Evrim Ağacı Logo Evrim AğacıSoru & Cevap
Evrim Ağacı Soru & Cevap
Reklamı Kapat
Puan Ver
1
Puan Ver

Bir cisim nasıl kaymadan yuvarlanma hareketi yapar? Veya bir cismin kaymadan yuvarlanma hareketi yapmasını sağlayan şey nedir?

Top sürtünmesiz bir yüzeyde düzgün çembersel hareket yapıyor sürtünme yok ise (ki yok) bu cismin ileriye doğru hareket etmesini sağlayan hız vektörünün kaynağı ne? Eğer sürtünme kuvveti olsaydın bu durumda da cisim aynı zamanda kayma hareketi yapmak zorundaydı bir cisim nasıl kaymadan yuvarlanabilir (yuvarlamadan kastım dönmek değil cismin merkezinin bir x1 noktasından x2 noktasına hareketidir) çembersel hareket yapan bir cismin kütle merkezinin konumu değişiyorsa bu cisim öyle veya böyle az veya çok kaymak zorunda değil mi?

1
882 görüntülenme
Teşekkür (1)
Hatırla
Takip
Paylaş
Reklamı Kapat
1 Cevap

Aslında sürtünmesiz bir ortam kaymadan yuvarlanma hareketini gerçekleştirmek zorlaşacaktır. Kaymadan yuvarlanma özel bir durumdur. Şöyle ki:

Bir tane tekerleğimiz olsun ve bir yüzeyde dönerek ilerlediğini düşünelim. Eğer tekerleğin merkezinin hızı, tekerleğin açısal hızı ve yarıçapının çarpımına eşit ise tekerlek kaymadan yuvarlanma (rolling without slipping) yapıyordur. Kaymadan yuvarlanmanın az önce bahsettiğim eşitliğin sonucu olarak şu ortaya çıkıyor: yere temas noktasının ( katı cisim, deformasyon yok, tek bir noktadan yere temas ediyor) yere göre hızı olmayacaktır. (Matematiksel ayrıntılara girmiyorum basit bir kaç işlemle gösterilebilir.)

Kaymadan yuvarlanan bir cismin farklı noktalarındaki hız vektörleri
Kaymadan yuvarlanan bir cismin farklı noktalarındaki hız vektörleri
vikipedi

Hal böyle olunca tekerlek dönerken yerle temas noktası arasında bağıl hareket yoktur ya da bir diğer deyişle kayma hareketi yoktur. Ama yine de cisme bir statik sürtünme kuvveti etki eder. Bu sürtünme kuvveti tekerleğin kayma hareketine karşıdır. Statik sürtünme aralarında bağıl hareket olmayan cisimler arasındaki sürtünme kuvvetidir. (Ağır bir cismi küçük bir dokunuşla ittirdiğimizde, cisme etki eden sürtünme kuvveti statik sürtünmedir.)

Dediğim gibi temas noktasındaki bu sürtünme kuvveti kaymaya karşıdır. Ve temas noktasında hız sıfır olduğu için bu sürtünme kuvvetinin cismin enerjisine herhangi bir etkisi yoktur çünkü bir kuvvetin iş yapmış olması için cismin konumunu değiştirmesi gerekir. Kısaca sürtünme olmadan kayma hareketini engelleyecek bir "karşı kuvvet" olmayacak ve ileri gitme hareketini gerçekleştirmek zorlaşacaktır.

783 görüntülenme
Puan Ver
2
Puan Ver
Teşekkür (1)
Paylaş
2

Kaynaklar

Cevap Ver
Bu soruya cevap vermek için lütfen
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Reklamı Kapat
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Bir zamanlar çok bilge, az bilgiliydik. Şimdi devasa bilgiye sahibiz; ancak bunca bilgiyle baş edecek bilgeliğe sahip miyiz?”
Jonas Salk
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol