Ödüllü Soru Bir insan nasıl daha iyi ve daha derin düşünür?

Merhaba, bu çok iyi bir soru ve benim de kendime sık sık sorduğum, dert edindiğim bir durum! Gerçekten de bir ideolojiyi, bir teoriyi, dini görüş vb. hakkında düşündüğüm zaman "bunlar şuan benim kendi düşüncelerim mi; yoksa okuduğum, dinlediğim insanların bana empoze ettikleri mi? Sorusu hep aklımı kurcalıyor. Zaman geçtikçe fikirlerim değişiyor ve şuana kadar bu değişikliklerin olumlu yönde olduğuna inanıyorum. Kendi adıma şunu da söyleyebilirim ki, birkaç yıl önceki düşünme yollarımla şu ankiler aynı değil. Kesinlikle daha rasyonel, daha objektif düşünebiliyorum. Size de naçizane şunları tavsiye edebilirim; bir yazara, bilim insanına veya çok sevdiğiniz bir hocanıza(onların anlattıklarına, size öğrettiklerine. Burada anne babalar da dahil) aynı derecede şüpheci yaklaşın. Anlatılan şeylere hangi taraftan bakmaya meyilliyseniz tam tersi partiye, ideolojiye veya dini görüşe göre de düşünmeye çalışın. Ben bunları yapmaya çalışıyorum. Bir de yine benim uyguladığım taktiklerden biri yürüyüşe çıkmak, telefonsuz tabii! Ben bilerek kış mevsimini tercih ediyorum buralar da kışın çok soğuk olduğu için kimse pek dışarı çıkmaz ve ben rahat rahat yürüyüşümü yapıp yeni öğrendiğim fikirler, felsefeler hakkında düşünebilirim. Siz de aynı taktiği kendi sorununuz olan daha derin ve iyi düşünmek üzerinde uygulayabilirsiniz. Son olarak bir kitap okudunuz diyelim, ne kadar anladığınızı düşünüyor olursanız olun eğer hakkında yapılmış videolar varsa izleyin. Yazarı hakkında da araştırma yapmak birçok zaman işe yarar çünkü yazarın neden o felsefeyi, görüşü savunduğunu anlamanızı sağlar. Ve siz de misal, o düşünce veya o teori hakkında düşünürken daha çok kaynaktan okuyup, izleyip, değerlendirmiş olursunuz. Ne demişler fazla bilgi göz çıkarmaz. (Öyle miydi ya?:) Okuduğunuz için teşekkürler, umarım yanıtım işinize yarar.🙂

Bir insan nasıl daha iyi düşünür? Tabikide otoriteye baş kaldırarak! Kendisine hazır çiğnenmiş olarak sunulan "doğrulara" zihinsel bir röveşata çekerek!

Otorite sana her zaman konforlu, risksiz ve sindirimi kolay düşünce paketleri sunar. "Bunu böyle düşün, uslu uslu otur" der. Sen o paketlenmiş dogmaları sorgulamadan kabul ettikçe zihnin tembelleşir; kendi fikirlerini üretmek yerine, başkalarının fikirlerini kiralayan bir taşerona dönüşürsün.

Gerçek ve keskin düşünce, sana dayatılan sistemin ortasına pimi çekilmiş bir "Neden?" bombası bıraktığın an başlar. Kendi zihninin anarşisti ol; beynine zorla kurulan o konforlu, tek tip IKEA mobilyalarını havaya uçur! Daha iyi düşünmek, sana sınırları çizen otoriteye dönüp, "Bi' saniye, sen kimsin de benim yerime karar veriyorsun?" diyebilme sanatıdır.

Kuralları yıkanlar, kendi kurallarını yazacak kadar derin düşünebilenlerdir.

Bir insanın daha iyi düşünebilmesi için sürekli etrafındaki şeyleri sorgulaması, konuşup tartışması gerekir. Sosyal medya gibi insanın düşünmesini durdurabilen yerlerde fazla zaman kaybetmeyip kitap okuyarak ve bilgilenerek kendini geliştirmesi önemlidir. Öğrendiğimiz her yeni bilgi, beynimizin biraz daha gelişmesini sağlar. İnsanlarla bilgi paylaşmak da düşünce yapımızı güçlendirir. Sorgulamaya, düşünmeye, konuşmaya, tartışmaya ve kitap okumaya alıştığımız zaman derin düşünüyor olmuş oluruz.

Daha az yemek yiyerek, günlük işler için daha az enerji harcayarak.. Bu kapasiteyi artırır. Bu kötü bir hayat yaşamaya da itebilir insanı. Dikkat etmek lazım. Daha derin düşünmek için motivasyon da önemli, bu soru sorulduğuna göre motivasyon da var muhtemelen. Özgünlük konusunda da dürüst olmak, kendine torpil geçmemek, kendine haksızlık da yapmamak önemli bence de. Örneğin bu cevabı ben yazsam da önemli ölçüde Cem Yılmaz'dan esinlendiğimi görebilirsin. Ancak, aynı şeyleri düşünmekten onur duyarım. Bu kopya çekmek demek değildir. Önemli olan bunu kabul edip, kaynak gösterip, geliştirmeye çalışmak veya farklı şekillerde aktarmaktır. Paylaşmaktan ve dürüst olmaktan korkmamalıyız. Özgün olmak ve bir adım öne geçmek için bize lazım olan hırsımızı ancak bu şekilde terbiye edip faydalı hale getirebiliriz. Hitler de daha derin düşünen iyi düşünen bir insandı, Atatürk de Einstein de Cem Yılmaz da.. Seversin ya da sevmezsin,katılırsın ya da katılmasın Fatih Terim de öyle mesela bence, Apple'nin kurucusu da.. Yaşayan veya geçmişte yaşamış bir sürü üstün zeka ile rakabet ettiğini bilmen gerek. Rekabet, hukuk, empati, kapasite.. Bunları düşün bence.

Öncelikle doğru cevaplar bulabilmek için doğru sorular sormak öncelik olmalıdır. Bu benim genel kanımdır. Şimdi soruna cevap vermek istiyorum. Bir konu hakkında yüzeysel bilgin varsa fikirlerin de o düzeyde bulunan insanlarla hemen hemen aynı olacaktır. Şimdi bu konumu bir nokta olarak düşünelim. Enine büyütmek için yani bu bilgi düzeyinde biraz daha farklı şeyler düşünebilmen için birden fazla konuda yetkinlik konusunda dolu olman lazım olduğunu düşünüyorum. Yani hiçbir bilgiye sahip değilsin diyelim. Sadece bu konu bazında yüzeysel bilgiye sahipsin diyelim. Enin 1 olur. Ama sanat konusunda veya ekstra başka bir yerde biraz daha yetkinliğin varsa enin 3 olur. Çok daha fazla konuda yetkinliğin varsa enin 7 olur gibi uzar, gider. Şimdi bir de bu noktanın boyuna uzaması vardır. Boyuna uzaması için de bu yüzeysel bilgi sahibi olduğun konuda uzmanlaşmaya başlaman gerekir. Matematikten örnek verelim mesela. Temel kavramlar biliyorsun. Boyuna 1 uzarsın. Integral öğrendin. Boyun 5 oldu. Diferansiyel denklemler öğrendin. Boyun 9 oldu. Şimdi insanların çoğu Temel kavramlar biliyordur. Bir yere kadar farklı düşünebilirsin. Enine uzaman varsa biraz daha farklı düşünebilirsin ama yine sınırların olur. Boyuna düşünürsek 9 olan insan daha azdır. Boyun o konudaki üst düzey insanlarla aynı boya geldi diyelim. Artık farklı sorular sormaya farklı düşünmeye başlarsın. Bir de o üst düzey insanlardan farkı olarak enine de ekstra uzayarak fark atmışsan işte o zaman kimsenin düşünemeyeceği, kimsenin soramayacağı sorular düşünebilirsin. Kafamda anlık bir metaforla bu kadar yazabildim. Umarım anlaşılır olmuştur. Bunların hepsi anlık olarak düşündüğüm öznel düşüncelerimdi. Kesinlikle doğru veya kesinlikle yanlış olduğunu kabul edemem. Tartışmak istersen tartışmak isterim. Teşekkürler...