Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Sorulara Dön
5

4. Boyuta neden zaman diyoruz?

Birçok insan 4.boyutu zaman olarak tanımlıyor ama bunun sebebi ne? Bunun mesela 2 boyutlu bir organizmanın alt boyutlardan yararlanarak 3. yani bir üst boyutu zaman olarak tanımlamasından farkı ne? Halbuki 3. boyutun zaman olmadığını biliyoruz.
779 görüntülenme
  • Soruyu Takip Et
  • Raporla
  • Mantık Hatası Bildir
Tüm Reklamları Kapat
4 Cevap
İlhan Taşlı
Uzay Bilimleri Takipçisi

Ahmet arkadaşı Ayşe'ye randevu veriyor. "İstanbul'da X alışveriş merkezinin 3. katında bulunan Y mağazasının önünde buluşalım" diyor. Görüldüğü gibi Ahmet en, boy, yükseklik tüm koordinatları verdi, ama buluşma asla gerçekleşmeyecek. Çünkü zaman bildirilmedi.

6
  • Raporla
  • Mantık Hatası Bildir
Yusuf Yazar
Yusuf Yazar
64K UP
Yazar

Merhaba, ilk üç boyut diyebileceğimiz boyutlar geometrik (uzamsal) boyutlardır. Bu uzamsal boyutlar birbirlerini dik keserler ve çevremizdeki üç boyutlu evreni oluştururlar. Zaman boyutu* ise geometrik bir boyut değil bu yüzden sizin de dikkat çektiğiniz gibi ilk üç uzamsal boyutun dördüncüsü olarak isimlendirilmesi yanlış olur. Ancak ilk üç uzamsal boyutu (üçünü de) dik kesen bir uzamsal boyut daha olursa bu -geometrik boyuta- dördüncü boyut demek gerekir.

Zaman boyutunun uzamsal boyutlarla olan ilişkisini açıklamak için genellikle şöyle bir metafor kullanılır: İki boyutlu bir cismin üzerinde yürüyen iki boyutlu bir karınca için de zaman boyutu vardır, üç boyutlu boyutlu bir cismin üzerinde yürüyen üç boyutlu bir karınca için de zaman boyutu vardır, dört boyutlu bir cismin üzerinde yürüyen dört boyutlu bir karınca için de yine aynı zaman boyutu vardır.

Tüm Reklamları Kapat

Anlaşılacağı gibi doğru ifadeler; ikinci uzamsal boyut ve zaman boyutu, üçüncü uzamsal boyut ve zaman boyutu, dördüncü uzamsal boyut ve zaman boyutu, beşinci uzamsal boyut ve zaman boyutu vb. şeklinde olmalıdır.

İki tane uzamsal boyutu, zaman boyutu ve bir de ne uzamsal boyutlara ne de zaman boyutuna benzemeyen üçüncü bir çeşit boyutun (x boyutu diyelim) olduğu bir evrende yaşasaydık bahsettiğimiz bu x boyutunu da yine ayrıca ifade etmemiz gerekirdi. Uzamsal boyutlara üçüncü olarak ya da zaman boyutuna ikinci olarak ekleyemezdik.[1]

*zaman boyutunda uzamsal boyutlarda yaptığımız gibi ileri-geri, sağa-sola, yukarı-aşağı hareket edemeyiz. Zaman boyutunun doğası uzamsal boyutların doğasından belirgin bir şekilde farklıdır.

Kaynaklar

  1. J. Cham. (2018). Hiçbir Fikrimiz Yok. ISBN: 9786052361733. Yayınevi: İndigo kitap.
4
  • Raporla
  • Mantık Hatası Bildir
Yasin KAYALAR
Yasin KAYALAR
174K UP
Bilim ve felsefe okuru

İnsanlar fiziği ve matematiği birbirine karıştırdığı için zamana hemen dördüncü boyut derler. Zamanın dördüncü boyut olduğu görelilik teorisinin matematiğinden ortaya çıkmış bir durumdur. Yani matematiksel olarak zaman dördüncü boyut olarak tanımlanır. Bir çok kişi zamanın dördüncü boyut olduğunu fiziksel bir gerçek olarak direk kabul eder ancak böyle bir boyut olma olasılığı yüksek ise de böyle bir boyut kesin vardır diyemeyiz. Çünkü varsa zaman Einstein düşündüğü gibi bize göre (zamana tabi olan varlıklar için) akıyorken dördüncü boyutta zaman akmıyor ve donuk bir nehir olarak görünüyor olur. Bunu şu şekilde düşünebilirsiniz. İki boyutlu bir dünyayı üçüncü boyuttan görmek iki boyutun sınırlamalarından kurtulmak demek olur. Örneğin iki boyutlu olan kağıt yüzeyini üçüncü boyuttan görmek iki boyuta tabi olmama sonucu olarak kağıdın tamamını üstsel bir bakışla görme sonucunu doğurur.

Şunu da belirtelim ki görmediğimiz bir rengi hayal edemediğimiz gibi bizler sadece üç boyutu deneyimlediğimiz için hiç kimsenin dördüncü bir boyutun nasıl bir şey olduğunu hayal edebilmesi mümkün değildir.

Tüm Reklamları Kapat

3
  • Raporla
  • Mantık Hatası Bildir
ANONYM USER
ANONYM USER
2,431 UP
Öğrenci

Eğer 3 boyutlu bir varlık olsaydık 3. boyut zaman olacaktı. Fakat biz 4 boyutlu bir varlığız ve 4. boyutumuz zaman. Hatta daha doğru olduğunu düşünüyorsanız 3+1 boyut var diyebilirsiniz. Daha detaylı bilgiyi işte buradan bulabilirsiniz.

1
  • Raporla
  • Mantık Hatası Bildir
Daha Fazla Cevap Göster
Cevap Ver
Evrim Ağacı Soru & Cevap Platformu, Türkiye'deki bilimseverler tarafından kolektif ve öz denetime dayalı bir şekilde sürdürülen, özgür bir ortamdır. Evrim Ağacı tarafından yayınlanan makalelerin aksine, bu platforma girilen soru ve cevapların içeriği veya gerçek/doğru olup olmadıkları Evrim Ağacı yönetimi tarafından denetlenmemektedir. Evrim Ağacı, bu platformda yayınlanan cevapları herhangi bir şekilde desteklememekte veya doğruluğunu garanti etmemektedir. Doğru olmadığını düşündüğünüz cevapları, size sunulan denetim araçlarıyla işaretleyebilir, daha doğru olan cevapları kaynaklarıyla girebilir ve oylama araçlarıyla platformun daha güvenilir bir ortama evrimleşmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Sorulara Dön
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Youtube
Edward Teller, Oppenheimer'ı Neden Sattı?
Edward Teller, Oppenheimer'ı Neden Sattı?
Görme Bozukluklarını Anlamanızı Sağlayan Gözlükler!
Görme Bozukluklarını Anlamanızı Sağlayan Gözlükler!
Matematikten Neden Bu Kadar Korkuyorsunuz?
Matematikten Neden Bu Kadar Korkuyorsunuz?
Büyük Patlama Teorisi: Bildiklerinizin Ne Kadarı Gerçek?
Büyük Patlama Teorisi: Bildiklerinizin Ne Kadarı Gerçek?
2 MİLYON KUTLAMASI: VİDEO KONU TALEPLERİNİZİ ALIYORUZ! / SORU & CEVAP [🔴 HEDİYELİ CANLI YAYIN]
2 MİLYON KUTLAMASI: VİDEO KONU TALEPLERİNİZİ ALIYORUZ! / SORU & CEVAP [🔴 HEDİYELİ CANLI YAYIN]
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Kafana takılan neler var?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Gönder
Ekle
Soru Sor
Geri Bildirim Gönder
ve seni takip ediyor
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close