Mikro RNA nedir?
/profile/37f26ac92b52d4b1fc6c287a2c379540.jpeg){kind=small}
/profile/2aacbbe4-281f-4f73-9317-6cfea6fc8bc0.jpeg){kind=small}
- Özgün
- RNA
Bu Makalede Neler Öğreneceksin?
Bu bölümü yapay zekâ hazırlar.- Mikro RNA'lar, protein üretmeyen küçük RNA molekülleri olup, genlerin %60'ını kapatabilecek şekilde mRNA'nın protein sentezini engeller ve evrimsel olarak eski bir gen regülasyon mekanizmasıdır.
- Proteinlerle yapılan gen regülasyonu DNA seviyesinde mRNA sentezini engellerken, mikro RNA'lar mRNA sentezinden sonra çalışır ve bu nedenle daha az ekonomik bir mekanizmadır.
- Mikro RNA'ların keşfi, evrimsel süreçte gen regülasyonunun basit ve etkili yollarla gerçekleştiğini göstererek, karmaşık protein mekanizmalarına karşı evrimin kanıtlarından biri olarak kabul edilir.
Mikro RNA'lar, evrimsel olarak en eski gen regülasyon mekanizmalardından biridir. Herhangi bir protein üretmeyecek olan bu tek zincirli RNA molekülleri DNA'dan ilk sentezlendiklerinde uzun moleküllerdir ve kendi üzerlerine kapanarak 2. yapılar oluştururlar daha sonra hücredeki çeşitli enzimler bu 2. yapıları belirli yerlerden keserek 20-30 baz uzunluğunda "olgun mikro RNA'lar oluşturur. Bu miRNA'lar uzunlukları küçük olduğundan mRNA'ların ribozom bağlanma bölgelerinin civarına bağlanarak o mRNA'nın üreteceği proteinin sentezlenmesini engellerler. İnsan genomunda şimdiye kadar 1500 civarı miRNA geni bulunmuş ve sentezlenen bu miRNA'lar genlerimizin %60'ını kapatabilecek potansiyele sahip.
Mikro RNA'ların keşfi, Evrimin kanıtlarından biri olarak sayılabilir. Bilgili evrim karşıtlarının sunduğu tezlerden biri de gen regülasyonunu yapan proteinlerin çok karmaşık yollardan çalışıyor olmaları "irreducible complexity". Fakat miRNA'lar çok daha basit çalışırlar ancak eksik bir yanları var.
Proteinlerle yapılan gen regülasyonu DNA bazında olduğu zaman mRNA'nın sentezlenmesi durdurulur. Bu hem %100'e çok yakın bir engelleme sağlar hem de boşuna mRNA üretilmemiş olduğu için ekonomiktir. miRNA regülasyonunda hücre DNA'dan mRNA'yı sentezler ve bundan sonra mRNA durdurulur. Bu yöntem görüldüğü üzere kocaman bir mRNA mölekülünün boşuna sentezlenmesi ve sonrasında boşuna yıkılması demektir. Bu yüzden de evrimsel olarak proteinli baskılama mekanizması ilk hücrelerden beri gelişmektedir çünkü daha "ekonomik"tir.
Yazan: Ferhat Büke
Ayrıca konuyla ilgili önemli bir haberi de paylaşmak istiyoruz. Haberi sitesinde yayınlayan ve Türkçeye kazandıran Sn. Bahar Kılıç'a teşekkürlerimizi sunuyoruz:
Bu makale üzerine konuşmaya devam et
Topluluk sohbetine katıl, yorum bırak veya ayrıntılı bir soru sor.
- Muhteşem!4
- Mmm... Çok sapyoseksüel!2
- Tebrikler!1
- Merak Uyandırıcı!1
- Bilim Budur!0
- Güldürdü0
- İnanılmaz0
- Umut Verici!0
- Üzücü!0
- Grrr... *@$#0
- İğrenç!0
- Korkutucu!0
Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misin?
Şu iki siteden biriyle hemen destek olabilirsin:
kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci
Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracıyla 12.11.2026 13:28:45 tarihinde oluşturuldu. Evrim Ağacı'ndaki içerikleri birden fazla editör sürekli gözden geçiriyor, güncelliyor ve geliştiriyor. Bu çıktıdan sonraki güncellemeleri görmek ve içeriğin en güncel hâlini okumak için şu adrese git: evrimagaci.org/s/177
İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı sürece izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş hâlleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz.