Sorulara Dön
0
Astronomi & Kozmoloji

Evrendeki yapılar neden zamanla karmaşıklaşıyor? Mesela neden yıldızlar kümelenip galaksileri oluşturuyor yada neden cansızlık canlılığa evrilliyor?

2
Teşekkür
Hatırla
Takip
Paylaş
Reklamı Kapat
2 Cevap

Merhaba,

Bunun basit cevabı, evrenin yasası olan entropidir. Entropi ; Çoğunlukla bir sistemdeki rastgelelik ve düzensizlik olarak tanımlanır, yani yapıların zamanla düzenlilik halinden düzensizliğe gidişidir, bozunmasıdır.

Peki evrende neden karmaşıklık vardır ? neden sürekli düzensizliğe gidiş vardır ? Bunun cevabı ise; maddenin yapı taşı olan atomların, daha az enerji harcayarak kararlı yapıda bulunma istekleridir. Atomların bu kararlı ve tembel yaşama istekleri, evrenin genişlemesi ve zamanın ilerlemesi(süreçler) ile rastgeleliğe ve büyük bir kaosa sebep olur. Halbuki hidrojenler birleşip kararlı ve daha az enerjiye sahip olan helyuma dönüşmeselerdi evren yalnızca hidrojenden oluşur, yıldızlar diğer elementler, gezegenler ve canlılık oluşamazdı.

Aslında canlılık, entropiye karşı konulan bir mücadeledir, hücreler bozunmamak için enerji harcarlar ve varlıklarını sürdürürler.

1
Teşekkür
Paylaş
1

Bunun bir sebebi yok. Ancak yapının kendisine faydası olduğu için bugün bunları gördüğümüzü söyleyebiliriz. Cansızlık canlılığa evrilir. Bunun sebebi üremedir, daha doğrusu kendini kopyalamadır. Kendini kopyalama yeteneğine sahip bir varlık ortaya çıkarsa, uygun şartlar altında, bunu yapacaktır. Ve kopyalarken hata da yapacaktır, yani kendini tamamen kusursuz değil de biraz farklı kopyalayacaktır. Bu hatalar kendini kopyalama konusunda daha başarılı varlıkları ortaya çıkarırsa (örneğin daha hızlı kopyalanan, daha ucuza kopyalanan varlıklar çıkarsa) bunlar baskın hâle gelir. Bir tarafta olduğu gibi kalan, kendini kopyalamayan ve sayısını kendi kendine arttırmayıp olduğu gibi kalan varlıklar vardır, diğer tarafta sürekli kendini kopyalama konusunda daha başarılı hâle gelen, dolayısıyla sayıları sürekli artan varlıklar vardır. Dolayısıyla bunları zamanla daha çok görür hâle geliriz, doğada gitgide daha baskın hâle gelirler. Bunlar cansızlıktan canlılığa geçişin en basit hâlleridir, devamını da biliyorsunuz zaten. Dümdüz evrim.

Yani bunun gerçek bir ''sebebi'' yoktur. Sadece biraz tesadüf (en başında kendini kopyalayabilen bir molekülün var olması tesadüftür) ve sonradan başarı (bugün gördüğümüz canlılar sadece kendini başarıyla kopyalayabilen moleküllerdir) meselesidir. Karmaşıklaşma amacı da, gördüğünüz gibi, yoktu. Tesadüfen bir molekül kendini kopyalayabildi, daha fazla kopyalanan daha baskın oldu ve böyle devam etti.

Galaksilerin varlığı da karmaşıklaşma meselesi değildir. Tabii, sonuç olarak karmaşıklaşmıştır, ama sadece fizik yasasının (kütle çekiminin) yan ürünüdür. Birbirine yakın olan uzay cisimleri birbirini çeker ve birbirlerinin yörüngelerinde kalırlar, bu daha geniş bir kütle çekim alanı oluşturur ve daha fazla kütle çekerler, zamanla artar. Kara delikler bi' şeyleri çekme ve yörüngelerine oturtma konusunda baya iyi olduklarından, kara delik bunların hepsini kendine çeker, sonuç bir galaksidir. Tabii olayların oluş sırası muhtemelen böyle değildir ancak ana mantığı kavrayabilirsiniz. Amaç karmaşıklaşmak değildir, bir amaç da yoktur, kütle çekim kuvveti varlıkları bir arada bir küme hâlinde tutar ve bu kümelere galaksi deriz.

0
Teşekkür
Paylaş
0
Cevap Ver
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Sorulara Dön

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın