Neandertallerin Yok Olma Nedeni Akraba Evliliği Olmayabilir!

Nature dergisinde yayımlanan yeni bir araştırmaya göre, Batı Avrupa'daki bir Neandertal (Lat: "Homo neanderthalensis") grubunun yok olma nedeni akraba evliliği değildi.

Daha önce Neandertal popülasyonlarının, yakın akrabalar arasındaki çiftleşmenin genetik hastalıklara yol açması nedeniyle yok olduğu düşünülüyordu. Araştırmacılar, daha eski diğer gruplarda, günümüzde nesli tükenmekte olan bazı türlere benzer şekilde, düşük genetik çeşitliliğe neden olacak kadar belirgin akraba evliliğine dair kanıtlar buldular.

Ancak bu durum belirli bir popülasyon için geçerli görünmüyor. Bilim insanları, Neandertallerin tamamen ortadan kaybolmasından kısa bir süre önce, günümüzden 40.000 ila 49.000 yıl önce Belçika ve Fransa'yı kapsayan Meuse Havzası'nda yaşayan 27 bireye ait DNA'yı incelediler.

Yapılan analizler sonucunda, üçüncü derece seviyesine (DNA'larının yaklaşık %12,5'ini paylaşan birinci derece kuzenlerin akrabalığına) kadar bile yakın akrabalar arasında neredeyse hiçbir çiftleşme bulgusuna rastlanmadı. Almanya'daki Max Planck Evrimsel Antropoloji Enstitüsünde hesaplamalı genetikçi olan ve araştırmanın yazarlarından Dr. Benjamin Peter durumu şöyle açıkladı:

Belçika ve Fransa'daki bu popülasyon, sonunda yok olacaklarını bilmemize rağmen, aslında yok olmaya yüz tutmuş gibi görünmüyor.

New York Eyaletindeki Buffalo Üniversitesinde evrimsel antropoloji uzmanı olan ve çalışmada yer almayan Prof. Dr. Ömer Gökçümen, BBC Science Focus'a yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullandı:

Neandertal verileri o kadar kısıtlı ki herhangi bir yeni genom büyük bir keşif niteliği taşıyor.

Gökçümen sözlerine şöyle devam etti:

Bu durum, Neandertallerin sonlara doğru akraba evliliği nedeniyle hastalıklı bir popülasyon olduğu ve bunun da demografik çöküşlerine yol açtığı fikrine ters düşüyor. Dolayısıyla asıl soru geçerliliğini koruyor: Neden popülasyonları küçüldü ve sonunda modern insanlar tarafından asimile edildiler?

Neandertaller, yüz binlerce yıl boyunca Avrupa ve Orta Doğu'da varlıklarını sürdürdüler. İklimdeki büyük değişikliklere ve modern insanların gelişine rağmen hayatta kaldılar ta ki yaklaşık 40.000 yıl önce soyları tükenene kadar.

İklim değişikliği, kaynak rekabeti ve modern insanlarla çiftleşme, onların yok olmasında etkili olan faktörler olarak öne sürülmektedir. Gökçümen, bu yeni makalenin, Neandertal gruplarının kaderinin bölgelere göre farklılık göstermiş olabileceği fikrini desteklediğini belirterek tek bir genel nedenden ziyade birden fazla faktörün katkıda bulunduğuna işaret ettiğini vurguladı.

University College London'da onursal profesör ve Doğa Tarihi Müzesi'nde bilimsel araştırmacı olan, ayrıca çalışmada yer almayan Prof. Dr. Chris Stringer, makalenin Neandertallerin neslinin tükenmesinde, "akraba evliliği dışındaki diğer faktörlere bakma" ihtiyacını ortaya koyduğunu belirtti. Stringer bu durumu şöyle değerlendirdi:

Modern insan popülasyonlarına doğru tek yönlü gen akışı modeli, geç dönem Neandertallerinin doğurgan bireylerini Homo sapiens gruplarına tek yönlü bir süreçle kaptırdığı ve bunun da yok olmalarına pekâlâ katkıda bulunmuş olabileceği yönündeki önerimi destekliyor.

Başka bir deyişle doğurgan Neandertaller, türler arası çiftleşme yoluyla sürekli olarak Homo sapiens gruplarına çekilmiş olabilir. Bu da Neandertal popülasyonunun telafi edemeyeceği tek yönlü bir kayıp anlamına geliyordu.