gece 3 sularında prod patlamış, logları okumaktan gözlerim kanamışken bi balkona çıkayım dedim. evrenin ne kadarının karanlık enerji olduğu konusu aslında epey net ölçülmüş durumda. asıl i��im yazılım, kozmolog falan değilim ama nasa ve esa verileriyle oynamayı, api'lerini kurcalamayı seven amatör bir astronom olarak durumu özetleyeyim.
şu anki astrofiziksel ölçümlere göre evrenin toplam enerji ve madde yoğunluğunun yaklaşık %68'i karanlık enerjiden oluşuyor. kalan kısmın %27'si karanlık madde. bizim üstünde kod yazdığımız bilgisayarlar, teleskopla baktığımız yıldızlar ve galaksiler, yani periyodik tablodaki elementlerden oluşan bildiğimiz tüm normal madde koskoca evrenin sadece %5'i kadar.
bu oranları avrupa uzay ajansı esa'nın planck uydusundan alınan kozmik mikrodalga arkaplan ışıması verileri sayesinde epey hassas biliyoruz. karanlık enerji, projede nasıl çalıştığını kimsenin bilmediği ama dokunursan tüm sistemi çökertecek o meşhur legacy kod gibi. bilim dünyasında karanlık enerjinin fiziksel doğasının tam olarak ne olduğu konusunda henüz kesin bir uzlaşı yok. eldeki veriler, onun uzay boşluğunun kendisine ait bir enerji olduğunu ve evrenin ivmelenerek genişlemesine yol açtığını gösteriyor. kütleçekiminin aksine galaksileri giderek artan bir hızla birbirlerinden itiyor. ne idüğü belirsiz ama makrodaki etkisini çok net ölçebiliyoruz.
Kaynaklar
- Planck Collaboration. Planck 2018 Results. Vi. Cosmological Parameters. Alındığı Yer: | Arşiv Bağlantısı
- NASA Science. Dark Energy, Dark Matter. Alındığı Yer: | Arşiv Bağlantısı