Evrim Ağacı Logo Evrim AğacıSoru & Cevap
Evrim Ağacı Soru & Cevap
Reklamı Kapat
Puan Ver
2
Puan Ver

Atların evriminde tek parmak neden avantaj sağlamıştır?

1
Teşekkür
Hatırla (1)
Takip
Paylaş
Reklamı Kapat
1 Cevap

Zebralar ve eşeklerle beraber, atlar, hayvanlar aleminde tek tırnağı olan az sayıdaki canlının arasındadır. Bilim insanları uzunca bir süredir, atların tek tırnaklı olmalarının otlakların üzerinde daha hızlı ve daha uzağa koşmalarını sağladığını düşünüyorlardı. Atlar bu sayede hem avcılardan daha rahat kaçarken hem de daha uzaktaki besin kaynaklarına ulaşabiliyordu. Fakat birçok ayak tırnağına sahip olmak yerine tek bir ayak tırnağına sahip olmanın faydalarının anlatıldığı bu hipotez, biyomekaniksel açıdan doğrudan test edilmemişti.

Yeni yapılan bir araştırmada, atların erken evrimleri sırasında neden tek tırnaklı oldukları konusuna biyomekaniksel bir yaklaşım getirildi.

Antik atların birçok tırnağı olduğu biliniyor. Yaklaşık 55 milyon yıl önce yaşamış olan köpek boyutundaki Hyracotherium'un ön ayaklarında dört ayak parmağı, arka ayaklarında da üç ayak parmağı vardı. Yaklaşık 10 milyon yıl önce yaşamış olan ve modern atlara benzeyen Merychippus’un üç ayak parmağı vardı. Fakat ortadaki ayak parmağı diğerlerinden uzundu ve uç kısmında ayak tırnağı benzeri koruyucu toynağı vardı. Hayatta kalmış tek at cinsi olan tek tırnaklı Equus ise yaklaşık 5 milyon yıl önce ortaya çıktı.

Modern atların ayaklarına yakından bakarsanız, körelmiş parmaklarının kemik kalıntılarını görebilirsiniz. Peki, bu körelmenin evrimsel sebebi nedir?

At ayaklarındaki bu evrimsel gelişimi izlemek amacıyla, bilim insanları, 12 soyu tükenmiş at türünün fosilleşmiş ayak kemiklerinin bilgisayarlı tomografi taramalarını yaptılar. Ayrıca, garip bir şekilde Hyracotherium benzeri ayak tırnakları olan Güney Amerika tapirinin ayaklarını incelediler. Bir bilgisayar simülasyonu ile her bir ayak yapısının koşma ve engellerden atlama üzerindeki etkisini inceleyen araştırmacılar, bu veriler ile yalnızca merkezi tek bir tırnağa sahip olan ayak yapısının verilerini karşılaştırdılar. Bilim insanları yaptıkları karşılaştırmaların içerisine vücut yapısı, yaşanılan bölge ve karşılaşılan engeller gibi birçok parametreyi de dahil etti.

Bulgulara göre, erken atların kendi vücut ağırlıklarını taşıyabilmesi için yan ayak tırnakları oldukça önemliydi. Eğer yan ayak tırnakları olmasaydı, orta tırnakları kendi vücut ağırlıklarını taşıyamayacak kadar dayanıksızdı ve kolaylıkla kırılabilirdi. Ancak modern atların dönemine yaklaşıldığında, orta ayak parmaklarının kemiği kalınlaştı ve çukurlaştı. Bu değişiklikler ile, tek tırnaklı at ayakları neredeyse çok tırnaklı at ayakları kadar bükülme ve basınca dayanıklı hale geldi.

Dolayısıyla, erken atlar yan tırnaklarından kurtulduklarında enerji tasarrufu yaptılar, daha uzağa ve daha hızlı gidebildiler. Yapılan çalışmada, atların ayakları üzerindeki hangi değişikliğin önce gerçekleştiği belirlenememiş. Yani, orta tırnağın gelişmesi sonucu mu yan tırnakların kaybolduğu yoksa yan tırnakların kaybolmasının mı orta tırnağın gelişmesini tetiklediği konusu henüz netleşmiş değil.

Evrimsel süreç içerisinde parmaklarını ya da tırnaklarını kaybeden tek hayvanlar atlar değil. Uçan, zıplayan, yürüyen ya da koşan birçok hayvanda, parmaklar evrimsel süreç içerisinde değişikliğe uğradı. Yapılan bu çalışmada olduğu gibi, hayvan kemiklerinin hareketin yarattığı kuvvetlere nasıl dayandığının araştırılması, evrimsel süreçte hayvanlarda meydana gelen bu değişikliklerin anlaşılmasını sağlayabilir.

145 görüntülenme
Puan Ver
4
Puan Ver
Teşekkür (1)
Paylaş
4

Kaynaklar

Cevap Ver
Bu soruya cevap vermek için lütfen
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Reklamı Kapat
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Karanlığa lanet okumaktansa bir mum yakmak yeğdir.”
William L. Watkinson
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol