Menekşe karafatma (Carabus scabrosus)

Gözlem Bilgileri

Belgrad Ormanı'nda sıradan bir gezinti yaparken denk geldiğimiz bu tür. Henüz mart ayının başlarıydı ve toprak nemliydi.

Tanım ve Genel Bilgiler

Carabus scabrosus, 5 santimetre uzunluğa ve 3 santimetre genişliğe erişebilen bir böcek türüdür. Bu gözlemde, mavili tonlarda karşıma çıkmasına rağmen, üst kabuk rengi kızıl-kahve tonlarından siyaha kadar çeşitlilik gösterebilir. Alt kısmı ise siyahtır. Pronotum dar, zayıf kalp şeklinde ve uzun arka köşelere sahiptir. Üst çeneler dar ve içe doğru bükülür.

Sinan Ceylan

Evrimsel Tarih ve Taksonomi

Bilinen 28 farklı tür içi kaydı vardır. İngilizce "beetle" diye bilinen Carabidae ailesine üyedirler. Bu aile 2015'ten beri Dünya'da en çok tür barından 10 hayvan ailesinden biridir. Yaklaşık 40.000'den fazla tür sınıflandırılmıştır. Adephaga alt takımının yaklaşık 250 milyon yıl önce Permiyen'in sonlarına doğru evrimleştiği düşünülüyor. Ardından 200 milyon yıl öncesine denk gelen Erken Jura'da ise Carabidae ailesinin türleşmeye başladığı ve yakın akrabalarından ayrıldığı düşünülüyor. Ardından Jura'nın ilerleyen dönemlerinde ise çeşitlilik açısından adeta patlama yaşanıyor.

Ekolojik Dağılım ve Habitat

Balkan ülkeleri, başta Kırım olmak üzere Rusya'nın bazı bölgeleri, Kafkas ülkeleri ve ülkemizde Marmara bölgesinde görülür. İran'da da rastlanmıştır.

Davranış ve Etoloji

Sağlam ve uzun bacakları sayesinde hızlı hareket eder. Hem gündüz hem de gece hayatı sürer. Böcek tehlikeyi hissederse, keskin bir aşındırıcı madde bırakabilir.

Sinan Ceylan

Diyet ve Metabolizma

Başta salyangoz ve solucan olmak üzere kara yumuşakçaları ile beslenir. Kabuklu avlarının sadece içini emer, kabuklarını kırmaz. İyi beslendiğinde birkaç gün boyunca yeraltında hareketsiz kalabilir.

Etimoloji

Ülkemizde görüldüğü yerlerde, mavi renginden dolayı "menekşe karafatma" olarak bilinir. Ayrıca, salyangoz yediği için halk arasında "salyangoz yiyen" olarak da bilinir.