Menekşe karafatma (Carabus scabrosus)
/old/content_media/bd2f5a8b3877fb6b6f26271f0d4eee35.jpg)
- Taksonomi
- Entomoloji
- Bilimsel Adı Carabus scabrosus
- Halk Arasındaki Türkçe Adı Menekşe karafatma
- Halk Arasındaki İngilizce Adı Huge Violet Ground Beetle
- Üst Alan (Superdomain) Neomura
- Alan (Domain) Ökaryotlar (Eukaryota)
- Alem (Kingdom) Hayvanlar (Animalia)
- Alt Alem (Subkingdom) Gerçek Dokulular (Eumetazoa)
- Klad Parahoxlu Hayvanlar (Parahoxozoa)
- Klad İki yanlı simetrili hayvanlar (Bilateria)
- Klad Nephrozoa
- Klad İlkin Ağızlılar (Protostomia)
- Üst Şube (Superphylum) Ekdisozoa (Ecdysozoa)
- Şube (Phylum) Eklembacaklılar (Arthropoda)
- Klad Mandibulatlar (Mandibulata)
- Klad Pancrustacea
- Alt Şube (Subphylum) Altı bacaklılar (Hexapoda)
- Sınıf (Class) Böcekler (Insecta)
- Alt Sınıf (Subclass) Pterygota
- Aşağı Sınıf (Infraclass) Neoptera
- Takım (Order) Coleoptera
- Aile (Family) Carabidae
- Cins (Genus) Carabus
- Tür (Species) Menekşe karafatma (Carabus scabrosus)
- Bu içerik, Evrim Ağacı'nın tür gözlemleri ve türlere dair bilgileri barındıran Yaşam Ağacı projesinin bir parçası olarak hazırlanmıştır.
Bu Makalede Neler Öğreneceksin?
Bu bölümü yapay zekâ hazırlar.- Carabus scabrosus, 5 cm uzunluğa ulaşabilen, üst kabuk rengi maviden siyaha değişen ve sağlam bacaklarıyla hızlı hareket eden bir böcek türüdür.
- Carabidae ailesine ait olan bu böcek, yaklaşık 250 milyon yıl önce evrimleşmiş ve Balkanlar, Kafkaslar ile Marmara bölgesi gibi geniş bir coğrafyada yaşamaktadır.
- Menekşe karafatma, başta salyangoz ve solucan olmak üzere kara yumuşakçalarla beslenir ve tehlike anında keskin aşındırıcı madde salgılayabilir.
Gözlem Bilgileri
Belgrad Ormanı'nda sıradan bir gezinti yaparken denk geldiğimiz bu tür. Henüz mart ayının başlarıydı ve toprak nemliydi.
Tanım ve Genel Bilgiler
Carabus scabrosus, 5 santimetre uzunluğa ve 3 santimetre genişliğe erişebilen bir böcek türüdür. Bu gözlemde, mavili tonlarda karşıma çıkmasına rağmen, üst kabuk rengi kızıl-kahve tonlarından siyaha kadar çeşitlilik gösterebilir. Alt kısmı ise siyahtır. Pronotum dar, zayıf kalp şeklinde ve uzun arka köşelere sahiptir. Üst çeneler dar ve içe doğru bükülür.
/old/content_media/668ee32fc1abb13a4d534583a773c6c8.jpg)
Evrimsel Tarih ve Taksonomi
Bilinen 28 farklı tür içi kaydı vardır. İngilizce "beetle" diye bilinen Carabidae ailesine üyedirler. Bu aile 2015'ten beri Dünya'da en çok tür barından 10 hayvan ailesinden biridir. Yaklaşık 40.000'den fazla tür sınıflandırılmıştır. Adephaga alt takımının yaklaşık 250 milyon yıl önce Permiyen'in sonlarına doğru evrimleştiği düşünülüyor. Ardından 200 milyon yıl öncesine denk gelen Erken Jura'da ise Carabidae ailesinin türleşmeye başladığı ve yakın akrabalarından ayrıldığı düşünülüyor. Ardından Jura'nın ilerleyen dönemlerinde ise çeşitlilik açısından adeta patlama yaşanıyor.
Ekolojik Dağılım ve Habitat
Balkan ülkeleri, başta Kırım olmak üzere Rusya'nın bazı bölgeleri, Kafkas ülkeleri ve ülkemizde Marmara bölgesinde görülür. İran'da da rastlanmıştır.
Davranış ve Etoloji
Sağlam ve uzun bacakları sayesinde hızlı hareket eder. Hem gündüz hem de gece hayatı sürer. Böcek tehlikeyi hissederse, keskin bir aşındırıcı madde bırakabilir.
/old/content_media/55c3f3b9e7b27d0790eff035ab97e098.jpg)
Diyet ve Metabolizma
Başta salyangoz ve solucan olmak üzere kara yumuşakçaları ile beslenir. Kabuklu avlarının sadece içini emer, kabuklarını kırmaz. İyi beslendiğinde birkaç gün boyunca yeraltında hareketsiz kalabilir.
Etimoloji
Ülkemizde görüldüğü yerlerde, mavi renginden dolayı "menekşe karafatma" olarak bilinir. Ayrıca, salyangoz yediği için halk arasında "salyangoz yiyen" olarak da bilinir.
- Muhteşem!8

- Tebrikler!7

- Merak Uyandırıcı!5

- Mmm... Çok sapyoseksüel!3

- Umut Verici!1

- Korkutucu!1

- Bilim Budur!0

- Güldürdü0

- İnanılmaz0

- Üzücü!0

- Grrr... *@$#0

- İğrenç!0

Bilimsel bir hata mı gördün?
Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misin?
Şu iki siteden biriyle hemen destek olabilirsin:
kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci
Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracıyla 20.11.2026 03:42:37 tarihinde oluşturuldu. Evrim Ağacı'ndaki içerikleri birden fazla editör sürekli gözden geçiriyor, güncelliyor ve geliştiriyor. Bu çıktıdan sonraki güncellemeleri görmek ve içeriğin en güncel hâlini okumak için şu adrese git: evrimagaci.org/s/7896
İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı sürece izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş hâlleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz.