Sorulara Dön
0
Astronomi & Kozmoloji

Büyük patlama teorisi uzaydaki cisimlerin birbiri ile çarpışmasını nasıl açıklıyor?

Büyük patlamanın tek bir noktadan başlayıp genişlediğini ve evreni oluşturduğunu biliyoruz. Ayrıca cisimlerin uzayda kaotik bir şekilde çarpıştığınıda biliyoruz. Ama tek bir noktadan çıkan parçacıkların çarpışmak yerine genişleyen uzayda sürüklenmesi gerekmez miydi? Aynı merkezden çıkan parçacıklar nasıl olurda birbirleri ile çarpışıyor?

1
Teşekkür
Hatırla
Takip
Paylaş
Reklamı Kapat
1 Cevap

Evrenin genişlemesi hakkında akla gelen ilk sorulardan biri oluyor. Evren genişliyorsa yani galaksiler birbirinden uzaklaşıyorsa nasıl oluyor da gezegenler hala Güneş'in etrafında dönmeye devam ediyor? Nasıl oluyor da Andromeda ve Samanyolu galaksileri her geçen gün birbirine yakınlaşıyor? Hatta neden biz de Dünya'dan uzaklaşmıyoruz? Hatta ve hatta bizi oluşturan atomlar neden birbirinden uzaklaşmıyor?

Cevaba geçmeden önce bir yanlış anlamayı düzelteyim. Büyük Patlama teorisi, evrenin "tek bir noktadan" genişlediğini söylemez. Yalnızca evrenin geçmişte çok daha küçük ve sıcak bir halden genişlemeye başladığını söyler. Kozmik Mikrodalga Arkaplanı, evrendeki hidrojen ve helyum oranı gibi şeyler Büyük Patlama Teorisi'ne kanıt olarak gösterilebilir. Evrenin başlangıçta tek bir nokta yani tekilliliğe sahip olduğunu gösteren matematiksel sonuçlar olsa da fizikçiler genelde bu durumu teorinin bir eksikliği olarak yorumlar. Evrenin daha küçük ve daha çok enerjili başlangıç zamanları için bir kuantum kütle çekim kuramına ihtiyacımız var.

Genişleyen evren modeli Robertson-Walker metriği ile ortaya konur. Bu metriğin de varsayımlarından biri evrenin homojen ve izotropik olmasıdır. Evrenin homojen olması, evrendeki madde dağılımının her noktada hemen hemen aynı olması demektir. Evrenin izotropik olması demek ise evrende özel bir yön olmadığını, her yönde aynı madde dağılımı göreceğimizi söyler. Bu tarz bir evren için Einstein Alan Denklemleri'ni çözersek bize üç farklı evren modeli sunar.

Sıkıntı şu ki evren geniş ölçekte homojen ve izotropik olsa da daha küçük ölçekte böyle değildir. Örneğin, Dünya'nın üzerinde yaşayan bizler için kütle çekim izotropik değildir çünkü tam altımızda bizi kendine çok güçlü bir şekilde çeken Dünya söz konusudur. Bu yüzden evren genişlerken Dünya'dan uzaklaşmayız. Aynı şekilde Dünya için de tam bir izotropi söz konusu değildir çünkü Güneş onu kütle çekim ile kendine çekmektedir. Peki bu durumda Dünya ve Güneş'ten uzaklaşsak ve küçük ölçekte de homojen ve izotropik bir bölgede olsak vücudumuzdaki atomlar birbirinden uzakaşır mı? Hayır çünkü atomlar birbirilerine iyonik, kovalent, Hidrojen, vs. gibi pek çok farklı kuvvet ile bağlıdır. Bu yüzden hala tam bir homojenlik ve izotropi söz konusu değildir. Peki bu etkileşimler olmasaydı? Evet, bizi oluşturan atomlar da evren ile beraber genişler, birbirilerinden uzaklaşmaya başlardı.

199 görüntülenme
Kabul Edilen Cevap
1
Teşekkür (1)
Paylaş
1
Bu cevap, soruyu soran kullanıcı tarafından kabul edilen cevap seçilmiştir ve bu nedenle önde gösterilmektedir. Bir cevabın soruyu soran tarafından kabul edilmiş olması, cevabın doğru olduğunu garanti etmez.

Kaynaklar

  • Veritasium. Do You Expand With The Universe?. (25 Ocak 2021). Alındığı Tarih: 25 Ocak 2021. Alındığı Yer: YouTube | Arşiv Bağlantısı
Cevap Ver
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Sorulara Dön

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın