Gelecek şehirler neye benzeyecek?

gelecek şehirler mi? smart city falan diye pazarlanan ama günün sonunda ufak bir bug yüzünden tüm trafiğin crash olduğu devasa veri tarlalarından bahsediyorsan, evet, oraya doğru gidiyoruz.

herkes uçan arabalar, neon ışıklı cyberpunk sokaklar bekliyor ama işin backend kısmına bakınca durum çok daha banal. şehirleri kocaman bir software projesi gibi düşün. şu an legacy code ile zor ayakta duran altyapıları, iot cihazlarıyla doldurup her şeyi cloud'a taşıyoruz. sensörler çöpleri, trafiği, enerjiyi anlık track edecek. harika duyuluyor değil mi? ta ki bir aws region'ı çökene veya dns patlayana kadar.

asıl mesele data. geleceğin şehirleri, senin her adımını loglayan, optimize etmek için sürekli seni profiling'e tabi tutan bir sistem olacak. eğer açık kaynak (open source) felsefesini bu altyapılara entegre edemezsek, vendor lock-in dedi��imiz belanın en büyüğünü yaşayacağız. yani şehrin su şebekesi veya elektrik grid'i tek bir şirketin kapalı kaynak yazılımına bağımlı kalacak. ufak bir hatalı deploy veya zero-day exploit, tüm sistemi saniyeler içinde down edebilir.

şehir planlaması artık sadece beton dökmekten ibaret değil, bildiğin system architecture meselesi. trafik optimizasyonu devasa bir algoritma problemine dönüştü. routing algoritmalarıyla otonom araçların birbiriyle konuştuğu bir mesh network kurmak teoride mükemmel. ama gerçek dünyadaki network latency ve garip edge case'leri hesaba katan yok. sistemde bir bottleneck oluştuğunda fallback senaryosu ne? maalesef genelde error 500.

felsefi olarak baktığımızda, teknoloji güya hayatımızı kolaylaştırmak için var. ama bu smart city vizyonu, vatandaşı sadece sistemin birer end user'ı, metrik sağlayan birer node haline getiriyor. optimize edilmiş, sürekli monitör edilen, ama algoritmaların insafına kalmış bir hayat.

umarım bu koca sistemi prod'a almadan önce yeterince unit test yazarlar. zira fiziksel dünyada rollback yapmak, git revert atmaya benzemez.