girişi yapmak: Sitedeki reklamların %50 kadarını kapatmak için ücretsiz bir Evrim Ağacı üyeliği açmanız ve sitemizi/uygulamamızı kullanmanız yeterli!

  2. Maddi destekçilerimiz arasına katılmak: Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, sitemizin/uygulamamızın çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, %100 reklamsız ve çok daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Raporla

Raporlama sisteminin amacı, platformu uygunsuz biçimde kullananların önüne geçmektir. Lütfen bir içeriği, sadece düşük kaliteli olduğunu veya soruya cevap olmadığını düşündüğünüz raporlamayınız; bu raporlar kabul edilmeyecektir. Bunun yerine daha kaliteli cevapları kendiniz girmeye çalışın veya diğer kullanıcıları oylama, teşekkür ve kabul edilen cevap araçları ile daha kaliteli cevaplara teşvik edin. Kalitesiz bulduğunuz içerikleri eleyebileceğiniz, kalitelileri daha ön plana çıkarabileceğiniz yeni araçlar geliştirmekteyiz.

Alıntı Ekle
Eser Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, fark edildiğinde ufku genişleten tespitler içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Formu olabildiğince eksiksiz doldurun.
Girdiğiniz sözün/alıntının kaynağı ne kadar açıksa o kadar iyi. Açıklama kısmına kitabın sayfa sayısını veya filmin saat/dakika/saniye bilgisini girebilirsiniz.
2
Anonimden kaçının.
Bazı sözler/alıntılar anonim olabilir. Fakat sözün anonimliğini doğrulamaksızın, bilmediğiniz her söze/alıntıya anonim yazmayın. Bu tür girdiler silinebilir.
3
Kaynağı araştırın ve sorgulayın.
Sayısız söz/alıntı, gerçekte o sözü hiçbir zaman söylememiş/yazmamış kişilere, hatalı bir şekilde atfediliyor. Paylaşımınızın site geneline yayılabilmesi için kaliteli kaynaklar kullanın ve kaynaklarınızı sorgulayın.
4
Ofansif ve entelektüel düşünceden uzak sözler yasaktır.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Sözlerinizi tırnak (") içine almayın.
Sistemimiz formatı otomatik olarak ayarlayacaktır.
Gönder
Tavsiye Et
Aşağıdaki kutuya, [ESER ADI] isimli [KİTABI/FİLMİ] neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform; okuduğunuz kitaplara, izlediğiniz filmlere/belgesellere veya takip ettiğiniz YouTube kanallarına yönelik tavsiylerinizi ve/veya yapıcı eleştirel fikirlerinizi girebilmeniz içindir. Tavsiye etmek istediğiniz eseri bulamazsanız, buradan yeni bir kayıt oluşturabilirsiniz. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Önceliğimiz pozitif tavsiyelerdir.
Bu platformu, beğenmediğiniz eserleri yermek için değil, beğendiğiniz eserleri başkalarına tanıtmak için kullanmaya öncelik veriniz. Sadece negatif girdileri olduğu tespit edilenler platformdan geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
2
Tavsiyenizin içeriği sadece negatif olamaz.
Tavsiye yazdığınız eserleri olabildiğince objektif bir gözlükle anlatmanız beklenmektedir. Dolayısıyla bir eseri beğenmediyseniz bile, tavsiyenizde eserin pozitif taraflarından da bahsetmeniz gerekmektedir.
3
Negatif eleştiriler yapıcı olmak zorundadır.
Eğer tavsiyenizin ana tonu negatif olacaksa, tüm eleştirileriniz yapıcı nitelikte olmak zorundadır. Yapıcı eleştiri kurallarını buradan öğrenebilirsiniz. Yapıcı bir tarafı olmayan veya tamamen yıkıcı içerikte olan eleştiriler silinebilir ve yazarlar geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
4
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Eser Ara
Aradığınız eseri bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.