Soru & Cevap: Soru Sor, Cevap Al

Doğu illerde görüldüğü haberi yapılan dev çekirge neden diğerlerinden büyük?

Haberlere konu olan dev çekirge, yani Doğu ve Güneydoğu Anadolu'da sıklıkla karşımıza çıkan Saga ephippigera türü, evrimsel süreçte büyümüştür. Alıştığımız çekirgeler devasa bir atadan küçülmedi, aksine bu tür etçil avcı yaşam tarzına uyum sağlayarak kendi soy hattı içinde ikincil olarak irileşti.

Bu durumu netleştirmek için önce evrimsel akrabalık bağlarına bakmak gerekir. Bahçelerde ya da tarlalarda zıplayan sıradan çekirgeler ile bu dev çekirge aynı gruptan bile sayılmaz. Düz kanatlılar (Orthoptera), fosil kayıtlarında gördüğümüz üzere yaklaşık 300 milyon yıl önce iki ana kola ayrıldı. Bir yanda otçul ve kısa antenli gerçek çekirgeler (Caelifera), diğer yanda ise uzun antenli çalı çekirgeleri (Ensifera) bulunur. Haberlerdeki tür, sıradan bir çekirgenin doğrudan akrabası veya onun büyütülmüş hali değil, etçil çalı çekirgelerinin bir üyesidir.

Arazide kayaların ve kurumuş dikenlerin arasında çekiç sallarken aniden karşımıza çıktığında insanı cüssesiyle irkiltse de bu iriliğin arkasında çok net bir ekolojik neden yatar. Saga cinsi otla beslenmez. Diğer böcekleri, kın kanatlıları ve hatta bazen küçük kertenkeleleri avlayan bir yırtıcıdır. Bir böceğin kendisi kadar hareketli avları yakalayıp etkisiz hale getirebilmesi için güçlü çenelere, avı kavrayan dikenli bacaklara ve ciddi bir gövde kütlesine ihtiyacı vardır. Doldurduğu bu avcı nişi, türün zaman içinde devleşmesini desteklemiştir.

Diğer çekirgelerin küçük kalması ise bir eksiklik değil, başarılı bir adaptasyondur. Böceklerde akciğer bulunmaz, solunum vücuda yayılan trake borularındaki gaz difüzyonuyla gerçekleşir. Gövde büyüdükçe oksijenin dokulara ulaşması zorlaşır. Üstelik otçul bir böcek için fazla iri olmak, havadan ve karadan gelen avcılar tarafından kolayca fark edilmek demektir. Küçük ve çevik kalmak, onlara kolay gizlenme, hızlı sıçrama ve düşük enerjiyle hayatta kalma avantajı sağlamıştır.

Kaynaklar

Lemonnier-Darcemont, M. et al.. Review Of The Genus Saga Charpentier (Orthoptera: Tettigoniidae) In The West Palaearctic. Alındığı Yer: | Arşiv Bağlantısı
Harrison, J. F., Kaiser, A., VandenBrooks, J. M.. Atmospheric Oxygen Level And The Evolution Of Insect Gigantism. Alındığı Yer: | Arşiv Bağlantısı

0

Paylaş

Cemgil Bilici

Üye CevabıSen de Cevap Ver

Doğuştan gelen bir yeteneği hiç geliştirmemek mi, yoksa yeteneği az olan bir alanda inatla çaba göstermek mi daha büyük bir potansiyel kaybıdır?

ARİF G.

Selamlar,

Bana göre bu sorunun, cevabı doğuştan gelen veya gelmesine de gerek olmadan gelişime karşı bir tutumda bulunmaktır, hayatta çaba göstermemek zaten başlı başına bir potansiyel kayıptır. İnatla gösterilen çaba er ya da geç meyvesini verecektir bu bazen istediğimiz gibi olur bazen ise başka şekillerde gerçekleşir ancak herhangi bir tecrübeye kayıp demek çokta mantıklı gelmiyor doğrusu. Hayat sürekli devinim halindeyken insanın da hareket halinde olması onu canlı tutacaktır zira durmak çoğu zaman paslanmak, yıllanmak ve sonunda ölmek demektir - burada bazen durmanın gerekliliği üzerinden bir karşı görüş sunulabilir ancak buradaki asıl mana potansiyelimizin olduğumuz noktada gelişmeyeceği gerçeğidir-

Sevgiler

1

0

Paylaş

Berat Çelen

Üye CevabıSen de Cevap Ver

Bir şeyin doğruluğundan %100 emin olabilir miyiz?

Anonim

bir olgu üzerine genel kabul varsa bence doğruluğundan yeteri kadar emin olabiliriz ama toplum dediğimiz kitlenin de beynimizin bir oyunu olma ihtimali var bu sebeple hiçbir şeyden %100 emin olamayız bence

0

Paylaş

Arif G.

ÜyeFelsefe

Doğuştan gelen bir yeteneği hiç geliştirmemek mi, yoksa yeteneği az olan bir alanda inatla çaba göstermek mi daha büyük bir potansiyel kaybıdır?

1

Paylaş

Begüm Ercan

Üye CevabıSen de Cevap Ver

Agno ve Ano arasındaki fark nedir? Bunlar ne işe yarar?

Furkan Amasian

ANO (Ağırlıklı Not Ortalaması) sadece okuduğun tek bir dönemin anlık fotoğrafıyken, AGNO (Ağırlıklı Genel Not Ortalaması) üniversiteye başladığın ilk günden itibaren aldığın bütün derslerin kümülatif filmidir! Sene sonunda ortalama ile yapacağın yatay geçişte kesinlikle tek bir dönemin notu değil, bütün bu akademik yolculuğunu gösteren AGNO dikkate alınır.

Bu iki kavramın farkı ve ne işe yaradıkları temel olarak şöyle ayrılır:

ANO (Ağırlıklı Not Ortalaması): Yalnızca ilgili yarıyılda aldığın dersleri kapsar. Her dersin kredi değeri ile o dersten aldığın harf notunun katsayısı çarpılır, çıkan puanlar toplanır ve o dönemin toplam kredi miktarına bölünür. ANO sadece o yarıyılı yansıtır, dönem sonunda onur veya yüksek onur belgesi alıp alamayacağını belirler.
AGNO (Ağırlıklı Genel Not Ortalaması): Üniversiteye adım attığın ilk günden beri aldığın tüm dönemlerin ders kredileri ve not katsayılarıyla hesaplanan genel ortalamadır. Mezuniyet için gereken asgari başarı barajını sağlamak, çift anadal veya yandal yapmak ve burs devamlılığını korumak doğrudan bu nota bağlıdır.

Yatay geçiş sürecinde ise Yükseköğretim Kurulu mevzuatı gereğince genel akademik başarı esastır. Dolayısıyla başvuruda tek bir dönemin ortalaması değil, birinci sınıfın güz ve bahar dönemlerini kapsayan sene sonu AGNO değerin kullanılır. Kontenjan sıralamaları ve değerlendirmeler tamamen bu kümülatif başarı üzerinden yapılır.

Kaynaklar

Yükseköğretim Kurulu. Yükseköğretim Kurumlarında Önlisans Ve Lisans Düzeyindeki Programlar Arasında Geçiş, Çift Anadal, Yan Dal Ile Kurumlar Arası Kredi Transferi Yapılması Esaslarına İlişkin Yönetmelik. Alındığı Yer: | Arşiv Bağlantısı

0

Paylaş

Melis Erdoğan

Üye CevabıSen de Cevap Ver

Canlıların ortak özelliklerinde geçen solunum mu hücresel solunum mu? Hücresel solunum kaça ayrılır, içinde fermantasyon var mı?

Eslem Kafaf

Canlıların evrensel ortak özelliği akciğer veya solungaçla yapılan mekanik gaz alışverişi yani fizyolojik solunum değil, hücrelerin besinleri yıkarak ATP üretmesidir. Karışıklığın asıl sebebi eski kaynakların ve özensiz anlatımların yarattığı devasa kavram kirliliğidir! Doğrudan ve net söyleyelim: Fermantasyon bir hücresel solunum türü değildir ve tüm canlılar hücresel solunum yapmaz, ortak olan temel mekanizma hücresel düzeyde ATP sentezidir.

Fizyolojik solunum ile hücresel solunum birbirine karıştırılmaması gereken apayrı süreçlerdir. Fizyolojik solunum, organizma düzeyinde dış ortamla yapılan gaz alışverişidir. Tek hücreli bir bakteride ya da bir bitkide solunum sistemi veya nefes alıp verme arayamazsınız. Hücresel solunum ise glikoz gibi organik besinlerin hücre içinde parçalanarak kimyasal bağ enerjisinin açığa çıkarılmasıdır.

Biyokimyasal tanımıyla hücresel solunum, bir elektron taşıma zinciri (ETS) kullanılarak ATP sentezlenen katabolik yoldur ve ikiye ayrılır:

Oksijenli (Aerobik) Solunum: Elektronların ETS boyunca aktarılarak ulaştığı son durak moleküler oksijendir.
Oksijensiz (Anaerobik) Solunum: Elektron taşıma zinciri yine devrededir fakat son elektron alıcısı oksijen yerine sülfat, nitrat veya kükürt gibi inorganik moleküllerdir.

İşte en büyük kavram kargaşası ve ezber felaketi tam burada patlıyor! Fermantasyonda hiçbir şekilde elektron taşıma zinciri bulunmaz! Hücre, glikoliz evresinde ürettiği net iki ATP ile yetinir. Glikolizin devam edebilmesi için indirgenmiş olan koenzimlerin (NADH) yeniden yükseltgenmesi gerekir. Hücre bu krizden çıkmak için pirüvat veya asetaldehit gibi organik molekülleri son elektron alıcısı olarak kullanır, laktik asit veya etil alkol üretir. Dolayısıyla fermantasyon kesinlikle bir hücresel solunum türü değildir, ETS olmaksızın glikolizin sürmesini sağlayan alternatif bir sitoplazmik yoldur.

Sonuç olarak, ETS taşımayan ve yalnızca fermantasyonla yaşayan zorunlu anaerop canlılar vardır. Bu mikroorganizmalar hücresel solunum yapmadığına göre, canlıların ortak özelliği hücresel solunum değil, hücresel ATP üretimidir. Yeryüzündeki mikroskobik bir arkeden insana kadar tüm yaşam formlarının paylaştığı asıl mucizevi ortak miras ise glikoliz evresidir. Milyarlarca yıldır korunan bu hücresel mimariye hayran kalmamak imkansız!

Kaynaklar

Jane B. Reece, Lisa A. Urry, Michael L. Cain. Campbell Biyoloji (11. Baskı). Alındığı Yer: | Arşiv Bağlantısı

0

Paylaş