Mariana Çukuru Nedir? Okyanusun ve Dünya'nın En Derin Noktasında Neler Var?

Dünya'mızın ve okyanusun en derin noktası, batı Pasifik Okyanusu'nda bulunmaktadır ve "Mariana Çukuru" olarak bilinmektedir. Derinliği, okyanus yüzeyinden 10.911 metredir (hata payı +- 40 metredir). Yani, okyanus yüzeyinden neredeyse 11 kilometre derinliktedir. Çukurun uzunluğu 2.550 kilometre, genişliği 96 kilometredir. 

Mariana Çukuru, okyanus tabanı boyunca uzanan, Izu-Bonin-Mariana Yitim Zonu adı verilen bir dizi yarık ağının bir parçasıdır. Bu tarz yarıklar, yer kabuğunu oluşturan levhalar birbirleriyle çarpıştıklarında meydana gelirler. Çarpışma hattı boyunca levhalardan birisi, diğerinin altına doğru gömülür ve buna bağlı olarak çukurlar oluşur.

Mariana Çukuru örneğinde, Pasifik Plakası'nın batıya doğru hareketi sırasında kendisinden daha küçük olan Mariana Plakası ile çarpışması sonucu, Pasifik Plakası Mariana Plakası'nın altına doğru batmıştır. Böylece Mariana Çukuru oluşmuştur.

Pasifik Plakası'nın batma nedeni, bu plakanın batı ucundaki kayaçların 170 milyon yıllık ve oldukça yaşlı kayaçlar olmasıdır. Bu nedenle yoğunlukları daha yüksektir ve aynı zamanda daha soğuktur. Buna bağlı olarak, çok daha genç ve düşük yoğunluklu olan Mariana Plakası ile çarpıştığında batar.

Mariana Çukuru'ndaki basınç 1.086 bar veya 108.6 Megapaskal'dır. Bu basıncı şöyle izah edebiliriz: 1 insanın 30 santimetreye 30 santimetrelik bir alana (yaklaşık olarak dik durduğumuzda yere bastığımız alan) uyguladığı basıncın neredeyse 10.000 katı. Yani, üzerinize 10.000 adet 100 kilogramlık insanın çıkması gibidir. Bu basıçtan ötürü, bu derinlikte suyun yoğunuğu %4.96 civarında fazladır.

Bu derinlikteki sıcaklık, 1-4 santigrat derece civarındadır.

Görselde görebildiğiniz gibi, eğer ki Dünya'nın en yüksek noktası olan Everest Dağı, bu çukura yerleştirilecek olsaydı, halen dağın tepesi üzerinde 2 kilometrelik bir su tabakası kalırdı.